Bayram

Bayram, ulusal ya da dinî açıdan önem taşıyan, topluca kutlanan özel günleri ifade eden Türkçe bir sözcüktür. İslam geleneğinde Ramazan ve Kurban Bayramı gibi kutsal günlere verilen bu ad, sevinç ve birliktelik duygusunu simgeler; erkek çocuklara böyle bir günün hatırası olarak verilmesi köklü bir Anadolu geleneğidir.

Türkçe bayram sözcüğü — "dinî-resmî kutlama günü, şenlik, şölen" anlamında Türkçenin temel kültür-kavramlarından biridir. Kelime Eski Türkçe bayram biçiminde kayıtlıdır — Kaşgarlı Mahmud'un Dîvânü Lugâti't-Türkünde (1074) yer alır; Orta-Türkçe bedrem (şenlik, kutlama) kök-formundan evrildiği düşünülür. Türk-İslam ve Türk-Moğol kültürlerinde çoğul-anlam taşıyan bu kelime hem dini-kutlama günleri (Ramazan Bayramı, Kurban Bayramı, Şeker Bayramı) hem de resmî-ulusal kutlamalar (Cumhuriyet Bayramı, Zafer Bayramı, 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı, 19 Mayıs Atatürk'ü Anma ve Gençlik Bayramı) için kullanılır. Türkçe'nin İslami-takvim-öncesi kök-kültürüyle bağlantı kurduğu kelimelerden biridir. Özel-ad Bayram eski-klasik Türk erkek-ad havuzunun üyesi olup Bayram-günlerinde doğan çocuklara verilen doğum-zamanı adlandırma geleneğinin örneğidir.