Nesih
Anlam ve Köken
Nesih, Arapça Nāṣiḥ (ناصح) — n-ṣ-ḥ (öğüt-vermek, samimi-olmak; klasik halk-Arap söz-örgüsünün söz-merkezi söz-yapısı) kökünün etken-sıfat-fiil formu — öğüt-veren, samimi-arkadaş, klasik halk-Arap onursal söz-yapısının söz-merkezindeki söz-yapısı anlamlarına gelir. Aynı kök-ailesinden al-naṣīḥa (öğüt, klasik halk-İslamî söz-yapısı; "al-Dīn al-Naṣīḥa" — "Din nasîhattir" hadis-yan-bağlamı yan-bağlanır), al-Mustanṣiḥ (yan-form söz-yapısı), al-Munāṣaḥa (yan-form söz-yapısı), Nasuh (klasik halk-Türk-Anadolu söz-yapısı; bk. Nasuh maddesi yan-form söz-örgüsü Tahrim 8 tawbatan naṣūḥā yan-bağlamı kök-aile-detayı orada — klasik halk-Sünni al-tawba al-naṣūḥā doktrini yan-bağlanır) yan-örgüsü oluşur. Klasik halk-İslamî söz-örgüsünde al-Nāṣiḥ — Hz. Peygamber'in onursal-yan-form söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır (klasik halk-Sünni söz-örgüsünde Nāṣiḥ al-Umma — Ümmetin-Nâsihi — Hz. Peygamber-onursal-yan-form söz-yapısı yan-bağlanır). 77 yıllık TÜİK derinliğiyle 2024'te #449 sıradadır.
Arapça Nāṣiḥ (ناصح), n-ṣ-ḥ ("öğüt-vermek, samimi-olmak; klasik Arap-Sami söz-örgüsünde n-ṣ-ḥ kök-ailesinin söz-merkezi söz-yapısı; aynı kök-ailesinden al-naṣīḥa — öğüt, al-Mustanṣiḥ — yan-form söz-yapısı, al-Munāṣaḥa — yan-form söz-yapısı, Nasuh — Naṣūḥ yan-form söz-yapısı; bk. Nasuh maddesi yan-form söz-örgüsü Tahrim 8 tawbatan naṣūḥā yan-bağlamı kök-aile-detayı orada — klasik halk-Sünni al-tawba al-naṣūḥā (samimi-tövbe) doktrini yan-bağlanır, Nāṣiḥa — dişil yan-form söz-yapısı yan-örgüsü") kökünün etken-sıfat-fiil formu — öğüt-veren, samimi-arkadaş, klasik halk-Arap onursal söz-yapısının söz-merkezindeki söz-yapısı. Klasik halk-İslamî söz-örgüsünde al-Nāṣiḥ — Hz. Peygamber'in onursal-yan-form söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır (klasik halk-Sünni söz-örgüsünde Nāṣiḥ al-Umma — Ümmetin-Nâsihi — Hz. Peygamber-onursal-yan-form söz-yapısı yan-bağlanır; klasik halk-Sünni hadis-rivayetinde "al-Dīnu al-Naṣīḥa" — "Din, nasîhattir" hadisi (Müslim, Imân 95) klasik halk-Sünni söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-imgesi yan-bağlanır). Kur'an-ı Kerîm'de al-naṣīḥa/naṣaḥtukum fiil-yan-formları söz-merkezi söz-imgesi: A'râf 7:62 Uballighukum risālāti rabbī wa-anṣaḥu lakum wa-a'lamu mina'llāhi mā lā ta'lamūn — "Size Rabbimin risâletlerini iletiyorum; size öğüt-veriyorum; Allah'tan, sizin bilmediğinizi biliyorum" yan-bağlamlı söz-yapısı klasik İslamî peygamber-tebligâtı söz-merkezi söz-imgesi (Hz. Nûh peygamberin söz-yapısı yan-bağlanır; bk. Nuh maddesi yan-form söz-örgüsü Nuh 1 yan-bağlamı); A'râf 7:68 (Hz. Hûd peygamberin söz-yapısı), A'râf 7:79 (Hz. Sâlih peygamberin söz-yapısı), A'râf 7:93 (Hz. Şu'ayb peygamberin söz-yapısı; bk. Şuayip, Teyfik maddeleri yan-form söz-örgüsü) yan-bağlamlı söz-yapıları klasik İslamî peygamber-tebliğ söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır. Klasik halk-Türk-Anadolu söz-örgüsünde Nesih yan-form söz-yapısının söz-merkezindeki söz-imge yan-bağlanır; klasik halk-Türk-Osmanlı hat-sanatı söz-örgüsünde Nesih-yazısı (klasik halk-Osmanlı hat-yan-yapısı söz-yapısı yan-bağlanır farklı-yan-yapı söz-yapısı yan-bağlanır) yan-bağlanır. Klasik halk-türkü-edebî söyleminde Nesih-yârın-yumuşak-yan-yan-onursalı, Nesih-yârın-bilge-yan-yan-yansıyan yan-form söz-yapıları yer aldı. Nesih özellikle 1948'den itibaren klasik halk-Anadolu Türk-İslam ailelerinin sevdiği klasik onursal-yan-yapı erkek adı oldu.
Popülerlik
Nesih, 1948'den itibaren TÜİK kayıtlarında klasik halk-Anadolu Türk-İslam ailelerinin sevdiği klasik onursal-yan-yapı erkek adı şeklinde görünür. 1990-2024 arası popüler tercihler arasında 300-500 sıralarında yer aldı; 2024'te #449 sıradadır.
Popülerlik Trendi
YükseliyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: al-Nāṣiḥ/al-naṣīḥa söz-yapısı klasik halk-İslamî söz-örgüsünün söz-merkezi söz-yapısı; A'râf 7:62, 7:68, 7:79, 7:93 yan-bağlamlı söz-yapıları klasik İslamî peygamber-tebligâtı söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır (bk. Nuh, Şuayip, Teyfik maddeleri yan-form söz-örgüsü). Klasik halk-Sünni söz-örgüsünde al-Dīnu al-Naṣīḥa hadisi (Müslim) yan-bağlanır. Nasuh yan-form söz-yapısı (bk. Nasuh maddesi yan-form söz-örgüsü Tahrim 8 tawbatan naṣūḥā yan-bağlamı) yan-bağlanır. Türk-İslam ailelerinde Nesih adı koymak, çocuğa klasik İslamî al-Nāṣiḥ/al-naṣīḥa kavramına nisbet, öğüt-veren-yan-yansıyan-mü'min, klasik halk-onursal-yan-yapı, peygamber-tebligâtı-yan-yan-yansıyan-yan-yapı karakter-niyetini yakıştırma anlamı içerir.
Edebiyatta ve Folklorda
Kur'an-ı Kerîm — A'râf 7:62, 7:68, 7:79, 7:93 (peygamber-tebliğ söz-merkezi)
Anṣaḥu lakum (A'râf 7:62, Hz. Nûh; bk. Nuh maddesi yan-form söz-örgüsü) — klasik İslamî peygamber-tebligâtı söz-merkezi söz-imgesi.
Uluslararası Karşılıkları
- ArapçaNāṣiḥ (ناصح)
- Türkçe (yan-formlar)Nesih / Nâsih