Mert

Mert, Farsça kökenli "yiğit, sözünün eri, dürüst, cesur erkek" anlamlarına gelen bir erkek adıdır. Avesta-İran kökenli merd (insan, ölümlü) sözcüğünden Türkçeye geçmiş ve anlamı daralarak özellikle yiğitlik ve mertlik niteliğini ifade eder hale gelmiştir. Türk halk söyleyişte mert adam (dürüst, sözünün arkasında duran kişi) tabiri yaygındır. 1990'lar ve 2000'ler Türk erkek isim zirvesinin belirleyici örneklerinden biridir.

Farsça merd, eski İran dillerinde "ölümlü, insan" anlamına gelen sözcüğe dayanır; daha gerisinde Hint-Avrupa dillerinin "ölmek" anlamındaki ortak kökü vardır. Aynı kökten Latince mortalis (ölümlü) ve İngilizce murder (cinayet) gelir. Kökün ilk anlamı çarpıcıdır: "ölümlü olan", yani tanrılardan farklı olarak ölen varlık, insan. Farsçada anlam daralmış, kelime özellikle erkek insanı karşılar olmuştur. Osmanlı Türkçesine Farsçadan geçtiğinde ise yeni bir yük kazandı: yiğitlik, dürüstlük, sözünün eri olmak. Türkçede aynı kökten merdane (mertçe, yiğitçe), mertlik (dürüstlük, yiğitlik) ve namert (mert olmayan, korkak) kelimeleri yaşar. Kişi adı olarak Mert'in yükselişi 1980'lerden sonra hızlanmış, kısa ve sert sesiyle modern Türk erkek adlarının değişmezlerinden biri olmuştur.