Betül, kendini Allah'a adamış, iffetli kadın demektir; Hz. Meryem ve Hz. Fatıma'nın lakabıdır. 1996 yılında 15. sıraya kadar yükselen isim, 2025 TÜİK verilerine göre 87. sırada yer alıyor.
Deneyin
Betül İsminin Anlamı ve Kökeni
Betül, Arapça kökenli "bakire; dünyevi zevklerden kopup Allah'a adanmış kadın" anlamlarına gelen klasik bir kız adıdır. Hz. Meryem'in ve Hz. Fatıma ez-Zehra'nın ortak lakaplarından biri olan bu ad, İslam-Hristiyan kadın kutsallık geleneğinin kesişme noktasında yer alır. Tasavvufta da dünyadan elini çekip yalnızca Allah'a yönelen kişiye bu sıfat verilir. TÜİK kayıtlarında Betül ismine ilk olarak 1919 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1996 yılında 15. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2025 yılı verilerinde 87. sırayla listelenmektedir.
Arapça batul, 'kesmek, ayırmak, kopmak' kökünün pekiştirmeli biçimidir ve "dünyevi zevklerden kesilip kendini Allah'a adamış, bakire" anlamına gelir. Aynı kökten Arapça batala (kesmek), tabattul (ibadete adanma) sözcükleri gelir; Türkçedeki tebettül (dünyadan el çekip kendini ibadete verme) de bu sözcüğün söylenişidir. Ses benzerliğine karşın batıl (boş, geçersiz) bu aileden değildir, başka bir kökten gelir. Kur'an'da fiil biçimi tabattala (Müzzemmil 73:8) geçer: "Rabbinin adını zikret ve bütünüyle O'na yönel (tabattal ilayhi tabtilan)" — burada b-t-l kökü ibadete tam adanma anlamında kullanılır. Betül kelimesi İslam-Hristiyan geleneğinde Hz. Meryem'in (Arapça el-Batul Maryam, Grekçe — Parthenos Maria, bakire Meryem) ve Hz. Peygamber'in kızı Hz. Fatıma'nın (İslami gelenekte Fatima el-Batul) ortak lakabıdır. Türkçeye Osmanlı Türkçesi aracılığıyla Betül biçiminde geçmiştir.
Betül ile İsim Çiftleri
Diğer çiftler: Betül Naz
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Bu ay çok bakılan kız isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim
Betül İsminin 2 Farklı Anlamı
Kendini Allah'a adamış, dünyevi bağlardan sıyrılmış
Arapça (b-t-l kökü)Adın kökü olan b-t-l 'kesmek, ayırmak' anlamına gelir; burada dünyevi bağlardan kesilip tümüyle ibadete yönelmeyi anlatır. Bu yönüyle Betül, gönlünü bir amaca adamış, saf ve kararlı bir kişiliği çağrıştırır. Hz. Fatıma'nın lakaplarından biri de Betül'dür.
İffetli, el değmemiş; tertemiz
ArapçaAynı kökün ikinci söyleyişi iffet ve temizlik üzerinedir. Hristiyan geleneğinde de Hz. Meryem için bu anlamda kullanılmıştır. Ad böylece hem manevi adanmışlığı hem de saflığı bir arada taşır.
Betül İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
Bir adın insanı belirlediğini söyleyemeyiz; ama adların taşıdığı çağrışımlar kültürel olarak paylaşılır ve gerçektir. Arapça kökenli Betül isminde öne çıkan iki özellik:
Zarafet
İsmin ilk akla getirdiği şey zarafet — sessiz ama fark edilen, güzelliği gösterişte değil oranda arayan bir tavır.
Maneviyat
Taşıyanına her seslenişte tekrarlanan bir anlam. Maneviyat burada gösterişli bir dindarlık değil, gündelik hayatın içine yerleşmiş sessiz bir aidiyet.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Betül 1919'da 250. sırayla kayıtlara girdi ve 1960'ların ortasına kadar 250 ile 425. sıralar arasında, seyrek verilen bir ad olarak kaldı. 1967'den sonra yükselişe geçti: 1970'lerde 150 ile 250. sıralar arasındaydı, 1982'de 97. sırayla ilk 100'e girdi, 1987'de 50., 1994'te 19. sıraya çıktı ve 1996'da 15. sırayla zirvesine ulaştı. 1990'ların en çok tercih edilen kız adları arasındaydı. 2000'ler ve 2010'lar boyunca 22 ile 53. sıralar arasında güçlü kaldı. 2020'den bu yana her yıl biraz geriliyor: 2022'de 69. sıradaydı, 2025'te 87. sıradadır.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
DüşüyorGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Bölgesel Yoğunlaşma · TÜİK 2025
Betül en çok Erzurum'da öne çıkıyor — Türkiye ortalamasına göre 2,1 kat daha yaygın.
Oran, ismin o ildeki payının Türkiye genelindeki payına bölümüdür. Yaşayan nüfus verisidir; yeni doğan sıralaması değildir.
- Yaklaşık her 660 kişiden biri
- Yaygın
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Betül adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Betül adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: Batul sıfatı İslam'da Hz. Meryem ve Hz. Fatıma ez-Zehra ile özdeşleşmiştir. Kur'an'da Hz. Meryem'in iffeti ve seçilmişliği Al-i İmran 3:42'de anlatılır: "Melekler demişti ki: 'Ey Meryem! Allah seni seçti, seni tertemiz yaptı ve seni alemlerin kadınlarına üstün kıldı.'" Hz. Fatıma ez-Zehra'nın el-Betul lakabı Peygamber hadislerinde ve İslami biyografi geleneğinde yerleşmiştir. Ayrıca tabattul (Allah'a tam adanma, dünyadan el çekme) kavramı Müzzemmil Suresi 73:8 ayetinde geçerek tasavvufi literatürün temel kavramlarından biri haline gelmiştir. Hristiyan Doğu kiliselerinde (Kıpti, Süryani, Ermeni) el-Batul Maryam terimi Hz. Meryem'in resmi sıfatlarından biridir — ismin İslam-Hristiyan ortak teoloji mirasının dildeki izidir.
Benzer İslami adlar için:
Tarihi Figürler
Hz. Fatıma el-Betul
~609-632, Mekke / MedineHz. Peygamber'in kızı Fâtıma lakaplarıyla anılır: ez-Zehrâ (parlak yüzlü), el-Betûl ve seyyidetü'n-nisâ (kadınların efendisi). Betûl lakabı, iffeti ve temiz hayatı dolayısıyla verilmiştir. Sünnî gelenekte 'cennet kadınlarının efendisi' sayılır; Şiî gelenekte On Dört Masum'dan biridir ve imamların annesidir. Alevî-Bektaşî geleneğinde de ehl-i beytin ana figürü olarak aynı saygıyla anılır.
Modern Kültürde
Betül Arım
Oyuncu · 1954Türk tiyatro, sinema ve televizyon oyuncusu (d. 1954). 1973'ten beri sahnede; İstanbul Şehir Tiyatroları'nda elliyi aşkın oyunda rol aldı. Vizontele (2000) ve Hayat Türküsü (2006) gibi filmlerde, Kavak Yelleri ve Geniş Aile gibi dizilerde oynadı.
İkizler İçin
Betül İçin İkiz Kardeş İsimleri
Tüm ikiz isimleri →- İkiz Kız İsimleri
Betül & Zehra
Hz. Fatıma'nın iki lakabı: 'parlak yüzlü' anlamında Zehra ve 'kendini Allah'a adamış' anlamında Betül.
İkiz Kız İsimleri →
Ünlü İsimdaşlar
Betül Kaçar
İstanbul doğumlu Türk-Amerikan astrobiyolog. Wisconsin-Madison Üniversitesi Bakteriyoloji Bölümü'nde öğretim üyesi; NASA'nın ICAR programıyla desteklenen MUSE konsorsiyumunu yönetir. Yaşamın kökeni ve erken evrimi alanında uluslararası tanınan bir bilim insanıdır.
Betül İsmi En Yaygın Hangi İllerde?
TÜİK 2025 verilerine göre Betül isminin en çok kullanıldığı iller.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- Arapça (kaynak)Batul
- FarsçaBatul
- UrducaBatul
- Boşnakça / ArnavutçaBetul