Songül
Anlam ve Köken
Songül, Türkçe-Farsça karma bileşik son + gül adından oluşur ve "son doğan gül, son çocuk-kız" anlamını taşır. Türkçe son (en sonraki) + Farsça gül (rose, çiçek) birleşiminden türeyen bu yöresel-Anadolu ad-geleneği, ailenin son bebeği olduğu düşünülen kız çocuklara verilen bir geleneksel addır. 1973'te Türkiye'nin #8 en popüler kız ismi konumuna ulaşmıştır.
Türkçe bileşik son-gül, iki kök sözcüğün birleşiminden oluşur. Son (Eski Türkçe soŋ — en sonraki, en geri kalan), Türk lehçelerinde dayanıklı biçimde korunur: Azerice son, Türkmence soň, Kazakça soñ. Gül ise Farsça gul (گل) — çiçek, özellikle gül — sözcüğünden Türkçeye geçmiş bir kelime olup klasik Fars-Türk edebiyatının en merkezi çiçek imgesidir. Son-gül bileşiği özellikle Anadolu geleneksel adlandırmasında ailenin son doğan çocuğu (kız) için kullanılan bir yöresel-halk adıdır; benzer yapılı adlar: Songül, Sonnur (son ışık), Sonay (son ay). Bu tür "son çocuk" adlarının bir başka amacı daha fazla çocuk doğumunu dilemeyen ailelerin isimsel-sembolik bildirisiydi — halk geleneğinde Son-gül-den sonra gül kalmasın (bundan sonra daha çocuk olmasın) niyetini taşırdı. Özel ad olarak yaygın kullanımı 1940'lar-1970'ler kırsal Türkiye'de zirveye ulaştı.
Popülerlik
Songül, 1933'ten bu yana TÜİK kayıtlarında görülen ancak 1950'lere kadar 200-400. sıralarda düşük sıklıkta kullanılan bir Anadolu-kırsal bileşik kadın ismiydi. 1960'ta top-100'e girdi (#86), 1964'te top-50'ye (#41), 1969'da top-20'ye (#17) yükseldi ve 1973'te #8 ile Türkiye'nin sekizinci en popüler kız ismi konumuna ulaştı. 1970-1985 arası top-30 içinde kaldı; 1990 sonrası şehirleşme ve modernleşmeyle birlikte düzenli geri çekilme süreciyle 2025'te #215 sıraya geldi. 1960-1985 kuşağının tipik Anadolu-bileşik kadın isimlerinden biri olarak kırsal-halk adlandırmasının modern dönemdeki yansımasıdır.
Popülerlik Trendi
DüşüyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Edebiyatta ve Folklorda
Türk halk türküsü geleneğinde Songül/Song-gül türküsü
Türk halk müziğinin 1960'lar-1970'ler döneminde Songül adını başlık olarak taşıyan çok sayıda türkü yer alır. Özellikle Çankırı, Sivas ve Orta Anadolu yöresi türkülerinde Songül adı sevgilinin veya bir köy güzelinin adı olarak işlenir. Bu türküler TRT radyolarında ve halk müziği derlemelerinde kaydedildi; ismin 1960-1980 Türk popüler-halk kültüründeki kullanımının zemini bu geleneksel türkü-edebiyatıdır.
Modern Kültürde
Songül Karlı
Müzik · 1974Türk arabesk ve halk müziğinin tanınan kadın seslerinden (d. 1974). 1990'lardan itibaren yayımlanan albümleri ve Fantezi müzik sahnesindeki görünürlüğüyle ismin 2000'ler kültürel kullanımına katkı sağladı.
Uluslararası Karşılıkları
- Türkçe-Farsça bileşik (kaynak)Songül
- AzericeSongül
Ünlü İsimdaşlar
Songül Öden
OyuncuTürk sinema ve televizyon dünyasının tanınmış oyuncularından biri olan Songül Öden, pek çok başarılı yapımda rol almıştır.
Songül Karlı
Televizyon SunucusuTürk televizyonlarında haber ve program sunuculuğu yapan tanınmış bir isimdir.
Songül İsmi En Yaygın Hangi İllerde?
TÜİK 2025 verilerine göre Songül isminin en çok kullanıldığı iller.