Bahar

Bahar, Farsça bahar sözcüğünden gelir ve "ilkbahar mevsimi; doğanın canlanması, tazelenme" anlamlarına gelir. Klasik Fars-Türk divan edebiyatının en merkezi mevsim imgelerinden biri olan bu kelime, gazellerin başlangıç bölümlerinde (nesib) doğa tasvirinin ana malzemesidir. Türkçede aynı zamanda baharat (bahar mevsiminin ürünü olan kokulu tohum otlar) sözcüğünün de kökünü oluşturan Farsça bu kadim ad, modern Türk kadın adlandırmasının uzun süreli klasiklerindendir.

Farsça bahar, Avestaca vahrahe (bahar) ve Eski Farsça vahara- (ilkbahar) biçimlerinden gelir; canlanma, taze büyüme anlamsal alanını içerir. Aynı dilden Farsça bahari (baharlık, bahara ait), baharestan (ilkbahar bahçesi — Tacik edebiyatının klasiği) ve önemli bahar → baharat (baharlar, baharatlar) sözcükleri türer. Hindistan üzerinden Osmanlı'ya giren spice ticaretindeki çeşni malzemeleri bahar mevsiminin ürünü olduğu için baharat kelimesi bu anlamı taşıdı ve Türkçeye yerleşti. Klasik Fars-Osmanlı divan edebiyatında bahar en çok kullanılan mevsim sözcüğüdür — gazelin nesib bölümü (doğa tasviri) çoğunlukla bahar tasvirinden başlar. Özel ad olarak kullanımı Osmanlı döneminden beri kayıtlıdır.