Şeyda ismi “Sevdaya tutulmuş; aşkla kendinden geçen” anlamına gelir. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2025: #379).
Şeyda İsminin Anlamı ve Kökeni
Şeyda, aşkın verdiği derin sarhoşlukla aklını yitirmiş, sevdası uğruna kendinden geçmiş kişiyi tanımlar. Farsça kökenli bu sözcük, Türk divan şiirinde aşığın çaresiz ve coşkulu halini betimlemek için sıkça kullanılmış; özellikle bülbülün güle olan çılgın aşkını anlatmada başvurulan bir imgedir. TÜİK kayıtlarında Şeyda ismine ilk olarak 1892 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1994 yılında 90. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2025 yılı verilerinde 379. sırayla listelenmektedir.
Farsça şeyda — "aşktan aklını yitirmiş, sevdalı çıldırmış, deli divane" anlamındaki sıfattır. Ana İran çid- (parlamak, parıldamak) kökünden; aşkın parlamasıyla aklın kararması imgesi klasik Fars şiir estetiğinin tipik sembollerindan biridir. Klasik Fars Arap Türk divan şiirinin standart sevgili nitelemelerinden: şeyda-yı aşk (aşkla çıldırmış), bülbül-i şeyda (aşkla çıldırmış bülbül — gül bülbül efsanesinde bülbülün gül uğruna kendinden geçmesi) gibi tamlamalar. Mecnun'un Leyla-uğruna çıldırmış hali de şeyda sıfatıyla tanımlanırdı.
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Şeyda İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
Bir adın insanı belirlediğini söyleyemeyiz; ama adların taşıdığı çağrışımlar kültürel olarak paylaşılır ve gerçektir. Farsça kökenli Şeyda isminde öne çıkan üç özellik:
Hayal Gücü
İsmin ilk akla getirdiği şey hayal gücü — üreten, tasarlayan, olmayanı düşünebilen bir zihin. Sanatla ve icatla anılan adların ortak yanı budur.
Zarafet
Bu isim incelikle anılır: nazik, ölçülü, kabalıktan uzak bir karakter. Zarafet burada süs değil, başkasını incitmeme dikkatidir.
Şefkat
Kimsenin sormadığını soran, yükü paylaşan, kırılganı kollayan bir tavır — bu ismin taşıdığı nitelik şefkat. Gösterilerek değil, yapılarak belli olan bir sevgi.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Deneyin
Size en yakın ismi bulalım
6 kısa soru, 30 saniye — zevkinize göre kişisel isim önerileri.
Popülerlik Hikâyesi
Şeyda, 1994'te #90 ile zirvesine ulaşan Cumhuriyet modern Türk kadın klasik adlandırmasının klasik Fars divan estetik üyelerinden biridir. Divan şiirinin aşkla çıldırmış sevgili imgesinin modern ad formunda yeniden üretilmesinin örneğidir. 2020'lerde yükseliş eğiliminde (2021 #439 → 2025 #379) divan estetik kadın isimlerin yeniden değerlendirilmesinin parçasıdır.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 3.200 kişiden biri
- Orta yaygınlıkta
Şeyda ismini eşin de sever mi?
İsim Eşleşmesi ile birlikte seçin — ikinizin de beğendiği isimler eşleşsin.
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Şeyda adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Şeyda adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Edebiyatta ve Folklorda
Divan Şiirinde Şeyda-Mecnun İmgesi
klasik Osmanlı-Fars divan şiirinde şeyda ve mecnun ikilisi aşkın-akıl-yitirmesi-ve-gönül-teslimiyeti temalarının iki kutbunu temsil eder. Fuzuli'nin Leyla vü Mecnun'unda, Nedim'in gazellerinde, Şeyh Galib'in Hüsn ü Aşk'ında şeyda-yı-aşk (aşkın deli ettiği) tamlaması yüzlerce kez geçer. Gül-bülbül efsanesinde bülbül-i şeyda aşkla çıldırmış bülbülün gül uğruna kendinden geçmesini anlatır — Türk tasavvuf şiirinin ortak sembollerindan.
Modern Kültürde
Şeyda (Türk pop şarkıları)
MüzikTürk pop ve sanat müziği repertuarında Şeyda sözcüğü aşk teması şarkılarda sıklıkla kullanıldı; klasik divan estetiğinin modern müzik diline aktarımı olarak işlendi. 1990'lar Türk pop kadın adları arasında Şeyda adının yaygınlaşmasında etkili oldu.
Deneyin
Şeyda soyadınızla nasıl duruyor?
Soyadınızı yazın; ses akışını, ritmi ve anlam ilişkisini birlikte değerlendirelim.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Biçimler ve Yazım Varyantları
Dilsel türevler
- Farsça (kaynak)Šeydā
- UrducaShaida
- Azerbaycan TürkçesiŞeyda
Yazım varyantları
Aynı isim, farklı dillerde alışılagelmiş yazım biçimleri.
- ArapçaŠaydāʾ