Samiye

Samiye, Arapça samiya — s-m-v (yüksek olmak; yükselmek; üstün olmak) kökünden gelir — yüksek, yüce, manevi yükseklik niteliği taşıyan kadın anlamına gelir. Eril karşılığı sami (yüksek, üstün). Aynı kökten es-sama' (gök, sema), es-samavat (gökler — Kur'an'da çok geçen kozmolojik kategori), el-ism (isim — s-m-v kökünden, yüksek konum veren işaretleyici) gelir. Aynı kökten ayrıca el-isma' (yüceltme), Esma (isimler; Asma' — bk. Esme maddesi), İsmail (Hz. İsmail) türemiştir. Türk-İslam dindar edebi Anadolu ailelerinin sevdiği klasik kız adıdır.

Aynı kök ailesi İslami kozmoloji isimlendirme söyleyişinin merkezindedir: es-sama' (gök, sema), es-samavat (gökler — çoğul; es-samavatu ve el-ard — gök ve yer ikilisi), el-ism (isim, ad); el-asma' (isimler; bk. Esme / Esma maddesi); el-asma' el-hüsna (Allah'ın en güzel isimleri — A'raf 180); el-isma' (yüceltme); el-Mutasami (Yücelmiş-Olan); el-istisma' (yüceltme talebi). es-Sami / es-Samiya sıfatı klasik İslami kelam tasavvuf geleneğinde yüce makamlı kişilerin onursal niteliklerinden olarak kullanılır; es-Sami el-Makam (yüksek makamlı) terkibi klasik onursal sıfat kategorisinin parçasıdır. Klasik Pers-Osmanlı edebi jargonunda Sami (yüksek yiğit) ve Samiye (yüksek kız) terkipleri eğitimli aristokrat saray kız erkek adlandırma kategorisinde yer aldı.