Müberra

Müberra, Arapça Müberra'a sözcüğünden gelir; b-r-' (aklanmak, temize çıkmak, masum kılınmak) kökünden türeyen ve "aklanmış, temize çıkmış, pak kadın" anlamlarını taşıyan bir kız adıdır. Kur'an-ı Kerim Nur Suresi 24:11-26 — ifk olayı (Hz. Aişe'ye yönelik iftira) — bu kavramın kıssai bağlamıdır; Hz. Aişe'nin Allah tarafından aklanması olayı müberra sıfatının manevi yükünün kaynağıdır. Aynı kökten beraat (aklanma, masumiyet), Mübarek (bereketli, kutlu), teberrü (uzaklaşma, çekinme) sözcükleri gelir. Klasik İslami dindar Türk ailelerinin nadir kız adlarındandır.

Arapça Mubarra'a, b-r-' (temize çıkarmak) kökünden Form II (barra'a — temize çıkardı) fiilinden gelir — temize çıkarılmış, aklanmış kadın, suç isnatından arındırılmış. Eril karşılığı Mubarra' (temize çıkarılmış erkek). Aynı kök ailesinden el-Bari' ("Allah'ın 99 İsm-i Hüsna'sından), el-Bari' ("suçsuz sağlam), el-mubarra'un ("temize çıkarılmış olanlar) gelir. Aynı kökten ayrıca el-Bara'a (klasik İslami Tevbe Suresi 9'un diğer adı), el-bara' (sağlık — modern Arapçada recovery), el-istibra' (klasik İslami fıkıh jargonunda kadın iddet bekleme süresi) türemiştir. Klasik İslami siret edebiyatında Hz. Aişe'nin Müreysi gazasından (627) dönüşte uğradığı iftira haberinden (Hadith el-Ifk) sonra Nur 24:11-20 ayetleri ile mubarra'a (temize çıkarılmış) ilan edilmesi klasik İslami kadın onur geleneğinin merkez metnidir. Mubarra'a terimi bu yüzden klasik İslami kadın onur söyleminin onursal sıfatı şeklinde yerleşmiştir; özellikle Hz. Aişe'nin onursal lakaplarından el-Mubarra'a 'an el-Ifk (iftiradan aklanmış) klasik İslami sahabe onursal mirasının parçasıdır. Türkçeye Osmanlı yumuşak söyleyişiyle Müberra / Müberra formunda yerleşmiştir.