Nevruz ismi “Yeni gün; 21 Mart'ta kutlanan kadim bahar bayramının adı” anlamına gelir. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2025: #405).
Deneyin
Nevruz İsminin Anlamı ve Kökeni
Nevruz, Farsça nev (yeni) ve ruz (gün) sözcüklerinin birleşiminden oluşan, 'yeni gün' anlamına gelen bir üniseks addır. İran, Kürt, Türk, Azerbaycan ve Orta Asya kültürlerinin ortak bahar bayramının adıdır; gece ile gündüzün eşitlendiği 21 Mart'ta kutlanır ve 2009'dan beri UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi'nde yer alır. İran'da, Azerbaycan'da ve Orta Asya cumhuriyetlerinde resmi bayramdır; Türkiye'de ve başka pek çok ülkede kutlanır. TÜİK kayıtlarında Nevruz ismine ilk olarak 1854 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1876 yılında 166. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2025 yılı verilerinde 405. sırayla listelenmektedir.
Farsça nev (yeni) ve ruz (gün) sözcüklerinden 'yeni gün' demektir; gece ile gündüzün eşitlendiği 21 Mart'ta kutlanan bahar bayramının adıdır. TDK sözcüğe 'eski İran takvimine göre yeni yılın ve baharın başlangıç günü' ve 'güneşin Koç burcuna girdiği gün' anlamlarını da verir. Aynı ruz sözcüğü Türkçeye ruzname (günlük, takvim) gibi kalıplarda da girmiştir. Bayram İran'da çok eskiye dayanır; Sasaniler döneminde (224-651) devlet takviminin resmi yılbaşı haline gelmiştir. Kürt ve Türk kültürlerine İran geleneğinden geçmiş, İslam'dan sonra da sürmüş, Orta Asya'dan Balkanlara kadar Türk, İran ve Kürt topluluklarının ortak bahar şenliğine dönüşmüştür; Kürtçede Newroz diye yazılır. Türk anlatısında gün, Ergenekon'dan demir dağı eriterek çıkışın yıl dönümü sayılır. Nevruz aynı zamanda klasik musikide bir makam adıdır. Divan şairleri de baharı karşılamak için nevruziye denen kasideler yazardı.
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Bu ay çok bakılan unisex isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 11 Ekim – 7 Kasım
Nevruz İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
Bir adın insanı belirlediğini söyleyemeyiz; ama adların taşıdığı çağrışımlar kültürel olarak paylaşılır ve gerçektir. Farsça kökenli Nevruz isminde öne çıkan iki özellik:
Hayal Gücü
İsmin ilk akla getirdiği şey hayal gücü — üreten, tasarlayan, olmayanı düşünebilen bir zihin. Sanatla ve icatla anılan adların ortak yanı budur.
Zarafet
Bu isim incelikle anılır: nazik, ölçülü, kabalıktan uzak bir karakter. Zarafet burada süs değil, başkasını incitmeme dikkatidir.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Nevruz 1854'te 186. sırayla kayıtlara girdi ve 1876'da 166. sırayla zirvesini gördü. 19. yüzyılın sonunda ve 20. yüzyılın başında çoğunlukla 180 ile 280. sıralar arasında görülen bir addı. 1920'lerden sonra yavaş yavaş geriledi: 1930'da 353., 1950'de 414., 1960'ta 481. sıradaydı. 1970'ler ve 1980'ler boyunca 490 ile 545. sıralar arasında kaldı. 1990'ların başında kısa bir canlanma yaşadı ve 1992'de 408. sıraya çıktı; ardından yeniden 460 ile 520. sıralar arasına indi. 2019'dan bu yana istikrarlı biçimde yükseliyor: 2021'de 458., 2023'te 428., 2025'te 405. sıradadır.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 27.000 kişiden biri
- 641 erkek · 2.525 kadın
- Nadir
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Nevruz adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Nevruz adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
İkizler İçin
Nevruz İçin İkiz Kardeş İsimleri
Tüm ikiz isimleri →- Kız-Erkek İkiz İsimleri
Nevruz & Bahar
Baharın kendisi ve baharın gelişini kutlayan Nevruz bayramı (21 Mart).
Kız-Erkek İkiz İsimleri →
Varyantlar
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- FarsçaNoruz (نوروز)
- Arapçaen-Neyruz (النيروز)
- TürkçeNevruz
- KürtçeNewroz
- AzeriNovruz
- TürkmenceNowruz