Veyis
Veyis İsminin Anlamı ve Kökeni
Veyis, Arapça 'Uvays' kökenli bir addır; Türkçe yumuşak söyleyişiyle yerleşmiştir; klasik tasavvuf geleneğinin tanınan piri Hz. Üveys el-Karni'ye (öl. 657) göndermede bulunur. Yemenli olup Hz. Peygamber'le hiç buluşamadan O'nu seven bu sahabi, Sayyid et-Tabi'in (Tabi'inlerin Efendisi) unvanıyla anılır ve Üveysi tarikat geleneğinin merkezinde durur. TÜİK kayıtlarında Veyis ismine ilk olarak 1850 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1850 yılında 62. sırayla zirvesine ulaşmıştır. Güncel olarak 2025 yılı verilerinde 436. sırayla listelenmektedir.
Arapça Uvays kökenli olup Türkçeye Anadolu yumuşak söyleyişiyle Veyis biçiminde yerleşmiştir. Eril Arapça küçültme adlarında yaygın olan -ays eki kurt anlamına gelen us sözcüğüyle ilişkilendirilir ve Uvays "küçük kurt; küçük yiğit" çağrışımı taşır. Türkçede Veysel (aynı kökten küçültme), Veyis, Üveys yazımları yan yana bulunur.
Popülerlik
Veyis, TÜİK kayıtlarına 1850'de girdi ve aynı yıl #62 sırayla zirvesine ulaştı — 19. yüzyıl Anadolu Sufi tarikat geleneğinin canlılığının yansımasıdır. 2025'te #436 sıradadır.
Popülerlik Trendi
YükseliyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: Hz. Üveys el-Karni (öl. 657), Yemen'in Karen köyünden olup Hz. Peygamber'le hiç buluşamadan O'na duyduğu derin sevgiyle bilinen tabi'in büyüğüdür. Hz. Peygamber'in "Yemen'den size Üveys diye biri gelecek; sizi bulursa size dua etmesini isteyin" (Müslim, Fedailü's-Sahabe 223) hadisi adın manevi yükünün kaynağıdır. Klasik tasavvuf geleneğinde Üveysilik — fiziki temas olmaksızın manevi terbiye alma yolu — bu sahabinin adından gelir.
Tarihi Figürler
Hz. Üveys el-Karni
yaklaşık 594-657, klasik İslami tabiin piri / Sayyid et-Tabi'inYemenli tabiîn büyüğüdür; Hz. Peygamber'i göremeden ona gönülden bağlanmış, samimiyeti ve takvasıyla tasavvuf geleneğinde "Üveysî" yolunun adı olmuştur.
Uluslararası Karşılıkları
- ArapçaUways
- FarsçaUways
- UrducaUwais
- Türkçe (diğer yazımlar)Üveys / Veyis / Veysel
Ünlü İsimdaşlar
Hz. Üveys el-Karnî (Uways al-Qaranī)
Klasik İslamî tasavvuf pîr geleneğinde merkezî söz (yaklaşık 594-657); Yemen-Karn-bölgesi-doğumlu klasik tabiî dönemi sufî pîridir. Hz. Peygamber'i hiç görmediği halde *Sayyid et-Tābi'īn* (Tâbiîn-Efendisi) onursal lakabıyla onurlandırılmıştır (Müslim, *Faḍā'il al-Ṣaḥāba* 224-225). Klasik tasavvuf edebî geleneğinde *Uvaysī tarîkat* (Üveysî-tasavvuf-yolu) kavramın merkezî söz; klasik tasavvuf jargonunun söz imgelerinden.