Müştak ismi “Arapça 'müştak' — özleyen, şevk-li” anlamına gelir. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 1997: #532).
Deneyin
Müştak İsminin Anlamı ve Kökeni
Müştak, Arapça kökenli bir erkek adı olarak "özleyen, şevk-li, hasret-eden" anlamına gelir. Klasik tasavvufta "iştiyak" (özleyiş) sufinin Allah'a olan derin manevi özlemini ifade eder. Bursalı Mehmed Tahir Efendi'nin "Osmanlı Müellifleri"nde tanıtılan klasik divan şairlerinden Müştak Baba (öl. 1832) klasik Kâdiri tasavvufunun şair-mensuplarındandır. TÜİK kayıtlarında Müştak ismine ilk olarak 1875 yılında rastlanmaktadır; isim en yüksek sırasına (134.) yine bu yıl ulaşmıştır. En son 1997 yılı verilerinde 532. sırayla görülmüştür.
Kökteki içten gelen istek Türkçede en çok teşvik sözcüğünde yaşar: birinde şevk uyandırmak demektir, teşvik primi de buradan gelir. Şevki adı da aynı halkadadır. İki karışıklık sık görülür. Dil bilgisindeki müştak (türemiş sözcük) yazılışça aynıdır ama iştikakla, yani "yarma, bölme" anlamındaki başka bir kökle akrabadır. Şevket de bu aileden değildir; onun kökü "diken" demektir, oradan güç ve heybet anlamına geçmiştir.
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Bu ay çok bakılan erkek isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim
Müştak İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
Bir adın insanı belirlediğini söyleyemeyiz; ama adların taşıdığı çağrışımlar kültürel olarak paylaşılır ve gerçektir. Arapça kökenli Müştak isminde öne çıkan üç özellik:
Şefkat
İsmin ilk akla getirdiği şey şefkat: seven, sarıp sarmalayan, kırılganı gözeten bir tavır. Bu adlar geleneksel olarak bir aile dileğini de taşır — evin kalbi olsun diye.
Bilgelik
Önce dinleyen, acele etmeyen, herkesin atladığı ayrıntıyı fark eden bir tavır — bu ismin taşıdığı nitelik bilgelik. Susmayı da bir cevap sayan bir olgunluk.
Aydınlık
Bu isim aydınlık bir karakterle anılır: güler yüzlü, umutlu, karanlığı büyütmeyen biri. Aydınlık burada şımarıklık değil, iyi niyetin görünen hâlidir.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Müştak'ın en parlak yılı daha ilk kaydıyla geldi: ad 1875'te 134. sırayla listeye girdi. 1900'lerde 191. ile 235., 1930'larda 305. ile 359., 1960'larda 466. ile 513. sıralar arasında kalarak yavaş yavaş geri plana çekildi. 1980'lerde 530. ile 576. sıralar arasında dolaşan ad, kayıtlarda son kez 1997'de 532. sırada görünür.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 490.000 kişiden biri
- Çok nadir — 500 kişiden az
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Müştak adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Müştak adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Dini ve Manevi Bağlam
Şevk, tasavvuf kitaplarında havf (korku) ve recâ (umut) ile birlikte sayılan hâllerdendir; Kuşeyrî er-Risâle'de ona ayrı bir bölüm ayırır. Kavramın en çok anılan dayanağı, Nesâî'nin Sehiv bahsinde yer alan ve namazda selâmdan önce okunan dualar arasında geçen şu istektir: "Senin cemâline bakmanın lezzetini ve sana kavuşmanın şevkini dilerim." Sûfîler bu cümleyi, ibadetin karşılık beklentisiyle değil kavuşma arzusuyla yapılabileceğinin delili sayar.
Benzer İslami adlar için:
Tarihi Figürler
Müştak Baba
Bitlis-Muş, ~1759-1832Klasik Anadolu Kâdiri tasavvuf geleneğinin şair-mensuplarından. Bitlis'te yetişmiş, kaside ve gazelleriyle klasik tasavvuf şiirinin köklü temsilcilerinden biri olmuştur.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- Arapçaمشتاق (müştak)