Melike
Anlam ve Köken
Melike, Arapça malika (ملكة) sözcüğünden gelir ve "kadın hükümdar, kraliçe, sultan-eş" anlamını taşır; m-l-k (hükmetmek, sahip olmak) kökünün dişil biçimidir — eril karşılığı malik (kral, sahip)tir. Aynı kökten mülk, melik, Allah'ın 99 isminden biri el-Malik (Hükümdar) sözcükleri gelir. 2001'de Türkiye'nin #9 en popüler kız ismi konumuna ulaşmıştır.
Arapça malika (ملكة), m-l-k (sahip olmak, hükmetmek, egemenlik kurmak) kökünün faʿila kalıbındaki dişil sıfat-ad biçimidir. Aynı kökten Arapça malik (kral, hükümdar), mamlaka (krallık, egemenlik alanı), mulk (mülk, egemenlik), mālik (sahip), tamalluk (sahip olma, hükmetme) sözcükleri türer. İslami terminolojide al-Malik (Hükümdar) Allah'ın 99 güzel isminden biri olup Kur'an'ın Fatiha Sûresi 1:4'te māliki yawmi'd-dīn (hesap gününün sahibi/hükümdarı) ifadesiyle geçer. Kelime Kur'an'da kadın-hükümdarlık bağlamında da zikredilir: Neml Sûresi 27:23-44 Sebâ Melikesi Belkıs'ı anlatan uzun pasajda kendisi malika olarak nitelenir. Türkçede özel ad olarak Melike biçiminde Osmanlı döneminden beri kayıtlıdır; modern yaygınlığı 1980'ler-2000'ler dönemine aittir.
Popülerlik
Melike, 1864'ten bu yana TÜİK kayıtlarında görülen ancak 1980'lere kadar 100-400. sıralarda düşük-orta sıklıkta kullanılan bir Arapça-Osmanlı kökenli kadın ismiydi. 1986'da top-100'e girdi (#97), 1993'te top-50'ye (#46), 2000'de top-20'ye (#18) ve 2001'de #9 ile Türkiye'nin dokuzuncu en popüler kız ismi konumuna ulaştı. 2005-2015 arası top-30 içinde kaldı; 2020 sonrası modern-kısa isimlerin yükselişiyle birlikte düzenli geri çekilme süreciyle 2025'te #166 sıraya geldi. 1995-2015 kuşağının tipik Arapça-hükümdar kökenli kadın isimlerinden biri olarak Kur'an'da zikredilen Sebâ Melikesi Belkıs'ın kadın-otorite imgesinin dildeki yankısıdır.
Popülerlik Trendi
DüşüyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Edebiyatta ve Folklorda
Kur'an-ı Kerim — Neml Sûresi ve Sebâ Melikesi kıssası
Kur'an'ın 27. sûresi Neml (Karınca) Sûresi'nin 20-44. ayetleri, Hz. Süleyman Peygamber'in Sebâ (Yemen bölgesinin antik krallığı) Melikesi Belkıs ile olan tarihsel-mucizevi hikâyesini anlatır. Ayetlerde Belkıs güçlü bir hükümdar (malika) olarak tasvir edilir — kendi yönettiği halkı vardır, zengin krallığı ve danışman konseyi bulunur. Hz. Süleyman'ın hüdhüd kuşu aracılığıyla İslam'a davet mektubu, Belkıs'ın Hz. Süleyman'ın sarayını ziyaret edişi ve kristal zeminin suya benzemesi karşısında imanını ilan edişi (Neml 27:44) Kur'an'ın en detaylı kadın-hükümdar anlatısıdır. Klasik İslam tefsir ve edebiyat geleneğinde (Taberi, Firdevsî, Osmanlı divan şiiri) Belkıs melike-i Sebâ olarak anılır ve Melike adının taşıdığı kadın-hükümdar çağrışımının teolojik-edebi kaynağıdır.
Modern Kültürde
Melike Yalova (İpek Melike Yalova)
Oyuncu · 1984Türk televizyon dizisi sektörünün tanınan oyuncularından (d. 1984). Muhteşem Yüzyıl (2011-2014) dizisinde Şehzade Mustafa'nın eşi Defne Sultan rolünü canlandırdı; ayrıca İstanbullu Gelin ve birçok dizide yan-başrol oynadı. İsmin 2010'lar-2020'ler kültürel görünürlüğüne katkı sağladı.
Uluslararası Karşılıkları
- Arapça (kaynak)Malika (ملكة)
- FarsçaMalika
- UrducaMalika
- BoşnakçaMelika
Ünlü İsimdaşlar
Melike Şahin
MüzisyenTürk pop ve folk müziğini harmanlayan sesiyle tanınan, 'Yalnız Çiçek' gibi hit şarkılarıyla geniş kitlelere ulaşan başarılı bir şarkıcıdır.
Melike Anıl Ekici
Şarkıcı / Eurovision TemsilcisiAlmanya adına 2022 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Türk kökenli sanatçı olarak sahne almasıyla tanınan şarkıcıdır.
Melike Güner
OyuncuTürk televizyon dizilerinde üstlendiği rollerle tanınan başarılı bir Türk oyuncusudur.
Melike İsmi En Yaygın Hangi İllerde?
TÜİK 2025 verilerine göre Melike isminin en çok kullanıldığı iller.