Sabır
Sabır İsminin Anlamı ve Kökeni
Sabır, Arapça 'sabr' (dayanma, tahammül, sebat) kökenli bir addır; üniseks kullanımı vardır. Kur'an-ı Kerim'de Bakara 2:153'te Inna'llaha ma'a es-sabirin (Şüphesiz Allah sabredenlerle beraberdir) ifadesi yer alır. Klasik İslam ahlakının temel erdemlerinden biri olan sabır, Sabir, Sabire, Sabri biçimlerina kaynaklık eder. TÜİK kayıtlarında Sabır ismine ilk olarak 1854 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1881 yılında 172. sırayla zirvesine ulaşmıştır. Güncel olarak 2024 yılı verilerinde 423. sırayla listelenmektedir.
Arapça sabr (dayanma, tahammül, sebat) kökünden gelen klasik bir addır; s-b-r kökü İslam ahlakının merkez kavramlarındandır. Aynı kök ailesinden sabir (sabreden), sabire (sabreden kadın), sabri (sabırlı, sebatlı) ve mustasbir (sabra çağıran) sözcükleri türer. Klasik tasavvuf geleneğinde sabr-ı cemil (güzel sabır) Hz. Yakub'un Hz. Yusuf'u kaybetmesinden sonra gösterdiği örnek sabra atıfla anılır; sabr mertebesi tasavvufi manevi olgunluğun temel basamaklarındandır.
Popülerlik
Sabır, TÜİK kayıtlarına 1854'te girdi ve 1881'de 172. sırayla zirvesine ulaştı; geç Osmanlı dönemi İslami erdem temalı adlandırma geleneğinin yansımasıdır. 2024'te 423. sıradadır.
Popülerlik Trendi
YükseliyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: Sabır Kur'an-ı Kerim'de en sık geçen kavramlardan biridir; 90'dan fazla ayette zikredilir. Bakara 2:153 ayeti "Ey iman edenler! Sabır ve namaz ile Allah'tan yardım isteyin; şüphesiz Allah sabredenlerle beraberdir" ifadesiyle sabır doktrininin merkezi yerini kurar. Hz. Yakub'un Hz. Yusuf'u kaybetmesinin ardından söylediği fa-sabrun cemil (Yusuf 12:18, "güzel bir sabır") ifadesi tasavvufi sabr-ı cemil terimine kaynaklık eder. As-Sabur (Çok-sabreden) Allah'ın Esmaü'l-Hüsna'sından biridir; klasik İslami yorumda sabrın üç katmanı bulunur: ibadetlerde sabır, günahlardan sakınmada sabır ve musibetlere karşı sabır.
Kur'an-ı Kerim'de: Bakara Suresi, 153. Ayet
Ey iman edenler! Sabır ve namaz ile [Allah'tan] yardım isteyin; şüphesiz Allah, sabredenlerle beraberdir.
Edebiyatta ve Folklorda
Kur\'an-ı Kerim — Bakara 2:153, 155-157 ayetleri
Bakara Suresi\'nin bu ayetleri sabrın İslami ahlaktaki merkezi konumunu belirler. 2:153 "Şüphesiz Allah sabredenlerle beraberdir" ifadesiyle sabrın ilahi desteğin kaynağı olduğunu vurgular; 2:155-157 ayetleri korku, açlık ve mal kaybı gibi musibetlerin imtihan niteliğini ve sabredenlerin Allah katında özel mertebesini anlatır.
Uluslararası Karşılıkları
- Arapçaal-Ṣabr
- FarsçaṢabr
- UrducaSabar
- Türkçe (diğer yazımlar)Sabır / Ṣabr