Üveys, Arapçada 'yavru kurt, küçük kurt' demektir; Hz. Peygamber'i görmeden ona gönülden bağlanan veli Üveys el-Karani'nin adıdır. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2025: #389).
Deneyin
Üveys İsminin Anlamı ve Kökeni
Üveys, Arapça kökenli bir erkek adıdır ve 'yavru kurt, küçük kurt' anlamına gelir; kurt anlamındaki evs sözcüğünün küçültme biçimidir. Adı asıl yücelten, Hz. Peygamber'i yüz yüze görmeden ona iman eden Üveys el-Karani'dir (öl. 657). Tasavvufta Üveysilik, yaşayan bir mürşide bağlanmadan manevi bir bağla feyiz almanın adı oldu. Türkiye'de ad çoğunlukla Veysel ve Veyis, Kürtlerde Veysi biçimiyle yaşar. TÜİK kayıtlarında Üveys ismine ilk olarak 1926 yılında rastlanmaktadır; isim en yüksek sırasına (291.) yine bu yıl ulaşmıştır. Güncel olarak 2025 yılı verilerinde 389. sırayla listelenmektedir.
Üveys, Arapçada kurt anlamına gelen evs sözcüğünün küçültme biçimidir ve 'yavru kurt, küçük kurt' demektir. Türkçede ad çoğunlukla Veysel ve Veyis, Kürtlerde ise Veysi biçimiyle yaşar; Veysel, Üveys el-Karani adının Anadolu söyleyişindeki kısalmasıdır. Klasik tasavvufta Üveysilik manevi bağlanmanın özel bir biçimidir: bir mürşidi olmayanın manevi olarak bir veliden feyz almasıdır. Özgün Üveys biçimi 1980'lere dek Güneydoğu illeri dışında enderdi, sonra ülke geneline yayıldı.
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Bu ay çok bakılan erkek isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim
Üveys İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
İsimler kişiliği tayin etmez; yine de her ad, hem anlamı hem de taşıdığı tarih yüzünden belli özellikleri akla getirir. Üveys deyince öne çıkan üç özellik:
Maneviyat
İsmin ilk akla getirdiği şey maneviyat: kuşaklar boyu aynı çağrışımla verilmiş, dinî hafızada yeri olan bir ad. Türk isim geleneğinin en köklü katmanlarından biri.
Bilgelik
Doğru soruyu sorabilmek, çok cevap bilmekten önce gelir burada. Hazır olmadığı konuda susan, aceleyle hüküm vermeyen bir olgunluk.
Şefkat
Bu isim merhamet ve koruyuculukla anılır. Yanında insanın kendini güvende hissettiği, yükün bir kısmını sessizce üstlenen bir karakteri tarif eder.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Üveys erkek kayıtlarına 1926'da 291. sırayla girer ve bu, hâlâ en iyi sırasıdır; 1930'larda bir kez daha görünüp uzun süre kayıtlardan kaybolur. 1970'lerde 535. ile 553. sıralar arasında geri dönen ad, sonraki on yıllarda adım adım toparlandı ve 2014'te 307. sıraya çıktı. 2020'lerde ise hafifçe geriledi: 2024'te 392. sırada, 2025'te 389. sırada yer aldı.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 26.000 kişiden biri
- Nadir
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Üveys adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Üveys adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Dini ve Manevi Bağlam
Üveys el-Karani klasik İslam tarihinin gizli kalmış velilerindendir. Hz. Peygamber onun için "Yemen tarafından bana rahman nefesi geliyor" hadisi (klasik tasavvuf kaynaklarında) ile anılır.
Benzer İslami adlar için:
Tarihi Figürler
Üveys el-Karani
Yemen-Karan, ~öl. 657Tasavvuf geleneğinin temel figürlerinden. Hz. Peygamber'in çağında yaşayıp ona iman ettiği halde onu hiç görmedi; Tâbiîn neslinin önderlerinden sayılır. Sıffîn Savaşı'nda Hz. Ali'nin yanında şehit düştüğü rivayet edilir. Tasavvufta bir mürşidle yüz yüze görüşmeden manevi feyz almaya onun adından "Üveysîlik" denir.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- Arapçaأويس (Üveys)