Zerife

Zerife, Arapça zarifa sözcüğünden gelen bir kız adıdır; 'zarif olmak, nükte yapmak' kökünden fa'il kalıbındaki biçim dişil biçimidir. Eril karşılığı Zarif'tir. Klasik İslam ahlak edebi söyleminde ez-zarif (ince zekâ ve incelik sahibi kişi) Bağdat-Endülüs şehir kültürünün ideal kadın erkek niteliğiydi. Cahiz'in Kitabu'l-Buhala (Cimriler Kitabı) ve İbn el-Cevzi'nin eserlerinde zarif tipinin tasvirleri vardır. 1858'de 91. sırayla zirvesine ulaşmıştır.

Zerife, Arapça zarîf sözcüğünün dişil biçimidir. Kökün ilk anlamı "keskin, ince, kıvrak"tır; zamanla maddi incelikten ahlaki ve estetik inceliğe kaymış, "zekâsı keskin, davranışı nazik" demeye başlamıştır. Bu kayma belli bir yerde ve çağda olmuştur: 9-10. yüzyıl Bağdat'ında. Abbâsî başkentinde kendilerine zurafâ (zarifler) denen bir çevre vardı — saray katipleri, şairler, musikişinaslar; giyimden konuşmaya, oturuştan kokuya kadar bir incelik nizamına uyarlardı. Bağdatlı edip Vaşşâ'nın (ö. 936) Kitâbü'l-Muvaşşâ adlı kitabı bu çevrenin âdetlerini anlatır ve bugün zarafet kavramının klasik kaynağı sayılır. Türkçedeki zarif ve zarafet o mirası sürdürür; Zerife ile Zarife aynı adın iki yazımıdır.