Lâtife
Anlam ve Köken
Lâtife, Arapça kökenli bir isim olup 'yumuşak, hoş, güzel ve sevimli' anlamlarını taşır. İnce ruhlu, zarif bir karakteri çağrıştıran bu isim, Türk kültüründe kadınlara verilen köklü isimler arasında yer alır.
Arapça Laṭīfa (لطيفة) sözcüğü — l-ṭ-f (ل-ط-ف) kökünden türeyen laṭīf (لطيف, "ince, zarif, hoş, yumuşak; kibar-davranışlı") sıfatının dişil formudur: "zarif-hanım, ince-yumuşak-kadın". Aynı kökten lutf (lütuf, kibarlık, ihsan), mülâtefe (nazik-konuşma) kelimeleri türer. İslami-teolojik olarak Al-Laṭīf (El-Latîf) Allah'ın Esmâü'l-Hüsnâsından biridir — "en-ince detayı bilen, kullarına kibarca-davranan" anlamında. Klasik-tasavvuf literatüründe letâif-i seb'a (yedi-incelik) sûfî-bedenin metafizik-katmanlarını anlatan kavram-sistemidir. Türkçede latif (nazik, zarif), latife (hoş-söz, espri) kelimeleri hala yaygın kullanımdadır. Özel-ad Latife 1860'ta #88 ile zirvesine ulaştı — Osmanlı-son-dönem klasik-İslami kadın ad havuzunun temsilcilerinden biri olarak.
Popülerlik
Latife, 19. yüzyıl Osmanlı-son dönem klasik-İslami kadın-ad havuzunun temsilcilerinden biri olarak 1860'ta #88 ile zirvesine ulaştı. Latife Uşşaki Hanım'ın 1923-1925 arası Cumhuriyet First-Lady konumundaki görünürlüğü ismin erken-Cumhuriyet dönemindeki kültürel yükünü taşıdı. 20. yüzyıl modernleşme süreciyle klasik-İslami adların gerilemesine eşlik etti; 2025'te #400 sırada ancak yükseliyor trendinde — klasik-zarif İslami kadın adlarına 2020'ler yeniden-değerlendirme eğiliminin göstergelerinden biri.
Popülerlik Trendi
YükseliyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Tarihi Figürler
Latife Uşşaki (Atatürk'ün eşi)
1898-1975, İzmir/İstanbulMustafa Kemal Atatürk'ün 29 Ocak 1923-5 Ağustos 1925 arası eşi; zengin İzmir-tüccar Muammer Uşşaki'nin kızı. Sorbonne Üniversitesi'nde hukuk okudu; Kurtuluş Savaşı'nın sonlarında ailesi aracılığıyla Atatürk ile tanıştı. 1923'te İzmir'de evlendiler. Evliliğin 2,5-yılı boyunca Atatürk'ün Türkiye genelindeki siyasi gezilerine eşlik etti; Türk kadın-hakları ve kadın-modernleşme söyleminin Cumhuriyet dönemi kamuoyu-sahnesindeki ilk kadın-figürlerinden biri oldu. 1925'teki boşanmanın ardından siyasi yaşamdan çekildi; ömrünün kalan 50-yılını sessizlik içinde geçirdi. Türk Cumhuriyet-tarihinin hassas kadın-figürlerinden biri olarak hatırlanır.
Uluslararası Karşılıkları
- Arapça (kaynak)Laṭīfa (لطيفة)
- FarsçaLatîfe (لطیفه)
- UrducaLatifa
- Endonezya/MalayLatifah
- KurmancîLetîfe
Ünlü İsimdaşlar
Lâtife Hanım
Sosyalite / Atatürk'ün eşiMustafa Kemal Atatürk ile 1923-1925 yılları arasında evli kalan, dönemin önemli kadın figürlerinden biridir.
Latife Erdoğan
Akademisyen / HukukTürk hukuk akademisyeni olarak tanınan bir isimdir.
Latife Tekin
YazarTürk edebiyatının önemli yazarlarından biri olup 'Sevgili Arsız Ölüm' adlı romanıyla tanınmaktadır.