Abidin
Abidin İsminin Anlamı ve Kökeni
Abidin, Arapça 'abidin — '-b-d (kulluk etmek, ibadet etmek) kökünün çoğulundan gelir — ibadet edenler, kulluk edenler anlamlarına gelir. Tekil eril 'abid (ibadet eden, kul) ve dişil 'abida (ibadet eden kadın) formlarından gelir. Zayn al-'Abidin (ibadet edenlerin süsü) birleşik isim'u Hz. Ali ibn Hüseyin'in (4. Şia İmamı) lakabıdır. Kur'an'da al-'abidin sözcüğü pek çok yerde geçer; Enbiya 84'te Hz. Eyüp-bağlamında wa-dhikra li-l-'abidin (ibadet edenlere bir hatıra) ifadesi adın manevi hatırasının kaynağıdır. Türk modern resim sanatının Abidin Dino (1913-1993) ile özdeşleşen adıdır.
Aynı kök ailesinden al-'abd (kul), al-'ibada (ibadet), al-ma'bud (kulluk edilen — Allah'ın sıfatı) gelir. Aynı kökten ayrıca al-isti'bad (köleleştirme), al-'ubudiyya (kulluk makamı; tasavvuf jargonunun merkez kavramı), al-ta'abbud (ibadet pratiği), Zayn al-'Abidin (birleşik isim) türetilmiştir türemiştir. al-'abidin sözcüğü Kur'an'da pek çok yerde geçer: Enbiya 84 (Hz. Eyüp bağlamı — wa-dhikra li-l-'abidin), Tahrim 5 (ideal mü'mine kadın tasviri), Bakara 138 (wa-nahnu lahu 'abidun — "Biz O'na ibadet edenleriz"), Saff 11 (lladhina amanu wa-'amilu al-salihat min 'ibadina).
Popülerlik
Abidin, 1850 TÜİK kayıtlarında dindar Anadolu ailelerinin sevdiği klasik erkek adı olarak görünür. 20. yüzyıl boyunca dindar ve Türk ailelerinde 200-500 sıralarında istikrarlı kaldı. Modern dönemde Abidin Dino'nun resim sanatındaki kalıcı varlığı adın laik sanat hatırasını da pekiştirdi. 2025'te #426 sıradadır.
Popülerlik Trendi
YükseliyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: al-'ibada / al-'abidin / al-'ubudiyya İslami teoloji tasavvuf fıkıh üçgeninin merkez kavramlarındandır. al-'ubudiyya (kulluk makamı) Sufi tasavvuf'un en üst derecesidir — kulluk bilinciyle yaşamak. Türk-İslam ailelerinde Abidin adı koymak, çocuğa ibadet üzere yaşayan, kulluk bilincine sahip mü'min karakter niyetini yakıştırma anlamı taşır.
Kur'an-ı Kerim'de: Enbiyâ Suresi, 84. Ayet
Onun (Hz. Eyüp'ün) duasını kabul ettik; ondaki sıkıntıyı giderdik ve ailesini ona, bizden bir rahmet ve ibadet edenlere ('ābidīn) hatıra olmak üzere geri verdik.
Edebiyatta ve Folklorda
Kur'an-ı Kerim — Enbiya 83-84 (Hz. Eyüp'ün hatırası)
Wa-Ayyuba idh nada rabbahu anni massaniya al-durr wa-Anta arhamu al-rahimin; fa-stajabna lahu fa-kashafna ma bihi min durr wa-ataynahu ahlahu wa-mithlahum ma'ahum rahmatan min 'indina wa-dhikra li-l-'abidin — "Eyüp'ü de [an]; Rabbine yalvardı: 'Bana hastalık dokundu; sen merhametlilerin en merhametlisisin.' Biz de duasını kabul ettik; ondaki sıkıntıyı giderdik; ailesini ona, bizden bir rahmet ve ibadet edenlere ('abidin) hatıra olmak üzere geri verdik." Enbiya 83-84, al-'abidin sözcüğünün Kur'ani kullanımının merkez metinlerinden biridir; Abidin adının doğrudan Kur'ani dayanağıdır.
Uluslararası Karşılıkları
- Arapça'Ābidīn
- Farsça'Ābidīn
- UrducaAbidin
- BoşnakçaAbidin
Ünlü İsimdaşlar
Abidin Dino
Türk modern resminin önde gelen kalemlerinden (1913-1993); 1950'ler-1980'ler arası Paris-merkezli Avrupa-modernist sanat çevresinde yer aldı. *Mutluluk Resmi* (1976) ve *Açlar* serisi gibi eserleriyle Türk modern resim sanatının kurucu figürlerindendir; Yaşar Kemal'le yakın dostluğu ve Türk Fransız kültürel değişiminin köprü isimlerinden oldu.