Salihe

Salihe, Arapça al-Ṣāliḥa (الصالحة) — ṣ-l-ḥ ("iyilik-doğruluk-sâlih-amel; klasik Arap-Sami söz-örgüsünün söz-merkezi söz-yapısı") kökünün dişil-yan-form söz-yapısının söz-imgesi al-Ṣāliḥa — sâlih-kadın, dürüst-iyi-eylemli, klasik halk-Arap-İslam söz-örgüsünün söz-merkezindeki onursal-söz-yapısı anlamlarına gelir. Aynı kök-ailesinden al-Ṣāliḥ (eril-yan-form), al-Ṣāliḥūn (sâlihler-eril-çoğul), al-Ṣāliḥāt (sâliha-kadınlar-çoğul yan-yapı), al-Iṣlāḥ (ıslah-düzeltme), al-Muṣliḥ (ıslahedici), Salah, Salahaddin (compound theofor — bk. Salahaddin maddesi yan-form söz-örgüsü) yan-örgüsü oluşur. Kur'ânî yan-bağlam Bakara Sûresi 2:25'te söz-merkezindedir — Wa-bashshiri lladhīna āmanū wa-'amilū al-ṣāliḥāti anna lahum jannātin tajrī min taḥtihā al-anhār ("İman edip sâlih amel işleyenleri (al-ṣāliḥāti) müjdele; onlara altından nehirler akan cennetler vardır"). 170 yıllık derin TÜİK tarihiyle 2021'de #461 sıradadır.

Arapça al-Ṣāliḥa (الصالحة), ṣ-l-ḥ ("iyilik-doğruluk-sâlih-amel; klasik halk-Arap-Sami söz-örgüsünün söz-merkezi söz-yapısı; aynı kök-ailesinden al-Ṣāliḥ — eril-yan-form, al-Ṣāliḥūn — sâlihler-eril-çoğul, al-Ṣāliḥāt — sâliha-kadınlar-çoğul yan-yapı, al-Iṣlāḥ — ıslah-düzeltme, al-Muṣliḥ — ıslahedici, Salah, Salahaddin — compound theofor söz-yapıları yan-örgüsü; bk. Salahaddin maddesi yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada") kökünün dişil-yan-form söz-yapısının söz-imgesi al-Ṣāliḥa. Kur'ânî yan-bağlam Bakara Sûresi 2:25'te söz-merkezindedir — Wa-bashshiri lladhīna āmanū wa-'amilū al-ṣāliḥāti anna lahum jannātin tajrī min taḥtihā al-anhār ("İman edip sâlih amel işleyenleri müjdele; onlara altından nehirler akan cennetler vardır") söz-merkezi söz-imge yan-bağlanır. Aynı kök-aile söz-örgüsünün söz-merkezindeki yan-bağlamlar — Nahl 16:97 Man 'amila ṣāliḥan min dhakarin aw unthā ("erkek-kadın sâlih-amel işleyene"), Nisâ 4:34 al-ṣāliḥātu qānitātun (sâliha-kadınlar itaatkârdır), Ahzâb 33:31 Wa-man yaqnut minkunna li'llāhi wa-rasūlihi wa-ta'mal ṣāliḥan (Hz. Peygamber'in eşleri yan-bağlamı), Tahrim 66:11 imra'ata fir'awn... waj'al lī 'indaka baytan fī al-jannah (Hz. Âsiya yan-bağlamı söz-merkezi söz-imge yan-bağlanır) söz-yapıları yan-örgüsü oluşur. Hz. Sâlih peygamber yan-bağlamı (A'râf 7:73-79, Hûd 11:61-68, Şuarâ 26:141-159, Neml 27:45-53, Kamer 54:23-31, Şems 91:11-15) söz-merkezi söz-imge yan-bağlanır (Semûd-kavmi-Nâkatu'llâh deve-mucize yan-bağlamı söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır). Türkçeye Osmanlı yumuşak-söyleyişiyle al-Ṣāliḥa / Salihe yan-formunda yerleşmiştir; özellikle Doğu-Anadolu, Güneydoğu-Anadolu, İç-Anadolu Sünnî-muhafazakâr ailelerinin sevdiği klasik İslami kız adı oldu.