Binefş

Binefş, Pers/Kürtçü söz-yapısı: banafsh (Pers — "menekşe-çiçeği, klasik halk-Pers söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı") söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır. Klasik halk-Pers söz-örgüsünde banafsh — menekşe-yan-yapı söz-yapısının söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır. Aynı kök-ailesinden Banafsha (yan-form söz-yapısı), Menekşe (Türkçü yan-form söz-yapısı), Bēnoş (Pers-Kürtçü yan-form söz-yapısı), Vejnek yan-örgüsü oluşur. Klasik halk-Pers-Türk divan-şiir geleneğinde banafsh — sevgili-yüzünün-yan-yapı söz-yapısının söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır (klasik Pers divan-şiir-jargonunda zulf-i banafsh — menekşe-saç söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır). 131 yıllık derin TÜİK tarihiyle 2025'te #405 sıradadır.

Pers/Kürtçü söz-yapısı Binefş, banafsh ("menekşe-çiçeği; klasik halk-Pers söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı; klasik Pers söz-örgüsünden gelen söz-yapı; aynı kök-ailesinden Banafsha, Menekşe — Türkçü yan-form söz-yapısı, Bēnoş — Pers-Kürtçü yan-form söz-yapısı, Vejnek yan-form söz-yapısı yan-örgüsü") söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır. Klasik halk-Pers söz-örgüsünde banafsh — menekşe-yan-yapı söz-yapısının söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır (klasik halk-Pers-doğa-yan-bağlamı söz-merkezi söz-imge yan-bağlanır). Klasik halk-Pers-Türk divan-şiir geleneğinde Hâfız Şîrâzî, Sa'dī, Câmî, Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî banafsh — sevgili-yan-yapı söz-yapısının söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır (klasik Pers divan-şiir-jargonunda zulf-i banafsh — menekşe-saç, banafsh-i bahār — bahar-menekşesi söz-merkezi söz-imgeleri yan-bağlanır; bk. Hafız, Gazel, Celaleddin maddeleri yan-form söz-örgüsü). Türkçeye Osmanlı yumuşak-söyleyişiyle Banafsh / Binefş / Menekşe yan-formunda yerleşmiştir; özellikle Doğu-Anadolu, Güneydoğu-Anadolu (Mardin-Şanlıurfa-Diyarbakır-Adıyaman) muhafazakâr-Türkmen-Kürtçü-yan-bağlamlı ailelerinin sevdiği klasik kız adı oldu.