Ülkü

Ülkü, Türkçe ülkü sözcüğünden gelir ve "amaç edinilen, ulaşılmak istenen yüksek değer; ideal, ideoloji" anlamını taşır. Türk Dil Kurumu'nun 1940'lar dil reformu sürecinde Fransızca-uluslararası ideal karşılığı olarak önerilen bu öz Türkçe soyut-değer sözcüğü, 20. yüzyıl Türk milliyetçi düşünce literatüründe Türk ülküsü kavramıyla da siyasi-ideolojik yük taşımıştır. 1978'de Türkiye'nin #115 en popüler kız ismi konumuna ulaşmıştır.

Türkçe ülkü, etimolojik olarak ülke (memleket, yurt) köküyle aynı dallanmanın parçası olarak kabul edilir ve "ülkeye adanmış idealler, amaçlar" anlamını taşıdığı yorumu yaygındır. Türk Dil Kurumu'nun 1940'lar-1950'ler dil reformu sürecinde Fransızca-uluslararası ideal ve Arapça-Farsça meʾâl, maksûd karşılığı olarak öne çıkarıldı. Aynı dönem türetmeleri olan özgür, umut, erdem, ilke, onur sözcük kümesi Cumhuriyet dönemi öz Türkçe soyut-değer dağarcığının temelidir. 20. yüzyıl ortası Türk milliyetçi düşüncesi (Ziya Gökalp, Hüseyin Nihal Atsız) Türk ülküsü kavramıyla bu sözcüğe belirgin bir siyasi-ideolojik yük yükledi — bu nedenle modern Türkçe ülkü kelimesi salt-Öz Türkçe bir soyut-değer olmanın yanı sıra siyasi konotasyon da taşır. Özel ad olarak kullanımı 1940'lar sonrası başlamıştır.