Kadri
Kadri İsminin Anlamı ve Kökeni
Kadri, Arapça kökenli 'kadr' kökünden gelen ve değer, kıymet, itibar anlamlarını taşıyan bir isimdir. İslam geleneğinde 'Kadir Gecesi' kavramıyla da derin bir anlam bağı kuran bu isim, onur ve yüksek değer sahibi olmayı simgeler.
Arapça qadri — "değerle ilgili, kıymetli" anlamındaki nispet sıfat formudur; q-d-r kökünden türer (qadara = ölçmek, takdir etmek, kudret sahibi olmak). Aynı kök ailesinden qadr (değer, ölçü, takdir; Leyle-i Kadr — Kadir-Gecesi), qudra (kudret, güç), muqaddar (takdir edilmiş, yazılmış kader), taqdir (takdir, değerlendirme) kelimeleri gelir. Kelime Kur'an'da al-Qadr (Kadir) Suresi'nin (97) başlığı olarak geçer — Ramazan-ayındaki bin aydan hayırlı kutsal geceyi anlatır.
Popülerlik
Kadri, 1853'te #63 ile zirvesine ulaşan Tanzimat öncesi Osmanlı klasik İslami bir erkek adıdır. 2020'lerde yükseliyor trendinde (2021 #471 → 2025 #430) — klasik İslami adların yeniden değerlenmesinin parçasıdır.
Popülerlik Trendi
YükseliyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Dini ve Manevi Bağlam
Al-Qadir, "güç yetiren, kudret sahibi" — Allah'ın Esmaü'l-Hüsna kapsamındaki 99 isminden biri; Kur'an'da pek çok ayette geçer (Bakara 2:20: "Allah her şeye kadirdir"). Kadr Suresi (97) Ramazan ayındaki kutsal geceyi anlatır: "Biz onu Kadir-gecesinde indirdik. Kadir-gecesi bin aydan hayırlıdır." İslami geleneklerin tümünde (Sünni, Alevi Bektaşi, Şii) Leyle-i Kadr'in Ramazan'ın son-on-gününün tek sayılı gecelerinde aranması tavsiye edilir — en yaygın inanç 27. gecesine rastlaması yönündedir. Tasavvufi gelenekte Kadr-gecesi ruhun ilahi iradeyle karşılaşma anı, manevi dönüşüm eşiği olarak yorumlanır. Kadri adı hem Kur'ani Kadr-kavramı hem al-Qadir Allah sıfatı çağrışımlarıyla çift katmanlı teolojik yük taşır.
Uluslararası Biçimler ve Yazım Varyantları
Dilsel türevler
- Arapça (kaynak)Qadrī
- FarsçaQadrî
- UrducaQadri
- Azerbaycan TürkçesiQədri
Yazım varyantları
Aynı isim, farklı dillerde alışılagelmiş yazım biçimleri.
- BoşnakçaKadri
Ünlü İsimdaşlar
Kadri Gursel
Türk gazeteci ve köşe yazarı, Milliyet ve diğer yayın organlarında çalışmıştır.
Kadri Ecvet Tezcan
Türk diplomat ve siyasetçi olarak görev yapmıştır.
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
Türk edebiyatının önemli romancılarından biri olup Cumhuriyet dönemi yazarları arasında yer almaktadır.