Sahar

Sahar, Arapça Saḥar (سَحَر) — s-ḥ-r (şafak-sabah-vakti, klasik Arap-Sami söz-örgüsünün söz-merkezi söz-yapısı) kökünün söz-yapı söz-yapısının söz-imgesi Saḥar — şafak, sabaha-yakın-vakit, gecenin-son-üçte-biri, klasik halk-Arap-İslam söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı anlamlarına gelir. Aynı kök-ailesinden al-saḥar (klasik halk-Arap söz-örgüsünde gecenin-son-üçte-biri/sahur-vakti söz-merkezi söz-yapısı), al-suḥūr (sahur-yemeği), Saḥarā (yan-form söz-yapısı; bk. Sehernaz maddesi yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada), Saḥariyya yan-örgüsü oluşur. Kur'ânî yan-bağlam Qamar Sûresi 54:34'te söz-merkezindedir — Innā arsalnā 'alayhim ḥāṣiban illā āla Lūṭin najjaynāhum bi-saḥar ("Şüphesiz biz onların üzerine çakıllı bir fırtına gönderdik. Yalnız Lût ailesi müstesna; onları seher vakti kurtardık"). Klasik halk-Tafsîr söz-örgüsünde Hz. Lût ailesi'nin Sodom-Gomorra-azabından kurtuluş-vakti söz-merkezi yan-yapı söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır. Klasik halk-Pers-Türk divan-şiir geleneğinde saḥar — şafak-vakti, sevgili-yan-yapı söz-yapısının söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır (klasik Pers divan-şiir-jargonunda bāde-i saḥar — şafak-şarabı, nasīm-i saḥar — şafak-rüzgârı söz-merkezi söz-imgeleri yan-bağlanır; bk. Sehernaz, Sehrinaz maddeleri yan-form söz-örgüsü). 135 yıllık derin TÜİK tarihiyle 2024'te #423 sıradadır.

Arapça Saḥar (سَحَر), s-ḥ-r ("şafak-sabah-vakti, gecenin-son-üçte-biri; klasik halk-Arap-Sami söz-örgüsünün söz-merkezi söz-yapısı; klasik Arap-Sami söz-örgüsünde s-ḥ-r kök-ailesinin söz-merkezi söz-yapısı; aynı kök-ailesinden al-saḥar — gecenin-son-üçte-biri/sahur-vakti, al-suḥūr — sahur-yemeği, Saḥarā — yan-form söz-yapısı, Saḥariyya — yan-form söz-yapısı, al-asḥār — şafaklar yan-örgüsü; bk. Sehernaz, Sehrinaz maddeleri yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada") kökünün söz-yapı söz-yapısının söz-imgesi Saḥar — şafak, sabaha-yakın-vakit, gecenin-son-üçte-biri, klasik halk-Arap-İslam söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı. Kur'ânî yan-bağlam Qamar Sûresi 54:34'te söz-merkezindedir — Innā arsalnā 'alayhim ḥāṣiban illā āla Lūṭin najjaynāhum bi-saḥar ("Şüphesiz biz onların üzerine çakıllı bir fırtına gönderdik. Yalnız Lût ailesi müstesna; onları seher vakti kurtardık") söz-merkezi söz-imge yan-bağlanır. Klasik halk-Tafsîr söz-örgüsünde (Tabarī, Razī, Beydâvî, İbn Kesîr) Hz. Lût ailesi'nin Sodom-Gomorra-azabından kurtuluş-vakti söz-merkezi yan-yapı söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır; klasik halk-Hz. Lût (Lūṭ ibn Hārān; bk. Hûd 11:69-83 söz-merkezi yan-bağlamı) söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır. Aynı kök-ailesinden Âl-i 'Imrân 3:17 wa al-mustaghfirīna bi-l-asḥār ("Seherlerde Allah'tan bağışlanma dileyenler") söz-merkezi yan-yapı söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır; Zâriyât 51:18 wa-bi-l-asḥāri hum yastaghfirūn ("Seherlerde de bağışlanma dilerlerdi") söz-merkezi söz-imge yan-bağlanır — klasik halk-Tafsîr söz-örgüsünde al-asḥār — Allah'a-yakınlaşma-vakti söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır. Klasik halk-Hadîs söz-örgüsünde Tahajjud-namazı — gecenin-son-üçte-biri (sahar-vakti) klasik halk-İslam-ibadet söz-örgüsünün söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır ("Rabbimiz, gecenin son üçte biri kaldığında dünya semasına iner ve 'Bana dua eden var mı? Duasını kabul edeyim. Bağışlanma dileyen var mı? Bağışlayayım' der" — Buhârî, Müslim hadîs-yan-bağlamı söz-merkezi söz-imge yan-bağlanır). Klasik halk-Pers-Türk divan-şiir geleneğinde saḥar — şafak-vakti, sevgili-yan-yapı söz-yapısının söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır (Hâfız Şîrâzî, Sa'dī, Câmî, Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî bāde-i saḥar — şafak-şarabı, nasīm-i saḥar — şafak-rüzgârı, murgh-i saḥar — şafak-kuşu/bülbül söz-merkezi söz-imgeleri yan-bağlanır; bk. Hafız, Gazel, Celaleddin, Sehernaz, Sehrinaz maddeleri yan-form söz-örgüsü). Türkçeye Osmanlı yumuşak-söyleyişiyle Saḥar / Sahâr / Sahar yan-formunda yerleşmiştir; özellikle Doğu-Anadolu, Güneydoğu-Anadolu (Mardin-Şanlıurfa-Diyarbakır-Adıyaman) muhafazakâr ailelerinin sevdiği klasik İslami kız adı oldu.