Masum

Masum, Arapça Ma'ṣūm (معصوم) — '-ṣ-m (korumak, sımsıkı-tutmak) kökünün edilgen-sıfat-fiil formu — günahsız, suçsuz, yan-yapı-korunmuş, ilâhî-koruma-altında anlamlarına gelir. Kur'an-ı Kerîm'de ya'ṣimu / al-'iṣma fiil-yan-formları söz-merkezi söz-yapısının söz-imgesi: Mâide 5:67 Yā ayyuhā al-rasūlu balligh mā unzila ilayka min rabbika wa-in lam taf'al fa-mā ballaghta risālatahu wa'llāhu ya'ṣimuka mina al-nās — "Ey Resûl! Rabbinden sana indirileni tebliğ-et; eğer yapmazsan O'nun risâletini tebliğ-etmemiş olursun; Allah seni insanlardan koruyacaktır" — Hz. Peygamber'e ilâhî-koruma-onursal söz-yapısının söz-merkezi söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır; Hud 11:43 Lā 'āṣim al-yawma min amri'llāhi illā man raḥim — "Bugün Allah'ın emrinden koruyacak hiçbir şey yoktur; O'nun rahmet-ettiği müstesna" (Hz. Nûh-oğlunun-tufan-yan-bağlamı söz-yapısı; bk. Nuh, Tufan maddeleri yan-form söz-örgüsü); Âl-i 'Imrân 3:103 Wa'taṣimū bi-ḥabli'llāhi jamī'an wa-lā tafarraqū — "Hep birlikte Allah'ın ipine sımsıkı-yapışın ve ayrılmayın." Klasik İslamî kelâm-jargonunda al-'iṣma (mâsumiyet) — peygamberlerin günahsızlık-onursal söz-yapısının söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır; klasik Sünnî söz-örgüsünde al-Anbiyā' ma'ṣūmūn (Peygamberler-mâsumdur) doktrininin söz-merkezindeki söz-imge yan-bağlanır. 103 yıllık derin TÜİK tarihiyle 2025'te #438 sıradadır.

Arapça Ma'ṣūm (معصوم), '-ṣ-m ("korumak, sımsıkı-tutmak; klasik Arap-Sami söz-örgüsünde '-ṣ-m kök-ailesinin söz-merkezi söz-yapısı; aynı kök-ailesinden al-'iṣma — mâsumiyet, al-i'tiṣām — yan-form söz-yapısı, al-'iṣām — yan-form söz-yapısı, al-'āṣim — koruyan-yan-form, al-Ma'ṣūm — yan-form söz-yapısı, al-isti'ṣām — yan-form söz-yapısı, al-Asma'ī — yan-form söz-yapısı; klasik halk-Arapça söz-yapısı, al-mu'taṣim — yan-form söz-yapısı; klasik İslamî halk-Arap halife-Mu'tasım yan-bağlamı yan-örgüsü") kökünün edilgen-sıfat-fiil formu — günahsız, suçsuz, yan-yapı-korunmuş, ilâhî-koruma-altında. Klasik İslamî kelâm-jargonunda al-'iṣma (mâsumiyet) — peygamberlerin günahsızlık-onursal söz-yapısının söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır; klasik Sünnî söz-örgüsünde al-Anbiyā' ma'ṣūmūn (Peygamberler-mâsumdur) doktrininin söz-merkezindeki söz-imge yan-bağlanır; klasik Şîî söz-örgüsünde al-A'imma ma'ṣūmūn (İmâmlar-mâsumdur) doktrini yan-bağlanır (klasik İmâmiyye-Şîa söz-örgüsünün söz-merkezi söz-yapısı). Kur'an-ı Kerîm'de ya'ṣimu / al-'iṣma / i'taṣamū / wa'taṣimū fiil-yan-formları söz-merkezi söz-yapısının söz-imgesi: (1) Mâide 5:67 Yā ayyuhā al-rasūlu balligh mā unzila ilayka min rabbika wa-in lam taf'al fa-mā ballaghta risālatahu wa'llāhu ya'ṣimuka mina al-nāsi inna'llāha lā yahdī al-qawma al-kāfirīn — "Ey Resûl! Rabbinden sana indirileni tebliğ-et; eğer yapmazsan O'nun risâletini tebliğ-etmemiş olursun; Allah seni insanlardan koruyacaktır; şüphesiz ki Allah, kâfirler topluluğunu hidâyet-etmez" yan-bağlamlı söz-yapısı Hz. Peygamber'e ilâhî-koruma-onursal söz-yapısının söz-merkezi söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır; (2) Hud 11:43 Lā 'āṣim al-yawma min amri'llāhi illā man raḥim wa-ḥāla baynahumā al-mawju fa-kāna mina al-mughraqīn — "Bugün Allah'ın emrinden koruyacak hiçbir şey yoktur; O'nun rahmet-ettiği müstesna; aralarına dalga girdi ve [Hz. Nûh'un oğlu] boğulanlardan oldu" yan-bağlamlı söz-yapısı klasik İslamî kıssa-tarihinin söz-merkezindeki söz-imge yan-bağlanır (Hz. Nûh-tufan-oğlu yan-bağlamı; bk. Nuh, Tufan maddeleri yan-form söz-örgüsü); (3) Âl-i 'Imrân 3:103 Wa'taṣimū bi-ḥabli'llāhi jamī'an wa-lā tafarraqū — "Hep birlikte Allah'ın ipine sımsıkı-yapışın ve ayrılmayın" yan-bağlamlı söz-yapısı klasik İslamî birlik-doktrininin söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır; (4) Hac 22:78 Huwa-jtabākum wa-mā ja'ala 'alaykum fī al-dīn min ḥaraj milletu abīkum Ibrāhīm huwa sammākumu al-muslimīna min qabl yan-bağlamlı söz-yapısı yan-bağlanır. Klasik İslamî tasavvuf-edebî söyleminde al-Ma'ṣūm (mâsum) yan-form söz-yapısı: peygamberler-onursal-yan-yapı söz-yapısının söz-imgesi; klasik halk-Sünnî söz-örgüsünde Hz. Peygamber-mâsumiyet, peygamberler-mâsumiyet, çocuklar-mâsumiyet yan-bağlamlı yan-form söz-yapıları klasik halk-tasavvuf-jargonunun söz-merkezindeki söz-imge yan-bağlanır. Klasik halk-Türk-İslam söz-örgüsünde mâsum-çocuk (suçsuz-çocuk) yan-form söz-yapısı klasik halk-Türk söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-imge yan-bağlanır. Türkçeye Osmanlı yumuşak-söyleyişiyle Mâsum / Masum yan-formunda yerleşmiştir.