Bahar

Bahar, Farsça bahār (بهار) sözcüğünden gelir ve "ilkbahar mevsimi; doğanın canlanması, tazelenme" anlamlarını taşır. Klasik Fars-Türk divan edebiyatının en merkezi mevsim imgelerinden biri olan bu kelime, gazellerin başlangıç bölümlerinde (nesib) doğa tasvirinin ana malzemesidir. Türkçede aynı zamanda baharat (bahar mevsiminin ürünü olan kokulu tohum-otlar) sözcüğünün de kökünü oluşturan Farsça bu kadim ad, modern Türk kadın adlandırmasının uzun süreli klasiklerindendir.

Farsça bahār (بهار), Avestaca vāhrahe (bahar) ve Eski Farsça vāhara- (ilkbahar) biçimlerinden gelir; Proto-İran wahara- kökünden türer ve canlanma, taze büyüme semantik alanını içerir. Aynı kökten Farsça bahārī (baharlık, baharı ait), bahārestān (ilkbahar bahçesi — Tacik edebiyatının klasiği) ve önemli bahār → baharāt (baharlar, baharatlar; bahar mevsiminde yetişen kokulu tohum-otlar) sözcükleri türer. Hindistan üzerinden Osmanlı'ya giren spice ticaretindeki çeşni malzemeleri bahar mevsiminin ürünü olduğu için baharat kelimesi bu anlamı taşıdı ve Türkçeye yerleşti. Bahar kelimesi Osmanlı divan edebiyatında en çok kullanılan mevsim sözcüğüdür — gazelin nesîb bölümü (doğa tasviri) çoğunlukla bahar tasvirinden başlar. Özel ad olarak kullanımı Osmanlı döneminden beri kayıtlıdır; modern yaygınlığı 1970'ler sonrası başlamıştır.