Nezaket

Nezaket, Farsça nezaket — nezak (incelik, narinlik) kökünden — incelik, kibarlık, zarif davranış anlamlarına gelir. Klasik Pers-Osmanlı saray adab geleneğinin merkez kavramlarındandır. nezaket-i muaşeret (sosyal incelik), nezaket-i lisan (söz inceliği), nezaket-i meclis (toplantı inceliği) gibi terkipler Osmanlı medrese saray edebiyatının yerleşik söyleyişindandır. Türk-İslam ailelerinin (özellikle eğitimli orta tabaka) sevdiği klasik kız adı oldu; ad olarak verilen kıza zarif incelikli karakter yakıştırması taşır.

Farsça nezaket, nezak (incelik, narinlik, zarafet) kökünden türetilmiş bir mücerret isim formudur — incelik hali, kibar davranış. Aynı kökten nazuk (ince, narin; Türkçedeki nazik sözcüğünün kaynağı), nazuki (incelikle), nazanin (nazlı sevgili), nazdar (nazlı, naz sahibi) türetilmiştir. Nezaket Osmanlı saray adab geleneğinin merkez kavramlarındandır; adab-ı muaşeret (sosyal davranış inceliği), adab-ı meclis (toplantı inceliği), adab-ı lisan (söz inceliği) ve nezaket sözcüğü bu kapsamlı sosyal incelik kategorilerinin tümünü ifade eder. Klasik Pers-Osmanlı şiir geleneğinde nezaket-i lisan-ı yar (sevgilinin söz inceliği), nezaket-i meşrep (yaradılış inceliği) gibi terkipler standart söyleyişindandır. Türk-İslam ad koyma geleneğinde Nezaket özellikle eğitimli orta tabaka Osmanlı-Türk ailelerinin sevdiği klasik kız adı oldu.