Müberra

Müberra, Arapça Mubarra'a (مبرّأة) — b-r-' (temize-çıkarmak; ayıp-suç-isnatından-aklanmak; sağlık-bulmak) kökünden Form II (barra'a — temize-çıkardı) fiilinin edilgen sıfat-fiil dişil-formu — temize-çıkarılmış, aklanmış kadın, suç-isnâtından-arındırılmış mü'mine anlamlarına gelir. Aynı kökten al-Bāri' (Allah'ın 99 İsm-i Hüsnâ'sından — Yaratan, Var-Eden; Haşr 59:24 Huwa'llāhu al-Khāliqu al-Bāri'u al-Muṣawwir), al-Barī' (suçsuz-sağlam — Tevbe 9:1 Barā'atun min Allāhi wa-rasūlih — Allah'tan ve Resûlünden bir aklanma), al-mubarra'ūn (temize-çıkarılmış olanlar — Nûr 24:26 al-Khabīthāt li-l-khabīthīn ... al-ṭayyibūn li-l-ṭayyibāt ulā'ika mubarra'ūn), al-Barā'a (klasik İslamî Tevbe Suresi'nin diğer adı — Sûrat al-Barā'a) türetilmiştir. Klasik İslamî sîret-edebiyatında Hz. Aişe'nin Müreysi gazasından dönüşte uğradığı iftira-haberinden sonra Nûr 24:11-20 ayetleri ile temize-çıkarılması (klasik İslamî Ḥadīth al-Ifk — iftira-hadisi) klasik İslamî kadın-onur söz-örgüsünün merkez metnidir. 143 yıllık derin TÜİK tarihiyle 2025'te #309 sıradadır.

Arapça Mubarra'a (مبرّأة), b-r-' ("temize-çıkarmak; ayıp-suç-isnatından-aklanmak; sağlık-bulmak; muafiyet-bulmak") kökünden Form II (barra'a — temize-çıkardı) fiilinin edilgen sıfat-fiil dişil-formudur — temize-çıkarılmış, aklanmış kadın, suç-isnâtından-arındırılmış. Eril karşılığı Mubarra' (temize-çıkarılmış-erkek). Aynı kök-ailesinden al-Bāri' ("Allah'ın 99 İsm-i Hüsnâ'sından — Yaratan, Var-Eden; fā'il etken-form"; Haşr 59:24 Huwa'llāhu al-Khāliqu al-Bāri'u al-Muṣawwir lahu al-asmā'u al-ḥusnā — "O, Yaratan, Var-Eden, Şekil-Veren Allah'tır; en güzel isimler O'nundur"), al-Barī' ("suçsuz-sağlam; Tevbe 9:1 Barā'atun min Allāhi wa-rasūlihi ilā lladhīna 'āhadtum min al-mushrikīn — "Allah ve Resûlünden ahid-yaptığınız müşriklere bir aklanma — sorumluluk-kaldırma""; klasik İslamî fıkıh-jargonunda al-barā' min al-shirk — şirkten-aklanma), al-mubarra'ūn ("temize-çıkarılmış olanlar — Nûr 24:26 Al-khabīthātu li-l-khabīthīna wa al-khabīthūna li-l-khabīthāt wa al-ṭayyibātu li-l-ṭayyibīna wa al-ṭayyibūna li-l-ṭayyibāt ulā'ika mubarra'ūna mimmā yaqūlūna — "Pis-kadınlar pis-erkeklere, pis-erkekler pis-kadınlara; temiz-kadınlar temiz-erkeklere, temiz-erkekler temiz-kadınlara aittir; bunlar (söylenen iftiralardan) temize-çıkarılmışlardır""), al-Barā'a ("klasik İslamî Tevbe Suresi 9'un diğer adı — Sūrat al-Barā'a; aklanma-suresi; klasik tefsir geleneğinde Tevbe Suresi Bismillāh ile başlamaz çünkü al-Barā'a — sorumluluktan-aklanma — Allah'ın müşriklere savaş-ilanını içerir"), al-bara' (sağlık — modern Arapçada recovery), al-istibrā' (klasik İslamî fıkıh-jargonunda kadın-iddet-bekleme süresi). Klasik İslamî sîret-edebiyatında Hz. Aişe'nin Müreysi gazasından (627) dönüşte uğradığı iftira-haberinden (Ḥadīth al-Ifk) sonra Nûr 24:11-20 ayetleri ile mubarra'a (temize-çıkarılmış) ilan-edilmesi klasik İslamî kadın-onur söz-örgüsünün merkez metnidir. Mubarra'a terimi bu yüzden klasik İslamî kadın-onur-söyleminin onursal-sıfatı şeklinde yerleşmiştir; özellikle Hz. Aişe'nin onursal-lakaplarından al-Mubarra'a 'an al-Ifk (iftiradan-aklanmış) klasik İslamî sahabe-onursal-mirasının parçası. Türkçeye Osmanlı yumuşak-söyleyişiyle Müberrâ / Müberra formunda yerleşmiştir.