Begüm
Begüm İsminin Anlamı ve Kökeni
Begüm, Türkçe-Moğolca beg (bey, soylu) sözcüğünden türeyen ve "hanım, asil kadın; hükümdar eşi" anlamlarına gelen bir kız adıdır. Hint-Pers saray geleneğinde begum terimi Babür İmparatorluğu (1526-1857) döneminde özellikle Tac Mahal'i yaptıran Mümtaz Mahal Begüm (Erjümend Banu Begüm) ile birlikte hükümdar eşinin resmi unvanı haline gelmiştir. Türkiye'de özel ad olarak modern dönemde, özellikle 1980'ler sonrası şiirsel ve asil çağrışımlı klasik kız adlarının yanında yer almıştır.
Türkçe Moğolca Hintçe begüm — Türk-Moğol bey/beğ (hükümdar, soylu erkek) sıfatının dişil formu olarak "hanım, hanımefendi, prenses" anlamındaki kadın unvanı. Hint İslami saray geleneğinde özellikle Babür İmparatorluğu (1526-1858) döneminde Begum unvanı sultan eşleri ve prensesleri için kullanıldı — Mumtaz Begum (Tac Mahal'in yapımına konu olan, 20. yüzyılda Aga Khan ailesinin eşleri Begum Aga Khan unvanını taşıdı).
Popülerlik
Begüm, Türk-Moğol begüm (hanım, prenses; beg/beyin dişil biçimi) sözcüğünden gelen ve Hint-Babür İmparatorluğu döneminde Müslüman saray kadınlarının onursal unvanı haline gelmiş bir kadın adıdır. 2008'de #129 ile zirvesine ulaştı; Hint-Türk Babür İmparatorluğu kültürel etkisinin modern Türk adlandırmasına yansımasının örneklerindendir. 2025'te #227 sıraya gerilemiş, modaya bağlı popülerlik dalgasının ardından orta seviye kullanımdadır.
Popülerlik Trendi
DüşüyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Tarihi Figürler
Mumtaz Begum (Mümtaz Mahal)
1593-1631, HindistanBabür İmparatoru Şah Cihan'ın eşi; vefatı üzerine inşa edilen Tac Mahal'in (1632-1653) hatırlanması için yapıldığı kadın. Begum unvanı Hint-Babür-saray hiyerarşisinin imparatoriçe eşi statüsünün resmi adıydı.
Modern Kültürde
Begüm Karatay
Müzik · 1959Türk halk müziği sanatçısı (d. 1959); 1980'ler-2000'ler Türk halk müziği sahnesinin tanınan kadın seslerinden biridir.
Uluslararası Karşılıkları
- Türkçe-Moğolca (kaynak)Begüm
- UrducaBegum
- HindîBegam (बेगम)
- Azerbaycan TürkçesiBəyim
Ünlü İsimdaşlar
Begüm Kütük
Türk oyuncu ve sunucu (d. 1980). *Bizim Hikâye* (2017-2019), *İçimizden Biri* (2019), *Çukur* (2017-2021) gibi prime-time yapımların yan kadrolarında yer almıştır.
Ayşe Begüm Onbaşı
Türk artistik cimnastikçi (d. 2001). 2018 Glasgow FIG Cimnastik Dünya Kupası'nda ve 2019 Cluj-Napoca Avrupa Şampiyonası'nda altın madalya kazanan ilk Türk cimnastikçi olarak Türk cimnastik tarihine geçti.