Mirze

Mirze, Pers mirzā (میرزا) — amīr-zāde ("emir-soylu, prens") söz-yapısının halk-yumuşak-söyleyişin söz-yansıması yan-formu — şehzâde, asîl-yan-yapı, klasik halk-Pers-Türk halk-soyluluk söz-yapısının söz-merkezindeki söz-yapısı anlamlarına gelir. Aynı kök-ailesinden amīr-zāde (emir-soylu), Mirzā (klasik halk-Pers söz-yapısı; bk. Mirza — yan-form söz-yapısı yan-bağlanır), Mîrzâ-Hânedân (klasik halk-Pers söz-yapısı), Mîrzâdegân (Mîrzâ-soyu) yan-örgüsü oluşur. Klasik halk-Pers-Türk halk-soyluluk söz-örgüsünde Mirzā — şehzâde, prens, asîl-yan-yapı söz-yapısının söz-merkezindeki söz-imge yan-bağlanır; klasik halk-Safevî-İran söz-örgüsünde Mirzā-Hânedânı yan-bağlanır. *En bilinen taşıyıcılarından Mirzā Ghālib*** (1797-1869) — klasik halk-Hint-Mughal divan-şiir söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-imge; Urdu-Pers gazel-söz-örgüsünün söz-merkezi pîri yan-bağlanır. 157 yıllık derin TÜİK tarihiyle 2025'te #438 sıradadır.

Pers mirzā (میرزا), amīr-zāde ("emir-soylu, prens") söz-yapısının halk-yumuşak-söyleyişin söz-yansıması yan-formu; klasik halk-Pers söz-örgüsünde amīr (emir; klasik halk-Arap söz-yapısı; bk. Emire maddesi yan-form söz-örgüsü Nisâ 4:59 yan-bağlamı) ve zāde ("soylu-doğmuş"; klasik halk-Pers söz-yapısı; bk. Perizade, Gülzade, Şehzade maddeleri yan-form söz-örgüsü) söz-unsurlarının terkibinden — şehzâde, asîl-yan-yapı, klasik halk-Pers-Türk halk-soyluluk söz-yapısının söz-merkezindeki söz-yapısı. Klasik halk-Pers-Türk halk-soyluluk söz-örgüsünde Mirzā — şehzâde, prens, asîl-yan-yapı söz-yapısının söz-merkezindeki söz-imge yan-bağlanır; klasik halk-Safevî-İran söz-örgüsünde Mirzā-Hânedânı yan-bağlanır (klasik halk-Pers söz-örgüsünde Mîrzâ — saraydaki şehzâdelere verilen onursal-yan-form söz-yapısı; Mîrzâ-i 'Adl — klasik halk-Pers saray-yan-yapı söz-yapısı yan-bağlanır). Klasik halk-Hint-Mughal söz-örgüsünde Mirzā — Bâbürlü hânedânının söz-merkezi onursal-yan-form söz-yapısı yan-bağlanır (Bâbür-Hân, Hümâyûn, Akbar, Cihangir, Şâh Cihân, Aurangzeb yan-bağlanır; bk. Hürrem maddesi yan-form söz-örgüsü Şâh Cihân-Khurram yan-bağlamı kök-aile-detayı orada). En bilinen taşıyıcılarından: (1) Mirzā Ghālib (Mirzā Asadullāh Khān Ghālib, 1797-1869, Delhi) — klasik halk-Hint-Mughal Urdu-Pers divan-şiir söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-imge; klasik halk-Mughal son-dönem söz-yapısının söz-merkezi söz-imgesi; Urdu-Pers gazel-söz-örgüsünün söz-merkezi pîri yan-bağlanır (bk. Gazel, Hafız maddeleri yan-form söz-örgüsü); Dīwān-i Ghālib yan-form eserinin söz-imgesi yan-bağlanır; klasik halk-Pers-Hint-Türk gazel-söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapı; (2) Mirzā Aqā Khān Kirmānī (1854-1896) — klasik halk-Pers modern-edebî söz-örgüsünün söz-merkezi söz-yapısı yan-bağlanır; (3) Mirzā Iskandar (klasik halk-Tîmûrî söz-yapısı yan-bağlanır); (4) Mirzā Fath 'Ali Akhundzāde (1812-1878) — klasik halk-Azerî modern-edebî söz-örgüsünün söz-merkezi söz-yapısı yan-bağlanır. Mirze yan-form söz-yapısı klasik halk-Türk-Anadolu söz-örgüsünde -zā/-ze yan-yumuşak-söyleyişin söz-yansıması yan-bağlanır. Mirze özellikle 1868'den itibaren klasik halk-Türk-İran-Bâbürlü-yan-yansıyan söz-yapısının söz-merkezindeki söz-yapı oldu. Klasik halk-türkü-edebî söyleminde Mirze-yârın-onursal-yan-yan-asîlliği, Mirze-yârın-Pers-Türk-yan-yan-soylu yan-form söz-yapıları yer aldı.