Veysi, Arapçada 'Üveys'e ait' demektir; Hz. Peygamber'i hiç görmeden ona bağlanan Üveys el-Karani'nin manevi yolundan gideni anlatır. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2025: #422).
Deneyin
Veysi İsminin Anlamı ve Kökeni
Veysi, Arapça kökenli bir erkek adıdır ve 'Üveys'e ait, Üveys'ten olan' demektir; Üveys el-Karani'ye gönülden bağlı olanı, onun manevi yolundan gideni anlatır. Üveys el-Karani, Hz. Peygamber'in çağdaşı olduğu hâlde yaşlı annesine bakmak için Yemen'den ayrılamamış ve onu hiç görmemiş bir velidir; hakkındaki hadiste 'tâbiîlerin en hayırlısı' diye anılır. Türk Dil Kurumu ise adı 'yoksul, muhtaç' diye açıklar. TÜİK kayıtlarında Veysi ismine ilk olarak 1854 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1858 yılında 89. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2025 yılı verilerinde 422. sırayla listelenmektedir.
Veysi, Üveys adına Arapçada aidiyet bildiren -i ekinin gelmesiyle kurulur; Üveysi biçimi de kullanılır. Üveys özel adı ise 'kurt' anlamındaki evs sözcüğünün küçültmesi olarak yorumlanır ve 'küçük kurt' diye açıklanır. Üveys el-Karani (Üveys bin Amir el-Karani, yaklaşık 600-657), Yemen'de Murad kabilesinin Karan koluna mensup büyük bir tâbiîdir; Hz. Peygamber'i hiç görmediği halde onu kalbinde taşıyan ve onun yolunu izleyen büyük velidir. Hz. Peygamber'in ashabına, Üveys'e ulaşırlarsa ondan kendileri için dua etmesini istemelerini öğütlediği Müslim'in rivayetinde yer alır. Sonradan Hz. Ömer ve Hz. Ali'nin Hz. Üveys'i ararken bulup ondan dua aldıkları rivayet edilir. Hz. Üveys 657'de Sıffin Savaşı'nda Hz. Ali'nin yanında savaşırken şehit oldu. Üveysilik, tasavvuf geleneğinde uzaktan veli bağının, görünmeyen mürşidin adı oldu: bir Sufi'nin hayattaki bir mürşide bağlanmadan, doğrudan Hz. Peygamber'in veya geçmiş bir velinin manevi ruhuna bağlanması demektir. Kişisel temas olmadan manevi yoldan bilgi edinenlere bu yüzden Üveysi ya da Veysi denir.
Bu ay çok bakılan erkek isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim
Veysi İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
Bir adın insanı belirlediğini söyleyemeyiz; ama adların taşıdığı çağrışımlar kültürel olarak paylaşılır ve gerçektir. Arapça kökenli Veysi isminde öne çıkan üç özellik:
Aydınlık
Aydınlık, bu ismin taşıdığı en sıcak nitelik. Girdiği ortamı canlandıran, umudunu kolay kaybetmeyen, çevresine iyi gelen bir varlık. Türkçede bu nitelik ışıkla anlatılır.
Huzur
Bu isim dinginlikle anılır: acele etmeyen, kriz anında elini titretmeyen, kendi ritmini koruyan bir karakter. Sakinlik burada kayıtsızlık değil, dengede durmak demektir.
Asalet
Karşısındakini küçük düşürmeyen, üstünlük taslamayacak kadar kendinden emin, hakkını bildiği kadar sorumluluğunu da bilen bir tavır — bu ismin taşıdığı nitelik asalet. Ayrıcalık değil, ölçü.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Veysi, 1854'ten itibaren TÜİK kayıtlarında klasik bir erkek adı olarak görünür; en yüksek noktası 1858'deki 89. sıradır. Ardından uzun bir düşüş geldi: 1900'de 214., 1950'de 345. sıradaydı. 1960'lardan sonra ad yeniden yükselişe geçti ve 1987'de 180. sıraya çıktı. 2000'lerde ikinci bir düşüş başladı: 2000'de 244., 2010'da 392. sıradaydı ve 2017'de 458. sıraya indi. Son yıllarda bu düzeye yakın; 2025'te 422. sırada.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Bölgesel Yoğunlaşma · TÜİK 2025
Veysi en çok Batman'da öne çıkıyor — Türkiye ortalamasına göre 3,1 kat daha yaygın.
Oran, ismin o ildeki payının Türkiye genelindeki payına bölümüdür. Yaşayan nüfus verisidir; yeni doğan sıralaması değildir.
- Yaklaşık her 3.900 kişiden biri
- Orta yaygınlıkta
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Veysi adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Veysi adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: Hz. Üveys el-Karani manevi yoksulluk (el-fakr ila Allah) ve uzaktan veli bağı (Üveysilik) makamlarının kurucu sembolüdür. Anadolu Türk-İslam tasavvuf geleneğinde Veysi / Üveysilik kolu Mevlevi, Halveti, Bektaşi, Nakşibendi tarikatlarının yanında manevi bağlanma seçeneklerinden biri oldu. Türk-İslam ailelerinde Veysi / Veysel adı koymak, çocuğa Hz. Üveys'in iman sabır yoksulluk mütevazılığının manevi mirasını yakıştırma niyetini taşır.
Benzer İslami adlar için:
Tarihi Figürler
Hz. Üveys el-Karani
Tâbiîn dönemi, ö. 657, Yemen / SıffînYemen'de Murâd kabilesinin Karan koluna mensup büyük zâhid. Hz. Peygamber'in çağdaşıydı ama yaşlı annesine bakmak zorunda olduğu için Medine'ye gidip onu göremedi; hakkındaki hadiste 'tâbiîlerin en hayırlısı' diye anılır. Annesinin ölümünden sonra Kûfe'ye yerleşti; 657'de Sıffîn Savaşı'nda Hz. Ali'nin safında şehit düştü. Tasavvufta, hiç görüşmediği bir mürşidden manevî terbiye almaya onun adından ötürü Üveysîlik denir.
Edebiyatta ve Folklorda
Sahih Müslim — Fedailü's-Sahabe
Hz. Ömer'in rivayet ettiği hadiste Hz. Peygamber, Yemen'den gelecek birliklerle birlikte Üveys adında birinin geleceğini, annesine çok iyilik ettiğini ve tenindeki hastalıktan bir dirhemlik iz dışında iyileştiğini haber verir; ona ulaşanların kendileri için ondan bağışlanma duası istemelerini öğütler. Bu hadis, Veysi / Üveys / Veysel adlarının manevi İslami dayanağıdır.
Varyantlar
Veysi İsmi En Yaygın Hangi İllerde?
TÜİK 2025 verilerine göre Veysi isminin en çok kullanıldığı iller.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- ArapçaÜveysi
- FarsçaVeysi
- UrducaUvaysi
- Türkçe (varyant)Üveys / Veysel / Veysi