Kadir ismi “Kuvvetli, güçlü, kudret sahibi” anlamına gelir. Kur'an-ı Kerim'de En'âm Suresi'nde geçen bir isimdir.
Deneyin
Kadir İsminin Anlamı ve Kökeni
Kadir, Arapça kökenli "güç sahibi, kudretli, yapabilen" anlamlarına gelen klasik bir erkek adıdır. el-Kâdir Allah'ın 99 İsm-i Hüsna'sından biridir; Kur'an'da En'âm 65'te Allah "gücü yeten" (kâdir) diye anılır. Kur'an'ın 97. suresi el-Kadr, Kur'an'ın inmeye başladığı kutsal Kadir Gecesi'ni anlatır; gecenin adındaki kadr (değer, şeref) ile ada kaynaklık eden kâdir (gücü yeten) aynı kökten gelen iki ayrı sözcüktür. Türkçede en köklü erkek adlarındandır. TÜİK kayıtlarında Kadir ismine ilk olarak 1850 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1955 yılında 22. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2025 yılı verilerinde 139. sırayla listelenmektedir.
Arapça Kadir, 'ölçmek, takdir etmek, güç yetirmek' anlamındaki kökten gelir; kuvvetli, güçlü, kudret sahibi demektir. Türkçedeki kader, kudret, takdir ve miktar sözcükleri de aynı kelime ailesinden çıkmıştır; bu aile Kur'an'da çok sık geçer. Allah'ın 99 güzel isminden biri olan el-Kadir de bu kökten gelir ve Allah'ın her şeye gücü yeten, hükmünü veren oluşunu anlatır. Aynı kökün en bilinen kullanımı Kur'an'ın 97. suresi olan Kadr Suresi'ndedir; ancak gecenin adındaki kadr sözcüğü "değer, şeref, yücelik, hüküm" demektir ve Kadir adının kaynağı olan kâdir (gücü yeten) sözcüğünden ayrı bir kelimedir. Sure, Kadir Gecesi'ni (Leyletü'l-Kadr) şöyle anlatır: "Biz onu Kadir Gecesi'nde indirdik. Kadir Gecesi'nin ne olduğunu sen ne bileceksin? Kadir Gecesi bin aydan hayırlıdır" (97:1-3). Bu gece Ramazan ayının son on günü içinde yer alır ve Kur'an'ın inmeye başladığı gece olarak kabul edilir; sure o geceyi anlatır, o gece inen ilk ayetler ise başkadır. Türkçede Kadir adı Osmanlı döneminden beri yaygındır. Ad çoğu zaman Abdülkadir ('her şeye gücü yeten Allah'ın kulu') adının kısaltması olarak da verilir.
Kadir ile İsim Çiftleri
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Bu ay çok bakılan erkek isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim
Kadir İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
Bir adın insanı belirlediğini söyleyemeyiz; ama adların taşıdığı çağrışımlar kültürel olarak paylaşılır ve gerçektir. Arapça kökenli Kadir isminde öne çıkan iki özellik:
Kararlılık
Kararlılık, bu ismin en görünür yanı. Sözünü tutan, başladığı işi bitiren, zorlukta geri adım atmayan bir duruş. Türkçede bu nitelik çoğu zaman dayanıklılıkla birlikte düşünülür: yorulmayan, kendi ayakları üzerinde duran.
Aydınlık
Girdiği ortamı ağırlaştırmayan, kötü haberi bile umudu kesmeden söyleyebilen bir tavır. Aydınlık burada neşeli görünmek değil, karartmamak.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Kadir 1850'de 39. sırayla kayıtlara girdi ve o günden bu yana hiç ilk 150'nin dışına çıkmadı. 19. yüzyıl boyunca 28 ile 43. sıralar arasında, en sık verilen erkek adlarından biriydi. 1920'lerin ortasında daha da yükseldi: 1926'dan 1965'e dek neredeyse her yıl ilk 30 içindeydi ve 1955'te 22. sırayla zirvesini gördü. 1970'lerde 33 ile 43. sıralar arasına indi, 1980'den 2006'ya dek yeniden 26 ile 34. sıralar arasında kaldı. 2007'den sonra düzenli bir düşüş başladı: 2010'da 55., 2015'te 80., 2020'de 103. sıradaydı ve 2025'te 139. sıradadır.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
DüşüyorGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 440 kişiden biri
- Yaygın
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Kadir adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Kadir adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: el-Kadir (Kudretli), Allah'ın 99 güzel isminden biridir ve Kur'an'da birçok yerde Allah sıfatı olarak kullanılır. Leyletü'l-Kadr (Kadir Gecesi) İslami takvimin en kutsal gecesidir — Kur'an'ın Kadr Suresi 97:1-5 ayetlerinde bu gecenin "bin aydan hayırlı" olduğu (yaklaşık 83 yıldan daha faziletli), meleklerin ve Ruhü'l-Emin'in (Cebrail) bu gecede yeryüzüne indiği, gecenin "selam" (barış-kurtuluş) olduğu anlatılır. Hz. Peygamber'in hadislerinde Kadir Gecesi'nin Ramazan ayının son on gününün tek gecelerinden biri olduğu (muhtemelen 27. gece) belirtilir. Türkiye'de Diyanet tarafından her yıl Ramazan'ın 27. gecesinde Kadir Gecesi resmi olarak ilan edilir.
Kur'an-ı Kerim'de: En'âm Suresi, 65. Ayet
De ki: "O, size üstünüzden (gökten) veya ayaklarınızın altından (yerden) bir azap göndermeğe, ya da sizi grup grup birbirinize düşürmeğe ve kiminizin şiddetini kiminize tattırmaya gücü yetendir (kâdir)." Bak, anlasınlar diye, ayetleri değişik biçimlerde nasıl açıklıyoruz.
Benzer İslami adlar için:
Modern Kültürde
Kadir İnanır
Oyuncu · 1949Türk sinemasının Yeşilçam dönemi ve sonrasının simge erkek oyuncularından (d. 1949). 1968'den 2000'lere uzanan kariyerinde 180'i aşkın filmde oynadı — Kara Gözlüm (1970), Selvi Boylum Al Yazmalım (1977), Yılanların Öcü (1985) ve Tatar Ramazan (1990) kariyer simgeleri arasındadır. Türk sinemasının en sevilen yüzlerinden biri ve birden fazla kuşağın tanıdığı aktör olarak ismin 20. yüzyıl Türk popüler kültüründeki en görünür taşıyıcısıdır.
Ünlü İsimdaşlar
Kadir İnanır
Türk sinemasının en üretken oyuncularından (d. 1949). 180'i aşkın filmde oynamış; Türkân Şoray ile Kara Gözlüm'den (1970) başlayan ortaklığı 1970'ler-1990'lar Türk sinemasının romantik dram türünün simge ikilisidir.
Kadir Has
Türk sanayici ve hayırsever (1921-2007). 1997'de İstanbul Cibali'deki eski Tekel tütün fabrikasını kampüse dönüştüren, adını taşıyan Kadir Has Üniversitesi'nin kuruluşuna öncülük etti.
Kadir İsmi En Yaygın Hangi İllerde?
TÜİK 2025 verilerine göre Kadir isminin en çok kullanıldığı iller.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- ArapçaKadir
- FarsçaKadir
- UrducaKadir
- Boşnakça / ArnavutçaKadir