Ongun
Anlam ve Köken
Ongun, Türkçe kökenli bir isim olup 'eksiksiz, tam' anlamlarını taşır. İsim, bütünlük ve tamlık kavramlarını ifade ederek, kusursuz ve eksiksiz olma özelliklerini simgeler.
Türkçe ongun — "uğurlu, bereketli, mutlu-sonuca-varan" anlamındaki Türkçe-öz sıfat. Eski-Türkçe ongun/ongon (uğur, bereket) kökünden — Türk-Moğol-Şaman geleneğinin temel-kavramlarından biri. Ongon klasik-Türk-mitolojisinde kutsal-totem-hayvan kavramının ifadesidir: her-klanın kendi-ongununu (totem-atası-hayvanı) bulunurdu — boz-kurt, ağaç-kayın, kartal, geyik gibi. Oğuz-Kağan Destanı ve Dede Korkut anlatılarında ongun-hayvanlar (kurt, kayın-ağacı, geyik) kutsal-atalarının-ruhunu taşıyan simgelerdir. Günümüz Türkçesinde ongun-gelmek (uğurlu-gelmek), ongun-olmak (mutlu-sona-varmak) deyimleriyle yaşar. Cumhuriyet-modern Türkçe-öz erkek-ad üretim kalıbının-tarihsel-mitolojik çağrışımlı örneklerinden; 1959'da #468 ile zirvesine ulaştı.
Popülerlik
Ongun, 1959'da #468 ile zirvesine ulaşan Cumhuriyet-orta-dönem Türkçe-öz uğur-bereket-totem çağrışımlı erkek-ad havuzunun temsilcilerinden biri. Türk-Altay şaman-geleneğinin ongun-totem kavramının modern-aile tercihine-taşınmasının örneği. 2020'lerde sabit trendde Türkçe-öz-tarihsel isimlerin kalıcı-popülaritesini sürdürüyor.
Popülerlik Trendi
YükseliyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Mitolojik Kökeni
Türk-Altay-Moğol şaman-geleneğinin merkezi-kavramlarından biri olan ongun/ongon her-klan veya kabile-topluluğunun kutsal-totem-atası-hayvanını tanımlar. Oğuz-Türk geleneğinde Bozkurt (Gök-Börü — Aşina soyundan) ana-ongun olarak Tanrı'nın-kurtarıcı-elçisi sayılır; Ergenekon destanında kurtların yol-göstererek Türkleri demir-dağdan çıkarması ongun-kavramının mitolojik-anlatısı. Dede Korkut destanlarında ağaç (kayın-Türk-Şaman gelenekli), at, geyik ve kurt ongun-hayvanlar olarak sıkça geçer. Modern Türk-milliyetçi söyleminde ongun-kavramı Cumhuriyet-dönemi Türk-Tarih-Tezi çalışmalarında yeniden-canlandırıldı — Ziya Gökalp, Hüseyin Nihal Atsız gibi Türkçülerin-metinlerinde ongun kadim-Türk-kimlik-inşasının simgelerinden biri haline geldi. Ongun adı bu manevi-tarihsel arkaplanı taşır.
Uluslararası Karşılıkları
- Türkçe (kaynak)Ongun
- Moğolca (tarihsel)Ongon (онгон)
- Azerbaycan TürkçesiOnqun
- KazakçaOnğın
Ünlü İsimdaşlar
Ongun Mehmet Saka
akademisyenaraştırmacı