Mahmut kız mı erkek mi?

Mahmut bir erkek ismidir. Türkiye'de TÜİK kayıtlarında erkek bebeklere verilmektedir.

Mahmut ismi Kur'an'da geçer mi?

Mahmut ismi Kur'an-ı Kerim'de doğrudan bir isim olarak geçmemekle birlikte İslami geleneğin yaygın isimlerinden biridir.

Mahmut popüler bir isim mi?

Mahmut ismi TÜİK 2025 verilerine göre #145. sırada yer almakta olup orta sıklıkta tercih edilen bir isimdir; popülerlik trendi düşüş trendindedir.

Mahmut ismi ne zaman en popüler oldu?

Mahmut ismi zirve popülerliğini 1851 yılında 15. sırayla yaşamıştır. En güncel TÜİK verisine göre 2025 yılında 145. sıradadır.

Mahmut'a benzer isimler nelerdir?

Mahmut ismine anlam, köken ve karakter bakımından benzeyen isimler: Cevdet, Hüseyin, Latif, Lütfi, Nedim. Tamamını görmek için benzer isimler sayfasını ziyaret edebilirsiniz.

Mahmut

Q: Mahmut isminin anlamı nedir?

Mahmut, Arapça Maḥmūd adının Türkçeleşmiş biçimidir ve "övülmüş, övülmeye değer, methedilmiş" anlamına gelir; ḥ-m-d (övmek, hamd etmek) kökünden gelir. Aynı kökten Muhammed (muḥammad — çokça övülmüş), Ahmed (aḥmad — en çok övülen), Hamid (ḥāmid — övücü) isimleri gelir. İki Osmanlı padişahı (I. Mahmud 1696-1754, II. Mahmud 1785-1839) ismi taşımış olup 175 yılı aşkın TÜİK kayıtlı kullanımıyla Türkçenin en dayanıklı İslami erkek isimlerindendir.

Q: Mahmut isminin kökeni nedir?

Mahmut ismi Arapça kökenlidir. Arapça Mahmud, h-m-d (övmek, hamd etmek, şükretmek) kökünün maful kalıbındaki biçimidir ve "övülen, övülmüş, methedilmiş" anlamına gelir.

ErkekArapçaPopüler

Mahmut İsminin Anlamı ve Kökeni

Mahmut, Arapça Maḥmūd adının Türkçeleşmiş biçimidir ve "övülmüş, övülmeye değer, methedilmiş" anlamına gelir; ḥ-m-d (övmek, hamd etmek) kökünden gelir. Aynı kökten Muhammed (muḥammad — çokça övülmüş), Ahmed (aḥmad — en çok övülen), Hamid (ḥāmid — övücü) isimleri gelir. İki Osmanlı padişahı (I. Mahmud 1696-1754, II. Mahmud 1785-1839) ismi taşımış olup 175 yılı aşkın TÜİK kayıtlı kullanımıyla Türkçenin en dayanıklı İslami erkek isimlerindendir.

Arapça Mahmud, h-m-d (övmek, hamd etmek, şükretmek) kökünün maful kalıbındaki biçimidir ve "övülen, övülmüş, methedilmiş" anlamına gelir. Aynı kökten İslami terminolojinin merkez kelimeleri türer: hamd (şükür, övgü), Muhammad (çokça övülmüş — Hz. Peygamber'in adı), Ahmad (en çok övülen — Peygamber'in cennet makamındaki adı) gelir. Aynı kökten ayrıca Hamid (övücü, şükrediği), al-Hamid (Allah'ın 99 isminden biri — övgüye layık olan) türemiştir. Mahmut ismi Osmanlı-Türk geleneğinde özellikle Hz. Peygamber'in isimlerinden biri olan Hamid-Mahmud çerçevesinde yer alır; Peygamber'in kıyamet gününde şefaat makamının adı Makam al-Mahmud (Makam-ı Mahmud — övülen makam) olup İsra Suresi 17:79 ayetinde bu konuma atıf vardır. Türkçede Mahmut biçiminde 19. yüzyıldan beri yaygın kullanılır.

Popülerlik

Mahmut, Arapça H-M-D kökünden gelen ve "övülmüş, methedilmiş" anlamına gelen klasik bir İslami erkek ismidir; Muhammed adıyla aynı kökü paylaşır. Osmanlı'nın reformcu padişahlarından II. Mahmud (1808-1839), Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması gibi köklü değişimleriyle isme imparatorluk modernleşme dönemiyle özdeşleşen tarihsel bir ağırlık katmıştır. TÜİK kayıtlarında 1850-1959 arası 110 yıl boyunca top-20 içinde kalan Mahmut, 1851'de #15 ile zirvesine ulaşmıştır. 2000 sonrası kademeli geri çekilmeyle 2025 verilerinde #145 sırada yer alıyor.

Popülerlik Trendi

Düşüyor

Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar

Dini ve Manevi Bağlam

İslam: Mahmud adı Hz. Peygamber'in adlarından biri olup Kur'an'da İsra Suresi 17:79 ayetinde maqam al-mahmud (övülen makam) olarak zikredilir: "Gecenin bir kısmında uyanarak, sana mahsus bir nafile olmak üzere namaz kıl. Böylece Rabbin seni, övgüye değer bir makama (maqaman mahmudan) eriştirir." Bu ayetin klasik tefsir geleneğindeki yorumu, kıyamet gününde Hz. Peygamber'e verilecek şefaat-i uzma (büyük şefaat) makamıdır — İslam'ın kıyamet teolojisinin merkez kavramlarından biri olup Maqam al-Mahmud adı bu teolojik içerikle yüklüdür. İsim bu nedenle Hz. Peygamber'in makamının adını taşımak isteyen ebeveynlerin tercih ettiği bir addır. Sünni, Şii ve Alevi-Bektaşi geleneklerinin üçünde de aynı saygıyla anılır.

Tarihi Figürler

II. Mahmud (Sultan II. Mahmud)

1785-1839, Osmanlı Devleti

Osmanlı'nın 30. padişahı (1808-1839). Yeniçağ-reformcu padişah olarak Osmanlı modernleşmesinin kurucu döneminin simge figürüdür. 1826'da Yeniçeri Ocağı'nı Vaka-yı Hayriye (Hayırlı Olay) ile kaldırarak yeni Batı-tarzı ordu Asakir-i Mansure-i Muhammediyye'yi kurdu; kıyafet reformu (fes pantolon frak), resmi yazışmalarda Türkçe kullanımın yaygınlaştırılması, eğitim reformları (Mekteb-i Harbiye 1834, Mekteb-i Tıbbiye 1827) ve ilk gazete Takvim-i Vekâyi (1831) onun reformlarındandır. Tanzimat Fermanı'nın (1839) hazırlık dönemi onun saltanatına rastlar. İsmin Türk tarihinde en görünür modern taşıyıcılarından biridir.

Modern Kültürde

Mahmut Fazıl Coşkun

Oyuncu · 1973

Türk sinemasının modern sanat kuşağının önemli yönetmenlerinden (d. 1973). Anlat İstanbul (2005, kolektif yönetmenlik), Uzak İhtimal (2009, Türkiye'nin Akademi Ödülleri aday adayı), Yozgat Blues (2013), Anons (2018) gibi filmleriyle Türk sanat sinemasının 2000'ler-2020'ler döneminin öne çıkan sesi oldu.