Kibariye
كبارية
Kibariye İsminin Anlamı ve Kökeni
Kibariye, Arapça "kibar" (büyükler, ileri gelenler) köküne "-iye" nispet eki getirilerek türetilmiş, "incelikli, nazik, kibar-soylu" anlamında bir kız adıdır. Klasik Osmanlı söyleyişinde "kibar" hem toplumsal seçkinliği hem ahlaki inceliği birlikte anlatır. TÜİK kayıtlarında Kibariye ismine ilk olarak 1904 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1918 yılında 213. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2021 yılı verilerinde 461. sırayla listelenmektedir.
Arapça "k-b-r" (büyüklük) kökünden gelir: "kibar" büyükler, "kibr" büyüklük, Türkçedeki "kibar" ise incelik ve nezaket demektir. Aynı kökten Kebir (mutlak büyük), Ekber (en büyük — "Allahü ekber" ifadesindeki), Mütekebbir, tekbir ve kibir sözcükleri türer. Kadın adı "-iye" nispet ekiyle oluşturulmuştur.
Popülerlik
Kibariye, geç Osmanlı döneminin bir adıdır; TÜİK'e 1904'te girdi ve 1918'de 213. sırayla zirvesine ulaştı. Cumhuriyet'le birlikte uzun Arapça nispet adları gözden düşerken bu ad da geriledi. Yüzyılın ikinci yarısında ismin gündelik tanınırlığı, arabesk-fantezi müziğin tanınmış yorumcusu Kibariye ile büyük ölçüde özdeşleşti. 2021'de 461. sırada, niş ama hâlâ canlı bir tercih olarak kayıtlıdır.
Popülerlik Trendi
YükseliyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Modern Kültürde
Kibariye
Müzik · 195820. yüzyılın ikinci yarısında ismin tanınırlığı büyük ölçüde arabesk-fantezi müziğin tanınmış yorumcusu Kibariye ile özdeşleşti. 1980'ler ve 1990'lar boyunca çıkardığı albümler ve kendine özgü sahne kimliğiyle Türk popüler müzik hafızasında yer etmiş bir figürdür.
Uluslararası Karşılıkları
- Arapçaكبارية (kibâriyye)