Şakire

Şakire, Arapça al-Shākira (الشاكرة) — sh-k-r ("şükür-minnettarlık; klasik Arap-Sami söz-örgüsünün söz-merkezi söz-yapısı") kökünün etken-dişil-yan-form söz-yapısının söz-imgesi al-Shākira — şükreden-kadın, klasik halk-Arap-İslam söz-örgüsünün söz-merkezindeki ibadet-onursal-yan-yapı söz-yapısı anlamlarına gelir. Aynı kök-ailesinden al-Shākir (eril-yan-form, Allah'ın esmâlarından — al-Shakūr çok-şükreden yan-yapı söz-imgesi yan-bağlanır), al-Shukr (şükür), al-Shakūr (Allah'ın esmâlarından — Şekûr çok-şükreden yan-yapı), al-Mashkūr (şükredilen), Şekûr, Şükriye, Şükür, Şükrüye (yan-yapı yan-bağlamlı, bk. Sukruye maddesi yan-form söz-örgüsü) yan-örgüsü oluşur. Kur'ânî yan-bağlam Bakara Sûresi 2:158'de söz-merkezindedir — Inna al-Ṣafā wa al-Marwā min sha'ā'iri'llāh fa-man ḥajja al-bayta aw-i'tamara fa-lā junāḥa 'alayhi an yaṭṭawwafa bihimā wa-man taṭawwa'a khayran fa-inna'llāha shākirun 'alīm ("Şüphesiz Safâ ile Merve, Allah'ın işâretlerindendir; kim hac veya umre yaparsa onların arasında saʿy etmesinde bir günah yoktur; kim gönüllü iyilik yaparsa, Allah şükredenin değerini bilir, hakkıyla bilir"). 167 yıllık derin TÜİK tarihiyle 2020'de #473 sıradadır.

Arapça al-Shākira (الشاكرة), sh-k-r ("şükür-minnettarlık; klasik halk-Arap-Sami söz-örgüsünün söz-merkezi söz-yapısı; aynı kök-ailesinden al-Shākir — eril-yan-form Allah'ın esmâlarından al-Shakūr çok-şükreden yan-yapı söz-imgesi yan-bağlanır, al-Shukr — şükür, al-Shakūr — Allah'ın esmâlarından Şekûr çok-şükreden yan-yapı, al-Mashkūr — şükredilen, Şekûr, Şükriye, Şükür, Şükrüye yan-form söz-yapıları yan-örgüsü; bk. Sukruye maddesi yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada") kökünün etken-dişil-yan-form söz-yapısının söz-imgesi al-Shākira. Kur'ânî yan-bağlam Bakara Sûresi 2:158'de söz-merkezindedir — Wa-man taṭawwa'a khayran fa-inna'llāha shākirun 'alīm ("kim gönüllü iyilik yaparsa, Allah şükredenin değerini bilir") söz-merkezi söz-imge yan-bağlanır. Aynı kök-aile söz-örgüsünün söz-merkezindeki yan-bağlamlar — Lokmân 31:14 an ushkur lī wa-li-wālidayk (anne-baba-şükür yan-bağlamı söz-merkezi söz-imge yan-bağlanır, bk. Sukruye maddesi yan-form söz-örgüsü), Bakara 2:152 fa-dhkurūnī adhkurkum wa-shkurū lī wa-lā takfurūn ("beni anın, ben de sizi anayım, bana şükredin, nankörlük etmeyin"), Sebe' 34:13 I'malū āla Dāwūda shukran wa-qalīlun min 'ibādiya al-shakūr ("Hz. Davud-âl'i şükür-amel işleyin; kullarımdan az şükredenler vardır"), Tegâbun 64:17 In tuqridhū'llāha qarḍan ḥasanan yuḍā'ifhu lakum wa-yaghfir lakum wa-Allāhu Shakūrun Ḥalīm ("Allah'a güzel bir borç verirseniz... Allah çok şükredendir, çok yumuşak davranandır"), Fâtır 35:30 innahu Ghafūrun Shakūr, Şûrâ 42:23. *Allah'ın esmâlarından al-Shakūr** (en-çok-şükreden) söz-yapısı yan-bağlamı söz-merkezi söz-imge yan-bağlanır (klasik halk-tasavvuf söz-örgüsünün söz-merkezindeki al-Asmā' al-Ḥusnā yan-yapısının söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır). Türkçeye Osmanlı yumuşak-söyleyişiyle al-Shākira / Şâkire* yan-formunda yerleşmiştir; özellikle Doğu-Anadolu, İç-Anadolu Sünnî-muhafazakâr ailelerinin sevdiği klasik İslami kız adı oldu.