Sırrı

Sırrı, Arapça Sirrī (سري) — s-r-r ("sır-gizli-bilgi; klasik Arap-Sami söz-örgüsünün söz-merkezi söz-yapısı") kökünün nispet-eki -ī ile yapılmış söz-yapısı Sirrī — sır-saklayan, sırrı-bilen, klasik halk-Arap-İslam söz-örgüsünün söz-merkezindeki tasavvufî-onursal-yan-yapı söz-yapısı anlamlarına gelir. TDK Kişi Adları Sözlüğü adın özel-anlam-yorumunu Sır saklamasını bilen kimse manasında nitelendirir. Aynı kök-ailesinden al-Sirr (sır), al-Asrār (sırlar-çoğul), al-Sarīra (yan-yapı), Sırâir, Esrâr, Sırrî, Sırr-ı İlâhî (ilâhî-sır yan-yapı söz-imge yan-bağlanır) yan-örgüsü oluşur. *Tarihsel-yan-bağlam klasik halk-Mevlevî söz-örgüsünün söz-merkezindeki Sırrî-yi Mevlevî*: klasik halk-Sırrî Dede (1815-1881; klasik halk-Mevlevî-divan-şâiri söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır), klasik halk-Sırrî Râşid Efendi (yan-yapı söz-imge yan-bağlanır). Klasik halk-Hadis söz-örgüsünün söz-merkezindeki yan-bağlam*: Hz. Hüzeyfe ibn al-Yamān Ṣāḥib al-Sirr — Sırrın-Sahibi yan-bağlamı söz-merkezi söz-imge yan-bağlanır (bk. Huzeyfe* maddesi yan-form söz-örgüsü). 134 yıllık derin TÜİK tarihiyle 2017'de #525 sıradadır.

Arapça Sirrī (سري), s-r-r ("sır-gizli-bilgi; klasik halk-Arap-Sami söz-örgüsünün söz-merkezi söz-yapısı; aynı kök-ailesinden al-Sirr — sır, al-Asrār — sırlar-çoğul, al-Sarīra — yan-yapı, Sırâir, Esrâr, Sırrî, Sırr-ı İlâhî — ilâhî-sır yan-yapı söz-imge yan-bağlanır söz-yapıları yan-örgüsü") kökünün nispet-eki -ī ile yapılmış söz-yapısı Sirrī. *Klasik halk-tasavvuf söz-örgüsünün söz-merkezindeki yan-bağlam — al-Sirr**: Sufi yolculuğunun temel-yan-yapısı söz-yapısı (Allah'ın kuldaki gizli-bilgisi söz-yapısı yan-yapı söz-imge yan-bağlanır), Sırr-ı İlâhî (ilâhî-sır yan-yapı), Sırr-ı Vahdet (birlik-sırrı yan-yapı), Sırr-ı Hakîkat (hakikat-sırrı yan-yapı), Mahzen-i Esrâr (sırlar-mahzeni yan-yapı söz-imge yan-bağlanır, klasik halk-Niẓāmī Gencevî Makhzanu al-Asrār 1163 yan-bağlamı söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır). Klasik halk-Hadis söz-örgüsünün söz-merkezindeki yan-bağlam — Hz. Hüzeyfe ibn al-Yamān Ṣāḥib al-Sirr (Sırrın-Sahibi öl. 656; klasik halk-vahiy söz-örgüsünün söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır; bk. Huzeyfe maddesi yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada). Tarihsel-yan-bağlam klasik halk-Mevlevî söz-örgüsünün söz-merkezindeki Sırrî-yi Mevlevî**: klasik halk-Sırrî Dede (1815-1881; klasik halk-Mevlevî-divan-şâiri söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır; klasik halk-Mevlevî-tarîkati söz-örgüsünün söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır), klasik halk-Sırrî Râşid Efendi (yan-yapı söz-imge yan-bağlanır), klasik halk-Sırrî Pertev Paşa (1785-1837; klasik halk-Tanzimat-öncüsü Osmanlı-bürokratı yan-bağlamı söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır). Sirrī söz-yapısı Kur'an'da kişi-adı olarak yer almaz; ancak al-Sirr yan-bağlamlı söz-yapıları söz-örgüsü söz-merkezindedir — Tâhâ 20:7 Wa-in tajhar bi-l-qawli fa-innahu ya'lamu al-sirra wa-akhfā ("sözünü açıkça söylesen de, O sırrı da, ondan daha gizli olanı da bilir"), Furkân 25:6 Qul anzalahu lladhī ya'lamu al-sirra fī al-samāwāti wa al-arḍ, Tahrim 66:3 fa-lammā nabba'at bihi wa-aẓharahu Allāhu 'alayhi 'arrafa ba'ḍahu wa-a'raḍa 'an ba'ḍ yan-bağlam söz-yapıları yan-örgüsü oluşur. Türkçeye Osmanlı yumuşak-söyleyişiyle Sirrī / Sırrî / Sırrı* yan-formunda yerleşmiştir; özellikle Marmara, İstanbul, İç-Anadolu kentli-orta-tabaka ve klasik halk-Mevlevî-Sufi söz-örgüsünün söz-merkezindeki ailelerin sevdiği zarif klasik İslami erkek adı oldu.