Roza, Latincede 'gül' demektir; Kürtçede ise 'gün doğumu' anlamına gelir ve adın bugünkü yükselişi bu okumayla gelmiştir. Türkiye'de orta sıklıkta tercih edilen bir isimdir (TÜİK 2025: #110).
Deneyin
Roza İsminin Anlamı ve Kökeni
Roza, Latince rosa (gül) sözcüğünden gelen ve doğrudan gül çiçeğini karşılayan bir kız adıdır. Batı dillerinde Rose, Rosa ve Rosalie biçimleriyle yaşar; Türkçedeki Gül adının tam karşılığıdır. 1990'lara dek Türkiye'de çoğunlukla gayrimüslim ailelerin adıydı. Kürtçede ise roza 'gün doğumu' demektir; adın 2000'den sonraki büyük yükselişi bu okumayla gelir. Azerbaycan, Kırgız ve Kazak kökenli ailelerde de Farsça 'oruç' anlamıyla verilir. TÜİK kayıtlarında Roza ismine ilk olarak 1852 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1855 yılında 82. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2025 yılı verilerinde 110. sırayla listelenmektedir.
Roza'nın Latince kökü beklenmedik biçimde Doğu'ya uzanır. Latince rosa'nın, Yunanca rhodon üzerinden eski İran dillerindeki bir gül sözcüğüne dayandığı düşünülür; Farsçadaki gul ve oradan Türkçeye geçen gül de aynı kaynağa bağlanır. Bu görüşe göre Roza ile Gül, binlerce yıl önce ayrılmış iki kardeş sözcüktür. Aynı Latince sözcükten Rosalie ve Rozalin adları ile rozet (gül biçimli küçük nişan) sözcüğü türemiştir. Türkiye'de Latince kökenli Roza 1990'lara dek hemen her zaman Yahudi, Hristiyan Arap, Süryani ve Ermeni ailelerde kullanıldı. Kürtçede ise roza 'gün doğumu' demektir: önceleri Urfa ve Diyarbakır'da tek tük görülen Kürtçe Roza, 2000'den sonra büyük bir yükseliş yaşadı; Rozan adı da bu aileye yakındır. Azerbaycan, Kırgız ve Kazak kökenli ailelerde ise ad, Farsça 'oruç' anlamındaki roza sözcüğüyle verilir.
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Bu ay çok bakılan kız isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 7 Eylül – 4 Ekim
Roza İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
Roza, Latince ve Kürtçe kökenli bir ad. İsim karakteri belirlemez — ama her adın, anlamından ve kullanım geçmişinden gelen bir çağrışım dünyası vardır. Roza isminde bunlar iki başlıkta toplanıyor:
Zarafet
İsmin ilk akla getirdiği şey zarafet — sessiz ama fark edilen, güzelliği gösterişte değil oranda arayan bir tavır.
Doğa Sevgisi
Bu isim doğayla kurulan bir bağla anılır: özgür, sade, kalabalıktan çok kırı ve denizi seven bir tavır. Türkçede doğadan alınan adlar en eski ve en sevilen katmandır.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Roza, TÜİK kayıtlarının en eski yıllarından beri izlenebilen adlardandır: 1852'de 98., 1855'te 82. sırayla en yüksek konumunu gördü. 20. yüzyıl boyunca kesintisiz geriledi — 1900'de 228., 1950'de 440. sıra — ve 1981'de 568. sırayla en zayıf noktasına indi. Son kırk yılda ise güçlü bir dönüş yaşadı: 2020'de 244. sıraya, 2025'te 110. sıraya yükseldi.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
YükseliyorGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 15.000 kişiden biri
- Orta yaygınlıkta
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Roza adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Roza adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Mitolojik Kökeni
Yunan mitolojisi gülün kırmızısını bir yas anlatısına bağlar. Aşk tanrıçası Afrodit, yaban domuzunun yaraladığı sevgilisi Adonis'e koşarken ayağına bir diken batar; akan kan, o güne dek bembeyaz olan gülü kırmızıya boyar. Anlatıya göre yeryüzündeki ilk kırmızı gül böyle doğmuştur ve o günden beri tutkulu aşkın simgesi sayılır.
Varyantlar
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- Latince (kaynak)Rosa
- İngilizceRose
- RusçaРоза
- Türkçe (anlamdaş)Gül