Korkut
Anlam ve Köken
Korkut, Türkçede büyük dolu tanesi anlamına gelen bir erkek adıdır. Bu isim, Türk kültüründe özellikle Dede Korkut destanlarıyla tanınan ve bilgelik sembolü haline gelmiş tarihi bir addır.
Türkçe korkut sözcüğü — "büyük dolu tanesi; büyüten, yıldıran" anlamlarının iki-ayrı yorumunu barındıran klasik-Türkçe kelimedir. Eski Türkçe qorqut kökünden türer; kelimenin etimolojisi tartışmalı — bazı dil-bilimciler korku + t (korkut- fiili), bazıları doğa-olayı kaynaklı (dolu-tanesi) köken-hipotezine yönelirler. Türk halk-destan geleneğinin kurucu-figürü Dede Korkut (c. 9-11. yüzyıl Oğuz-Türk efsanesi) bu adın kolektif-belleğindeki ana-taşıyıcısıdır — Dede Korkut Kitabı (yazıya geçmiş 12. yüzyıl sonu-14. yüzyıl arası) Oğuz-Türk destanının temel metni; 12 hikaye ve destan-parçasından oluşan kitap Türkçenin kurucu-edebi eserleri arasında yer alır. 2008'de UNESCO İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası listesine alındı (Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Türkiye ortak-adaylık). 1929'da #291 ile zirvesine ulaştı.
Popülerlik
Korkut, 19-20. yüzyıl Osmanlı-son ve Cumhuriyet-döneminin Türkçe-öz destan-kahramanı çağrışımlı erkek-ad havuzunun temsilcilerinden biri olarak 1929'da #291 ile zirvesine ulaştı. Dede Korkut destan-geleneğinin Türk kolektif-belleğindeki 600+ yıllık sürekliliği ismin klasik-saygınlığının ana-kaynağıdır. 2008 UNESCO tescili ismin uluslararası-kültürel görünürlüğünü pekiştirdi. 2025'te yükseliyor trendinde.
Popülerlik Trendi
YükseliyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Tarihi Figürler
Dede Korkut
c. 9-11. yüzyıl efsanesiOğuz-Türk destan-geleneğinin kurucu-figürü. Dede Korkut Kitabı (Kitâb-ı Dede Korkut — yazıya geçiş 12-14. yy arası, iki nüshası: Dresden ve Vatikan) 12 destan-hikâyesinden oluşan kolektif-Türk destan anlatımının temel-metnidir. Oğuz Kağan Destanı ile birlikte Türk-destan geleneğinin iki-kurucu metninden biri. Hikayelerin Oğuz-Türk beyi-kahramanları (Salur Kazan, Boğaç Han, Bamsı Beyrek, Uruz, Basat) ve onların maceraları aracılığıyla Türk-boy kimliği, ata-oğul ilişkisi, kadın-savaşçı tipolojisi, şaman-alp-bey hiyerarşisi gibi kurucu-kategoriler tasvir edilir. Türkçe edebiyat-tarihinin 12-14. yy'larını şekillendiren destan-geleneğinin en-tanınan eseri; 2008'de UNESCO İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası listesine çok-ortaklı (Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Türkmenistan) tescil edildi.
Modern Kültürde
Korkut Eken
Spor · 1943Türk eski asker ve güvenlik-uzmanı (d. 1943). Türk ordusunun özel-kuvvetlerinin 1980-2000 döneminin tanınan figürlerinden biri.
Uluslararası Karşılıkları
- Türkçe (kaynak)Korkut
- Azerbaycan TürkçesiQorqud
- TürkmenceGorkut
Ünlü İsimdaşlar
Korkut Ata
Efsanevi Türk OzanıDede Korkut olarak da bilinen efsanevi Türk ozanı ve bilgesi, Oğuz Türklerinin destanlarını derleyen kültürel mirasın sembolüdür.
Korkut Boratav
Halk Bilimci / AkademisyenTürk halk edebiyatı ve folklor araştırmalarına büyük katkılar sağlamış önemli bir akademisyen ve halk bilimcidir.