Agah ismi “Bilen, uyanık, farkında” anlamına gelir. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2025: #365).
Deneyin
Agah İsminin Anlamı ve Kökeni
Agah, Farsça agâh sözcüğünden gelir ve 'bilen, haberdar olan, uyanık, farkında' anlamına gelen bir erkek adıdır. Klasik tasavvuf geleneğinde agâh-dil (uyanık gönüllü) olmak, gafletin zıddı olan manevi uyanıklığın adıdır. Tarihte Çapanzade Agâh Efendi (1832-1887), ilk Türk gazetecilerinden biri ve Genç Osmanlılar hareketinin mensubu olarak bu adın tanınmış taşıyıcılarındandır; Şinasi ile birlikte Tercüman-ı Ahval gazetesini çıkarmıştır. TÜİK kayıtlarında Agah ismine ilk olarak 1850 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1850 yılında 68. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2025 yılı verilerinde 365. sırayla listelenmektedir.
Farsça agâh, 'bilen, haberdar, uyanık, farkında' anlamına gelen bir sıfattır. Uyanıklık ve farkındalık demek olan agâhi ise bu sıfattan -i ekiyle türemiş isimdir; agâhane (uyanıkça, bilerek) ve Türkçede kullanılan agâhlık (uyanıklık) da aynı sözcükten gelir. Osmanlı Türkçesinde 'agâh olmak' bir şeyden haberdar olmak demekti. Klasik tasavvuf söyleyişinde agâh-dil (uyanık gönüllü) sufinin temel niteliklerinden biridir; gaflet (uyuşukluk, dalgınlık) zıddı olarak kullanılır. Ad 19. yüzyılda sevilen bir erkek adıydı: TÜİK'in 1850'deki ilk kayıtlarında 68. sıradadır.
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Bu ay çok bakılan erkek isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 11 Ekim – 7 Kasım
Agah İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
İsimler kişiliği tayin etmez; yine de her ad, hem anlamı hem de taşıdığı tarih yüzünden belli özellikleri akla getirir. Agah deyince öne çıkan iki özellik:
Bilgelik
İsmin ilk akla getirdiği şey bilgelik: soğukkanlı, meraklı ve öğrenmeye açık bir zihin. Çevresindekilerin akıl danışmak için gittiği kişiyi tarif eder.
Aydınlık
Girdiği ortamı ağırlaştırmayan, kötü haberi bile umudu kesmeden söyleyebilen bir tavır. Aydınlık burada neşeli görünmek değil, karartmamak.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Agah, TÜİK kayıtlarında 1850'den itibaren yer alan klasik bir erkek adıdır. 1850'de #68 ile en yüksek konumuna ulaşmış, 20-21. yüzyıllarda kademeli olarak geri çekilmiştir; 2025'te #365 sıradadır.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 51.000 kişiden biri
- Nadir
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Agah adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Agah adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: Klasik tasavvuf düşüncesinde agâhi (uyanıklık) salikin temel niteliklerinden biridir; Kur'an'ın sıkça eleştirdiği gaflet (A'raf 7:179'da gözleri olduğu halde görmeyen kimseler gâfilûn diye nitelenir) halinin tam zıddıdır. Mevlana'nın Mesnevi'sinde ve Yunus Emre divanında agâh sıfatı manevi uyanıklığın simgesi olarak sıkça geçer.
Benzer İslami adlar için:
Tarihi Figürler
Agâh Sırrı Levend
1893-1978Cumhuriyet dönemi Türk edebiyat tarihçilerindendir; divan edebiyatı ve Türk dili üzerine yaptığı kapsamlı incelemelerle alanın temel başvuru kaynaklarını üretmiştir.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- Farsça (köken)Agah (آگاه)
- Türkçe (diğer yazımlar)Âgâh / Agah