Mestan, Mustafa adının halk arasındaki bir türevidir; Farsça mestan ('sarhoşlar') diye de okunur ve derviş geleneğinde 'aşık' anlamı kazanır. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2023: #452).
Deneyin
Mestan İsminin Anlamı ve Kökeni
Mestan, kaynaklarda Mustafa adının bir türevi olarak açıklanır; Mustafa, Arapçada 'seçilmiş' demektir ve Hz. Muhammed'in unvanıdır. Ad halk arasında ise Farsça mestan ('sarhoşlar, kendinden geçmişler') sözcüğüyle okunur; derviş geleneğinde bu sözcük ilahi aşkla kendinden geçen aşığı anlatır. Ad özellikle Rumeli kökenli ailelerde yaygındır; Priştine yakınındaki Gazi Mestan Türbesi Kosova Müslümanlarının en kutsal ziyaret yeridir. TÜİK kayıtlarında Mestan ismine ilk olarak 1850 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1853 yılında 62. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2023 yılı verilerinde 452. sırayla listelenmektedir.
Adın iki açıklaması vardır. Kaynaklara göre Mestan, Mustafa adının halk arasında değişmiş biçimlerinden biridir; Mustafa, Mıstık ve Mısto gibi kısaltmalarla da yaşar. İkinci okuma Farsçadır: mest 'sarhoş, kendinden geçmiş' demektir, mestan ise onun çoğuludur; Türk Dil Kurumu sözcüğü 'sarhoşlar' ve 'savruk kimse' diye açıklar. Klasik tasavvuf edebiyatında mest ve mey (şarap) ilahi aşkın temel simgeleridir; Mevlana'nın Mesnevi'si ve Divan-ı Şems-i Tebrizi bu imge üzerine kuruludur, Hafız ve Sadi de onu sık işler. Derviş geleneğinde ad bu yüzden 'aşık, zahit' gibi bir anlam kazanmıştır. Kosova'daki Gazi Mestan (Bayraktar) Türbesi'nin ünü, adın Rumeli'de sevilmesinin nedenlerinden biri olabilir.
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Bu ay çok bakılan erkek isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim
Mestan İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
İsimler kişiliği tayin etmez; yine de her ad, hem anlamı hem de taşıdığı tarih yüzünden belli özellikleri akla getirir. Mestan deyince öne çıkan üç özellik:
Bilgelik
Bilgelik, bu ismin taşıdığı ilk nitelik. Aceleyle karar vermeyen, dinlemeyi bilen, sorunun altındaki asıl soruyu gören bir tavır. Türkçede bilgelik yaşla değil, sabırla ölçülür.
Şefkat
Kimsenin sormadığını soran, yükü paylaşan, kırılganı kollayan bir tavır — bu ismin taşıdığı nitelik şefkat. Gösterilerek değil, yapılarak belli olan bir sevgi.
Aydınlık
Girdiği ortamı ağırlaştırmayan, kötü haberi bile umudu kesmeden söyleyebilen bir tavır. Aydınlık burada neşeli görünmek değil, karartmamak.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Mestan, 19. yüzyılın ortasında çok yaygın bir erkek adıydı: 1853'te 62. sırayla zirvesine çıktı ve 1863'e kadar ilk 90 içinde kaldı. Sonra uzun ve yavaş bir düşüş başladı; 1900'de 148., 1950'de 363. sıradaydı ve 1970'lerden sonra 500 civarında dengelendi. Son yıllarda hafifçe toparlanarak 2023'te 452. sıraya yükseldi.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 44.000 kişiden biri
- Nadir
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Mestan adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Mestan adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Varyantlar
Mestan, kuşlara de sık verilen bir addır. Pati Atlası'nda Mestan →
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- Farsçaمستان (mestan)