Mahmut ismi “Övülmüş, beğenilen; hamd edilen kimse” anlamına gelir. Kur'an-ı Kerim'de İsra Suresi'nde geçen bir isimdir.
Mahmut İsminin Anlamı ve Kökeni
Mahmut, Arapça "Mahmud" adının Türkçeleşmiş biçimidir; "övülmüş, övülmeye değer" anlamına gelir ve "h-m-d" (övmek) kökünden gelir. Aynı kökten Muhammed, Ahmed ve Hamid adları da gelir. İki Osmanlı padişahı (I. Mahmud ve II. Mahmud) bu adı taşımıştır; 175 yılı aşkın TÜİK kaydıyla Türkçenin en köklü İslami erkek adlarındandır.
Arapça Mahmud, "övmek, hamdetmek, şükretmek" anlamındaki kökten türer; "övülen, övülmüş, methedilmiş" demektir. Aynı kökten İslami sözlüğün merkezî kelimeleri doğar: hamd (şükür, övgü), Muhammed (çokça övülmüş — Hz. Peygamber'in adı), Ahmed (en çok övülen; bu da Peygamber'in adlarından biri sayılır), Hamid (öven, hamdeden) ve Allah'ın 99 isminden el-Hamid (övgüye layık olan). Mahmut, Osmanlı-Türk geleneğinde doğrudan Hz. Peygamber'in adları çevresinde durur: Peygamber'in kıyamet gününde üstleneceği şefaat makamının adı Makam-ı Mahmud'dur, yani övülen makam. İsra suresinin 79. ayeti bu konuma işaret eder. Türkçede Mahmut biçimiyle 19. yüzyıldan beri yaygın kullanılır.
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Mahmut İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
İsimler kişiliği tayin etmez; yine de her ad, hem anlamı hem de taşıdığı tarih yüzünden belli özellikleri akla getirir. Mahmut deyince öne çıkan iki özellik:
Asalet
Asalet, bu ismin taşıdığı temel nitelik. Varlığıyla fark edilen, girdiği ortamın havasını değiştiren, kendini kanıtlama telaşı olmayan bir duruş. Türkçede asalet soydan çok duruşla ölçülür.
Kararlılık
Ağırlığını taşıyan, taşıyamadığında da bırakıp gitmeyen bir karakter. Bu adlarda güç, sesin yüksekliğiyle değil, sözün tutulmasıyla ölçülür.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Deneyin
Size en yakın ismi bulalım
6 kısa soru, 30 saniye — zevkinize göre kişisel isim önerileri.
Popülerlik Hikâyesi
Mahmut, Arapça H-M-D kökünden gelen ve "övülmüş, methedilmiş" anlamına gelen klasik bir İslami erkek ismidir; Muhammed adıyla aynı kökü paylaşır. Osmanlı'nın reformcu padişahlarından II. Mahmud (1808-1839), Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması gibi köklü değişimleriyle isme imparatorluk modernleşme dönemiyle özdeşleşen tarihsel bir ağırlık katmıştır. TÜİK kayıtlarında 1850-1959 arası 110 yıl boyunca ilk 20 içinde kalan Mahmut, 1851'de #15 ile zirvesine ulaşmıştır. 2000 sonrası kademeli geri çekilmeyle 2025 verilerinde #145 sırada yer alıyor.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
DüşüyorGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Bölgesel Yoğunlaşma · TÜİK 2025
Mahmut en çok Adıyaman'da öne çıkıyor — Türkiye ortalamasına göre 3,3 kat daha yaygın.
Oran, ismin o ildeki payının Türkiye genelindeki payına bölümüdür. Yaşayan nüfus verisidir; yeni doğan sıralaması değildir.
- Yaklaşık her 470 kişiden biri
- Yaygın
Mahmut ismini eşin de sever mi?
İsim Eşleşmesi ile birlikte seçin — ikinizin de beğendiği isimler eşleşsin.
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Mahmut adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Mahmut adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: Mahmud adı Hz. Peygamber'in adlarından biri olup Kur'an'da İsra Suresi 17:79 ayetinde makam el-mahmud (övülen makam) olarak zikredilir: "Gecenin bir kısmında uyanarak, sana mahsus bir nafile olmak üzere namaz kıl. Böylece Rabbin seni, övgüye değer bir makama (makaman mahmudan) eriştirir." Bu ayetin klasik tefsir geleneğindeki yorumu, kıyamet gününde Hz. Peygamber'e verilecek şefaat-i uzma (büyük şefaat) makamıdır — İslam'ın kıyamet teolojisinin merkez kavramlarından biri olup Makam el-Mahmud adı bu teolojik içerikle yüklüdür. İsim bu nedenle Hz. Peygamber'in makamının adını taşımak isteyen ebeveynlerin tercih ettiği bir addır. Sünni, Şii ve Alevi-Bektaşi geleneklerinin üçünde de aynı saygıyla anılır.
Kur'an-ı Kerim'de: İsra Suresi, 79. Ayet
Umulur ki Rabbin seni övülmüş bir makama (makam-ı mahmud) ulaştırır.
Benzer İslami adlar için:
Tarihi Figürler
II. Mahmud (Sultan II. Mahmud)
1785-1839, Osmanlı DevletiOsmanlı'nın 30. padişahı (1808-1839) ve imparatorluğun modernleşme döneminin başlatıcısı. 1826'da Yeniçeri Ocağı'nı Vaka-yı Hayriye ile kaldırıp yerine Batı tarzı Asâkir-i Mansûre-i Muhammediyye ordusunu kurdu. Kıyafet düzenlemesiyle fesi getirdi; Mekteb-i Tıbbiye'yi (1827) ve Mekteb-i Harbiye'yi (1834) açtı, ilk resmî Türkçe gazete Takvîm-i Vekāyi'yi (1831) çıkarttı. 1839'daki ölümünden birkaç ay sonra ilan edilen Tanzimat Fermanı, onun saltanatında hazırlanan zeminin ürünüdür.
Modern Kültürde
Mahmut Fazıl Coşkun
Oyuncu · 1973Türk sinemasının modern sanat kuşağının önemli yönetmenlerinden (d. 1973). Anlat İstanbul (2005, kolektif yönetmenlik), Uzak İhtimal (2009, Türkiye'nin Akademi Ödülleri aday adayı), Yozgat Blues (2013), Anons (2018) gibi filmleriyle Türk sanat sinemasının 2000'ler-2020'ler döneminin öne çıkan sesi oldu.
Deneyin
Mahmut soyadınızla nasıl duruyor?
Soyadınızı yazın; ses akışını, ritmi ve anlam ilişkisini birlikte değerlendirelim.
Ünlü İsimdaşlar
Mahmut Esat Bozkurt
Türk Medeni Kanunu'nun hazırlanmasında önemli rol oynayan Cumhuriyet dönemi hukuk reformcusudur.
Mahmut Nedim Paşa
19. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu'nda sadrazamlık görevini üstlenmiş önemli bir devlet adamıdır.
Mahmut Tuncer
Türk halk müziği alanında tanınan ve uzun yıllar boyunca sahne alan ünlü bir sanatçıdır.
Mahmut Makal
Anadolu köy yaşamını anlatan 'Bizim Köy' adlı eseriyle Türk edebiyatında önemli bir yer edinmiş yazardır.
Varyantlar
Mahmut İsmi En Yaygın Hangi İllerde?
TÜİK 2025 verilerine göre Mahmut isminin en çok kullanıldığı iller.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- Arapça (kaynak)Maḥmūd
- FarsçaMaḥmūd
- UrducaMaḥmūd
- Boşnakça / ArnavutçaMahmut
- Endonezce / MalaycaMahmud