Kadri, Arapçada 'gücü yeten, muktedir' demektir; Kadir adıyla aynı köktendir ve halk arasında 'değerli, kıymetli' anlamıyla da bilinir. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2025: #430).
Deneyin
Kadri İsminin Anlamı ve Kökeni
Kadri, Arapça kökenli bir erkek adıdır ve 'gücü yeten, muktedir, kudretli' anlamına gelir. Ad, Kadir ile aynı 'güç yetirmek, ölçmek, takdir etmek' kökünden gelir; Allah'ın güzel isimlerinden el-Kadir de bu köktendir. Halk arasında aynı kökten gelen kadr (değer, kıymet) sözcüğüyle de okunur ve 'değerli, itibarlı' diye bilinir; bu okuma adı Kadir Gecesi'yle de buluşturur. TÜİK kayıtlarında Kadri ismine ilk olarak 1850 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1853 yılında 63. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2025 yılı verilerinde 430. sırayla listelenmektedir.
Kadri, Arapçada 'güç yetirmek, ölçmek, takdir etmek' anlamlarını birleştiren kökten gelir. Türkçedeki kader (ölçüsü önceden konmuş yazgı), kudret (güç), takdir (değer biçme), miktar (ölçü) ve muktedir (gücü yeten) sözcükleri hep bu ailedendir. Sözlüklerde adın anlamı 'muktedir, gücü yeten' diye verilir; Kadir adıyla aynı anlamı paylaşır. Aynı kökten gelen kadr sözcüğü ise 'değer, kıymet, ölçü' demektir; ad, sonundaki -i ile halk arasında 'değerli, kıymetli' diye de yorumlanır. Kadr sözcüğü Kur'an'da 97. surenin adıdır: Kadir Suresi, Ramazan ayında bin aydan hayırlı olan Kadir Gecesi'ni anlatır. Ad 19. yüzyılın ortasından beri kayıtlarda görünür ve Yakup Kadri örneğindeki gibi ikinci ad olarak da sık kullanılmıştır.
Bu ay çok bakılan erkek isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim
Kadri İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
İsimler kişiliği tayin etmez; yine de her ad, hem anlamı hem de taşıdığı tarih yüzünden belli özellikleri akla getirir. Kadri deyince öne çıkan iki özellik:
Kararlılık
Kararlılık, bu ismin en görünür yanı. Sözünü tutan, başladığı işi bitiren, zorlukta geri adım atmayan bir duruş. Türkçede bu nitelik çoğu zaman dayanıklılıkla birlikte düşünülür: yorulmayan, kendi ayakları üzerinde duran.
Asalet
Bu isim vakar ve vefayla anılır: bağlandığına sadık kalan, geldiği yeri unutmayan bir tavır. Asalet burada unvan değil, tutarlılık demektir.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Kadri, TÜİK kayıtlarında 1850'den beri görünen klasik bir Osmanlı adıdır; en yüksek sırasına 1853'te 63. sırayla ulaştı. Sonraki kuşaklarda seyrekleşse de hiç kaybolmadı. 2020'lerde yükseliş eğiliminde (2021'de 471., 2025'te 430.); klasik İslami adların yeniden değer kazanmasının parçasıdır.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 6.900 kişiden biri
- Orta yaygınlıkta
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Kadri adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Kadri adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Dini ve Manevi Bağlam
El-Kadir, "güç yetiren, kudret sahibi" — Allah'ın Esmaü'l-Hüsna kapsamındaki 99 isminden biri; Kur'an'da pek çok ayette geçer (Bakara 2:20: "Allah her şeye kadirdir"). Kadr Suresi (97) Ramazan ayındaki kutsal geceyi anlatır: "Biz onu Kadir-gecesinde indirdik. Kadir-gecesi bin aydan hayırlıdır." İslami geleneklerin tümünde (Sünni, Alevi Bektaşi, Şii) Leyle-i Kadr'in Ramazan'ın son-on-gününün tek sayılı gecelerinde aranması tavsiye edilir — en yaygın inanç 27. gecesine rastlaması yönündedir. Tasavvufi gelenekte Kadr-gecesi ruhun ilahi iradeyle karşılaşma anı, manevi dönüşüm eşiği olarak yorumlanır. Kadri adı hem Kur'ani Kadr-kavramı hem el-Kadir Allah sıfatı çağrışımlarıyla çift katmanlı teolojik yük taşır.
Benzer İslami adlar için:
Modern Kültürde
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
Edebiyat · 1889Türk romancı, gazeteci ve diplomat (1889-1974). Anadolu köylüsüyle aydın arasındaki uçurumu anlatan Yaban (1932) ve konak hayatının çöküşünü işleyen Kiralık Konak (1922) romanlarıyla Cumhuriyet dönemi Türk romanının kurucu adlarındandır.
Ünlü İsimdaşlar
Kadri Gürsel
Türk gazeteci ve köşe yazarı, Milliyet ve diğer yayın organlarında çalışmıştır.
Kadri Ecvet Tezcan
Türk diplomat; Türkiye'nin Viyana büyükelçiliğini yaptı, 2011'de Türkiye'nin OECD daimi temsilciliğine atandı.
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
Türk edebiyatının önemli romancılarından biri olup Cumhuriyet dönemi yazarları arasında yer almaktadır.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Biçimler ve Yazım Varyantları
Dilsel türevler
- Arapçaقدري
- Farsçaقدری
- UrducaKadri
- Azerbaycan TürkçesiQədri
Yazım varyantları
Aynı isim, farklı dillerde alışılagelmiş yazım biçimleri.
- BoşnakçaKadri