Yonus
يونس
Yonus İsminin Anlamı ve Kökeni
Yonus, Kur'an'da adı geçen Hz. Yunus peygamberin adının halk söyleyişidir; İbranice "Yonah" (güvercin) sözcüğünden gelir. Hz. Yunus, kavmine kızıp gemiyle ayrılınca denize atılmış, büyük bir balık tarafından yutulmuş, karanlıkta yaptığı tövbe duasıyla kurtulmuştur. Aynı adı, Türk tasavvufunun en sevilen sesi Yunus Emre de taşır. TÜİK kayıtlarında Yonus ismine ilk olarak 1859 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1860 yılında 99. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 1994 yılı verilerinde 544. sırayla listelenmektedir.
İbranice "Yonah" güvercin demektir; Arapçaya "Yunus" olarak geçmiştir. Hz. Yunus, Kur'an'da "Zünnun" (balık sahibi) ve balığın yoldaşı diye de anılır. Anadolu ağzında ilk hecedeki ünlü daralmadan kaçınılarak ad, halk dilinde Yonus biçiminde de söylenmiştir.
Popülerlik
Yonus, Osmanlı'nın son yüzyılına ait klasik bir ad. 1860'te 99. sırayla en yaygın olduğu dönemi yaşamış, ardından kullanımdan düşmüştür; son kayda girdiği 1994'te 544. sıradaydı ve sonraki yıllarda nadiren verilmiştir.
Popülerlik Trendi
SabitKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Dini ve Manevi Bağlam
Hz. Yunus'un balığın karnındaki "Senden başka ilah yoktur; seni tenzih ederim, ben gerçekten zalimlerden oldum" yakarışı (Enbiya 87), darda kalanın sığınağı sayılır ve halk arasında çok okunan bir duadır. Kıssası Saffat 139-148'te ayrıntılı anlatılır; bir sure de onun adını taşır.
Kur'an-ı Kerim'de: Enbiya Suresi, 87. Ayet
Zünnun'u da (Yunus'u) hatırla. Hani o, kavmine kızarak çekip gitmişti; kendisini sıkıştırmayacağımızı sanmıştı. Derken karanlıklar içinde, "Senden başka hiçbir ilah yoktur; seni eksikliklerden uzak tutarım. Gerçekten ben zalimlerden oldum" diye yakardı.
Tarihi Figürler
Yunus Emre
Anadolu, ~1238-1320Türk tasavvuf şiirinin kurucu sesidir; sade Türkçesi ve insan sevgisini öne çıkaran ilahileriyle yedi yüzyıldır sevilir. "Sevelim sevilelim" dizesiyle özetlenen hoşgörüsü, Anadolu irfanının simgesi olmuştur.
Uluslararası Karşılıkları
- Arapçaيونس (Yunus)
- İbraniceיונה (Yonah)