Sade ismi “Sada; saf, yalın, gösterişsiz (Farsça söz)” anlamına gelir. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2024: #420).
Sade İsminin Anlamı ve Kökeni
Sade, Farsça sade sözcüğünden gelen bir kız adıdır. Klasik Pers ve Osmanlı tasavvuf divan söyleminde sade-dil (saf gönüllü), sade-ru (yalın yüzlü), sade-meşrep (samimi mizaçlı) gibi terkipler manevi yalınlığı, gönül safiyetini anlatan zarif sıfatlardır. Mevlana'nın Mesnevi'sinde sade-dil tasavvuf yolunun ilk basamağındaki samimiyet için kullanılır. Aynı kökten Sadettin ("dinin yalın saflığı") gelir. 1863'te 98. sırayla zirvesine ulaşmıştır; 2024'te 420. sıradadır.
Sade, Farsça sâde sözcüğünden gelir; Farsçada "katıksız, süssüz, karışmamış" demektir. Osmanlı Türkçesinde sâde-dil (saf yürekli) gibi birleşiklerde yaşadı. Sözcük Türkçede kendi ailesini kurdu: sadelik, sadeleşmek, sadeleştirme. Bu son sözcük bir edebiyat dönemine adını verir — 1911'de Selanik'te başlayan Yeni Lisan hareketi, yazı dilini Arapça-Farsça terkiplerden arındırmayı savunuyordu ve programının adı dilde sadeleşmeydi. Gündelik dilde de canlıdır: sade kahve, sade çay, sade bir giyim.
Popülerlik Hikâyesi
Sade, TÜİK kayıtlarında 1854'ten itibaren görülen 171 yıllık derin geçmişe sahip Osmanlı-Türk kadın adıdır. 1863'te 98. sırayla zirvesine ulaşmış, 19. yüzyıl ortasının yaygın klasik Pers-bağlantılı kadın adlarındandır. 20. yüzyıl boyunca düşüş yaşamış, 2024'te 420. sıradadır.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 130.000 kişiden biri
- Nadir
Sade ismini eşin de sever mi?
İsim Eşleşmesi ile birlikte seçin — ikinizin de beğendiği isimler eşleşsin.
Deneyin
Sade soyadınızla nasıl duruyor?
Soyadınızı yazın; ses akışını, ritmi ve anlam ilişkisini birlikte değerlendirelim.
Size en yakın ismi bulalım
6 kısa soru, 30 saniye — zevkinize göre kişisel isim önerileri.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- FarsçaSāda
- TürkçeSade / Sâde