Maksut

Maksut, Arapça maqsud sözcüğünden gelir; q-s-d (kasıt, yöneliş, niyet etmek) kökünün ism-i meful biçimidir ve "kasdedilen, niyet edilen, gözetilen hedef" anlamına gelen bir erkek adıdır. Klasik İslami tasavvuf söyleyişte al-maqsud al-asli (asıl gaye, son hedef) salikin manevi yolculuğunun sonunda Allah'a kavuşma niyetinin temel kavramdır. Aynı kök ailesinden al-qasd (kasıt), al-iqtisad (iktisat, ölçülü davranma), al-maqasid (gayeler — çoğul), al-qasid (yönelen) sözcükleri türer. Klasik fıkıh usulünde maqasid al-sharia (şeriatın gayeleri) İmam Şatıbi'nin (öl. 790/1388) al-Muvafaqat eserinin merkez teorisidir.

Aynı kök ailesinden al-qasd (kasıt, niyet), al-iqtisad (ölçülü davranma, iktisat), al-maqasid (gayeler — çoğul), al-qasid (yönelen), al-Muqtasid (orta-yollu) sözcükleri türer. Klasik İslami fıkıh usulünde maqasid al-sharia (şeriatın gayeleri — beş temel maksat: din, can, akıl, nesil, mal koruma) İmam Ebu İshak eş-Şatıbi'nin al-Muvafaqat fi Usul al-Sharia eserinin temel teorisidir. Klasik tasavvuf söyleyişte al-maqsud al-asli (asıl gaye) sufi yolculuğunun nihai hedefini, yani Allah'a kavuşma niyetini ifade eder.