Abdulmelik
Anlam ve Köken
Abdulmelik, Arapça compound theofor 'Abd al-Malik (عبد الملك) — 'abd ("kul, hizmet-eden") ve al-Malik ("mâlik, hükümdar-Allah'ın esmâsı; klasik halk-Esmâ'ül-Hüsnâ söz-merkezi söz-yapısı; bk. Malik maddesi yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada — Fâtiha 1:4 Mālik yawmi al-dīn söz-merkezi yan-bağlamı") söz-unsurlarının terkibinden Allah'ın Mâlik-kulu, klasik halk-Arap-İslam söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı anlamlarına gelir. Aynı kök-ailesinden al-Mulk (mülk; klasik halk-Mülk Sûresi 67:1 Tabāraka lladhī bi-yadihi al-Mulk söz-merkezi yan-bağlamı; bk. Bereket maddesi yan-form söz-örgüsü A'râf 7:96 söz-merkezi yan-bağlamı kök-aile-detayı orada — Tabāraka yan-bağlamı), al-Malakūt (melekût söz-yapısı), al-Mamlaka (memleket), Mâlik (yan-form söz-yapısı; bk. Malik maddesi yan-form söz-örgüsü), Abdullah, Abdurrahman, Abdurrahim, Abdulrahim, Abdulkerim, Abdulhakim, Abdulhekim, Abdulhalim, Abdulmecit, Abdulselam, Abdulbari, Abdulcelil, Abdulhalik, Abdulhamit, Abdulvahap, Abdulaziz, Abdulbaki, Abdulbasit, Abdulnasır, Abdo, Abdulla, Abdussamet yan-örgüsü oluşur. *Tarihsel-Emevî yan-bağlamı klasik halk-Emevî söz-örgüsünün söz-merkezindeki Halife 'Abd al-Malik ibn Marwān**: 'Abd al-Malik ibn Marwān (646-705; Emevî-Halifesi 685-705 saltanat-yan-bağlamı; klasik halk-Emevî söz-örgüsünün söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır), Kubbet üs-Sahre (Kudüs, 691-692) bânisi söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır; Halife Walīd ibn 'Abd al-Malik'in babası yan-bağlanır (bk. Velit* maddesi yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada — Halife al-Walīd Mescid al-Aqṣā/Cami'-i Emevî inşaatçısı 705-715). 79 yıllık TÜİK tarihiyle 2025'te #438 sıradadır.
Arapça compound theofor 'Abd al-Malik (عبد الملك), iki söz-örgüsünün terkibinden yapılmıştır: 'abd ("kul; klasik halk-Arap-Sami söz-örgüsünün söz-merkezi söz-yapısı; bk. Abdullah, Abdulhekim, Abdulla, Abdo, Abdussamet, Abdulnasır, Abdulrahim, Abdulbasit maddeleri yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada") ve al-Malik ("mâlik, hükümdar-Allah'ın esmâsı; klasik halk-Esmâ'ül-Hüsnâ söz-merkezi söz-yapısı; klasik Arap-Sami söz-örgüsünde m-l-k kök-ailesinin söz-merkezi söz-yapısı; aynı kök-ailesinden al-Malik — Allah'ın al-Malik esmâsı, al-Mulk — mülk; klasik halk-Mülk Sûresi 67:1 Tabāraka lladhī bi-yadihi al-Mulk söz-merkezi yan-bağlamı, al-Malakūt — melekût; klasik halk-En'âm 6:75 malakūt al-samāwāti wa-al-arḍ söz-merkezi yan-bağlamı, al-Mamlaka — memleket, Mâlik — yan-form söz-yapısı; bk. Malik maddesi yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada — Fâtiha 1:4 Mālik yawmi al-dīn söz-merkezi yan-bağlamı, al-Mālik al-Qudūs — mukaddes-mülk-sahibi; klasik halk-Cum'a 62:1, Haşr 59:23 söz-merkezi yan-bağlamları, Mulkān — büyük-mülk yan-örgüsü") söz-unsurlarının birleşmesiyle oluşmuştur. Allah'ın esmâ-sı klasik halk-Esmâ'ül-Hüsnâ söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı: al-Malik — mâlik/hükümdar esmâ-yan-yapı söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır; klasik halk-Fâtiha 1:4 Mālik yawmi al-dīn — "Hesap-Gününün-Mâliki" söz-merkezi söz-imge yan-bağlanır (bk. Malik maddesi yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada). *Tarihsel-Emevî yan-bağlamı klasik halk-Emevî söz-örgüsünün söz-merkezindeki Halife 'Abd al-Malik ibn Marwān**: 'Abd al-Malik ibn Marwān (646-705; Emevî-Halifesi 685-705 saltanat-yan-bağlamı yan-bağlanır), klasik halk-Emevî söz-örgüsünün söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır; Kubbet üs-Sahre (Kudüs, 691-692; klasik halk-İslâmî-mimarî-en-eski-yapı söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır), klasik halk-Arapça-resmî-dil 696 söz-merkezi yan-bağlamı yan-bağlanır (Arapça'yı Emevî-Hanedânının resmî dili olarak ilan etti yan-bağlamı söz-merkezi söz-imge yan-bağlanır); Halife al-Walīd ibn 'Abd al-Malik'in babası yan-bağlanır (bk. Velit maddesi yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada — Halife al-Walīd Mescid al-Aqṣā/Cami'-i Emevî inşaatçısı 705-715). Klasik halk-Sîret söz-örgüsünde Mâlik — Hz. Peygamber'in Râşid Halife olmadan-önce-mahalle-Mâlik'i yan-bağlamı söz-merkezi söz-imge yan-bağlanır; klasik halk-İmam Mâlik ibn Anas (711-795; Mâlikî-mezhebi kurucusu söz-merkezi söz-imgesi; bk. Malik maddesi yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada) klasik halk-Sünnî-mezhep söz-örgüsünün söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır. Türkçeye Osmanlı yumuşak-söyleyişiyle 'Abd al-Malik / Abdülmelik / Abdulmelik* yan-formunda yerleşmiştir; özellikle Doğu-Anadolu, Güneydoğu-Anadolu, İç-Anadolu Sünnî-muhafazakâr ailelerinin sevdiği klasik İslami erkek adı oldu.
Popülerlik
Abdulmelik, 1946'dan itibaren TÜİK kayıtlarında Doğu-Anadolu, Güneydoğu-Anadolu, İç-Anadolu Sünnî-muhafazakâr ailelerinin sevdiği klasik İslami erkek adı şeklinde görünür. 79 yıllık TÜİK tarihiyle (1946-2025) yükseliş trendinde 2025'te #438 sıradadır.
Popülerlik Trendi
YükseliyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Dini ve Manevi Bağlam
Abdulmelik — 'Abd al-Malik compound theofor (bk. Malik maddesi yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada); klasik halk-Esmâ'ül-Hüsnâ söz-örgüsünde al-Malik — Allah'ın al-Malik esmâsı söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır (Fâtiha 1:4 Mālik yawmi al-dīn). Klasik halk-Mülk Sûresi 67:1 Tabāraka lladhī bi-yadihi al-Mulk, En'âm 6:75 malakūt al-samāwāti wa-al-arḍ söz-merkezi yan-yapı söz-yapısının söz-imgeleri yan-bağlanır.
Tarihi Figürler
Halife 'Abd al-Malik ibn Marwān
646-705, Emevî-Halifesi 685-705Klasik halk-Emevî söz-örgüsünün söz-merkezi söz-imgesi; Kubbet üs-Sahre (Kudüs 691-692) bânisi; Arapça'yı Emevî-Hanedânının resmî dili olarak ilan etti söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır.
Uluslararası Karşılıkları
- Arapça'Abd al-Malik (عبد الملك)
- Türkçe (yan-formlar)Abdulmelik / Abdülmelik
Ünlü İsimdaşlar
Halife 'Abd al-Malik ibn Marwān
klasik halk-Emevî söz-örgüsünün söz-merkezi söz-imgesi (646-705; saltanat 685-705)Klasik halk-Emevî-Halifesi söz-merkezi söz-imgesi; Kubbet üs-Sahre (Kudüs, 691-692) bânisi; Halife al-Walīd'in babası söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır.