Zahit ismi “Zahid; dünyaya-yüz-çeviren-asketik-mü'min (Yusuf 20)” anlamına gelir. Kur'an-ı Kerim'de Yûsuf Suresi'nde geçen bir isimdir.
Zahit İsminin Anlamı ve Kökeni
Zahit, Arapça zahid (dünyaya değer vermeyen, takva sahibi) sözcüğünden gelen klasik bir erkek adıdır. Klasik İslam tasavvuf geleneğinde zühd (dünyadan uzak duruş) manevi yolculuğun temel basamaklarından biridir. Hasan-ı Basri, Harise el-Muhasibi ve Cüneyd-i Bağdadi gibi erken tasavvuf pirleri zahid lakaplarıyla anılır. Modern Türkçenin klasik dini erkek isimlerindendir. TÜİK kayıtlarında Zahit ismine ilk olarak 1857 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1857 yılında 86. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2025 yılı verilerinde 429. sırayla listelenmektedir.
Zahit'in kökü z-h-d (bir şeye rağbet etmemek) zühd (dünyaya değer vermeme) ve dişil Zahide ile ortaktır. Klasik divan şiirinde zahid, kuralcı ve dünyadan elini eteğini çekmiş kişiyi anlatır; çoğu zaman şarabı ve aşkı savunan rind ile karşıtlık içinde işlenir — Hafız ve Nedim'in beyitlerinde bu çekişme sık görülür. Ad, sofuluk ve manevi ciddiyet çağrışımı taşır.
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Popülerlik Hikâyesi
Zahit, 1980'de dolaylarında 543. sıraya kadar düşerek en zayıf dönemini yaşadı; 1857'de gördüğü 86. sıraya göre büyük bir kayıptı bu. Ad son yıllarda yeniden ilgi topluyor. 2025 verilerinde 429. sırada yer alıyor.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 45.000 kişiden biri
- Nadir
Zahit ismini eşin de sever mi?
İsim Eşleşmesi ile birlikte seçin — ikinizin de beğendiği isimler eşleşsin.
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: Zühd (dünyaya değer vermeme, takva) klasik İslami tasavvuf düşüncesinin temel manevi makamlarındandır. Hz. Peygamber'in "Dünyada bir garip veya yolcu gibi ol" (Buhari, Rikâk 3) hadisi bu kavramın temel kaynaklarındandır. Klasik tasavvuf edebiyatında zühd-ezel (ezeli zühd — yaratılışla verilen takva) ve zühd-edeb (terbiye yoluyla kazanılan takva) ayrımı yapılır. Hasan-ı Basri (642-728) klasik İslam tasavvuf tarihinin kurucu zahid figürlerinden sayılır; Cüneyd-i Bağdadi (~830-910) klasik Sünni tasavvufun sistematik kurucularındandır.
Kur'an-ı Kerim'de: Yûsuf Suresi, 20. Ayet
Onu önemsiz bir bedelle, sayılı birkaç dirheme sattılar; ona değer vermeyenlerden idiler.
Tarihi Figürler
Hasan-ı Basri
642-728, BasraKlasik İslam tasavvuf tarihinin kurucu pirlerinden biridir; el-Hasan el-Basri lakabıyla anılır. Erken Sünni tasavvuf düşüncesinin sistemleşmesinde belirleyici rol oynadı; zühd (takva) ve havf (Allah korkusu) kavramlarının klasik İslami düşüncedeki yerini pekiştirdi.
İbrahim ibn Edhem
~718-782, Belh-SuriyeKlasik İslam tasavvuf tarihinin merkez figürlerindendir. Belh prensi iken zühd yoluna girdiği rivayet edilir; Zahid-i Belh lakabıyla anılır. Klasik tasavvuf edebiyatında dünya saltanatını manevi yola tercih etmesi zühd kavramının zirve örneği olarak işlenir.
Edebiyatta ve Folklorda
Kur'an-ı Kerim — Yusuf 12:20 ayeti
Hz. Yusuf'un kardeşleri tarafından kuyuya atıldıktan sonra ucuza satılması olayında zühd (değer vermeme) kavramı geçer: "Az bir paha ile, sayılı dirhemlere onu sattılar; onu hak etmemekteydiler" (ve şeravhu bi-thamenin bahsin derahime madudetin ve kânu fihi mine'z-zahidin). Bu ayet zahid sözcüğünün Kur'ani kaynaklarından biridir.
Hafız Şirazi, Divan (14. yüzyıl)
Klasik Pers gazel şiirinin doruk noktası olan Divan-ı Hafız'da zahid figürü sıkça eleştirel bir tonda kullanılır; Hafız, gerçek manevi yolun zahiri zühd değil aşk-tecrübesinden geçtiğini savunarak zahid-i hodbin (kendini beğenmiş zahid) tipini eleştirir.
Deneyin
Zahit soyadınızla nasıl duruyor?
Soyadınızı yazın; ses akışını, ritmi ve anlam ilişkisini birlikte değerlendirelim.
Size en yakın ismi bulalım
6 kısa soru, 30 saniye — zevkinize göre kişisel isim önerileri.
Ünlü İsimdaşlar
Hasan al-Basri
Klasik İslamî tasavvuf pîrlerinin tanınan figürü; Basrâ-mektebi'nin kurucusu, *zühd* mertebesinin klasik onursal temsili. Sahabi-tâbi'-yan-figürünün yer alır.
İbrahim ibn Adham
Klasik İslamî tasavvuf edebî geleneğinde merkezî söz; Belh-pâdişâhlığını terk edip tasavvuf yoluna girdiği klasik tasavvuf rivayetinin tanınan figürüdür. *Zühd* mertebesinin klasik onursal biçim bağlantısı vardır.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- ArapçaZāhid
- FarsçaZāhid
- UrducaZahid
- Türkçe (diğer yazımlar)Zâhid / Zahit / Zahid