Sabri
Anlam ve Köken
Sabri, Arapça kökenli bir isim olup 'sabırlı, sabreden' anlamını taşır. Sabır kavramı İslam geleneğinde erdemli bir karakter özelliği olarak yüksek değer görür; bu nedenle Sabri ismi Müslüman topluluklar arasında derin bir anlam yüküyle kullanılmaktadır.
Arapça Ṣabrī (صبري) sözcüğü — ṣabr (صبر, "sabır, tahammül, dayanıklılık") kök-kelimesine nisbet (aidiyet, ilgili-olma) eki eklenerek oluşturulmuş ad formudur: "sabır-sahibi, sabra-bağlı". Ṣ-b-r (ص-ب-ر) kökü Arapçada "sabretmek, katlanmak, dayanmak, bağlamak-tutmak" anlam-ailesini taşır. Aynı kökten ṣâbir (sabreden), ṣabbâr (çok-sabreden), teṣabbür (sabır-alıştırması), aṣ-ṣabbūr (El-Sabûr, Allah'ın Esmâü'l-Hüsnâ'sından biri: çok-sabreden) kelimeleri gelir. Sabır İslami ahlak-sisteminin merkez-faziletlerinden biridir ve Kur'an'da 90'dan fazla ayette geçer. Türkçeye Osmanlı Türkçesi aracılığıyla Sabrî biçiminde yerleşti; klasik-İslami erkek-ad havuzunun temel üyelerinden biri oldu.
Popülerlik
Sabri, Osmanlı son-dönem klasik-İslami erkek-ad havuzunun temsilcilerinden biri olarak 1920'de #27 ile zirvesine ulaştı. Erken Cumhuriyet döneminin (Ahmed, Mehmed, Sabri, Cemil, Hâlid) klasik-erkek ad havuzunun üyesiydi. 20. yüzyılın ikinci yarısında modernleşme-kentleşme süreciyle klasik-İslami adların genel gerilemesiyle düşüş yaşadı; 2025'te #399 sırada. Sabır kavramının İslami ahlak-pratiğindeki merkeziliği ismin muhafazakâr-İslami aile tercihinde sürekliliğini koruyor.
Popülerlik Trendi
DüşüyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Dini ve Manevi Bağlam
Sabır İslami ahlak-ve-kelâm geleneğinin en temel faziletlerinden biridir. Kur'an'da çok sık zikredilir: Bakara 2:153: "Ey iman edenler! Sabır ve namazla Allah'tan yardım dileyin. Şüphesiz Allah sabredenlerle beraberdir". Âl-i İmrân 3:200: "Ey iman edenler! Sabredin, direnin, bağlı kalın ve Allah'tan korkun ki, kurtuluşa eresiniz". Zümer 39:10: "Sabredenler mükâfatlarını hesapsız alacaklardır". Aṣ-Ṣabbûr (Çok-sabreden) Allah'ın Esmâü'l-Hüsnâsından biridir; Allah kullarının hata ve günahlarına hemen-ceza vermeyip sabrettiği anlamında kullanılır. İslami tasavvuf-ahlakında sabır üç-katmanlı olarak ayrıştırılır: (1) aṣ-ṣabr ʿalā aṭ-ṭāʿah (ibadet-yapma zorluklarına sabır), (2) aṣ-ṣabr ʿan al-maʿṣiyah (günahtan-uzak-durma sabrı), (3) aṣ-ṣabr ʿalā al-balāʾ (musibet-zorluklara sabır). Sünnî, Şii, Alevî-Bektaşî geleneklerinin üçünde de sabır merkezî fazilettir. Hz. Eyyüb Sabır Peygamberi lakabıyla anılır — onun uzun-hastalık-sabrı İslam-Yahudi-Hristiyan ortak peygamber-anlatısının klasik örneğidir. Özel-ad Sabri bu derin sabır-fazilet yükünü taşır.
Modern Kültürde
Sabri Ülker
Edebiyat · 1920Türk sanayici ve girişimci (1920-2012). 1944'te İstanbul Eminönü'nde küçük bir gıda atölyesinde başlattığı Ülker firmasını Türkiye'nin en büyük gıda şirketlerinden birine (Yıldız Holding bünyesinde) dönüştürdü. Türk modern sanayi tarihinin Cumhuriyet-ikinci kuşak girişimci figürlerinden biri oldu.
Sabri Sarıoğlu
Spor · 1984Türk profesyonel futbolcu (d. 1984). Galatasaray'ın 2000'ler-2010'lar döneminin efsane-sağ-bek oyuncularından biri; Galatasaray kulübünün başarılarında (4 Süper Lig şampiyonluğu, UEFA Kupası finalinde yer alma) önemli rol oynadı. Türk Milli Takımı'nda uzun yıllar görev aldı.
Uluslararası Karşılıkları
- Arapça (kaynak)Ṣabrī (صبري)
- FarsçaSabrî (صبری)
- UrducaSabri
- Endonezya/MalaySabri
- KurmancîSebrî
Ünlü İsimdaşlar
Sabri Sarıoğlu
Eski futbolcuGalatasaray ve Türk milli takımının uzun yıllar kaptanlığını yapmış futbolcu