Birdane, halk arasında 'bir tane, biricik' diye okunan eski bir kız adıdır; bilge Behlül'ün halk ağzındaki Pehlül Birdane söylenişiyle de ilişkilendirilir. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2007: #531).
Deneyin
Birdane İsminin Anlamı ve Kökeni
Birdane, Türkçe "bir" ile tane anlamındaki "dane" sözcüğünden okunan bir kız adıdır ve kullanımda "bir tane, biricik, tek tanecik" anlamıyla bilinir. Ailenin gözbebeği, tek ya da en çok sevilen evlada duyulan sevgiyi anlatan halk söyleyişine özgü bir addır. Adın başka bir kaynağı da gösterilir: İslami halk hikâyelerinin bilge kahramanı Behlül Dana (bilge Behlül), Türkçede çoğu zaman Pehlül Dane ve Pehlül Birdane diye söylenir. TÜİK kayıtlarında Birdane ismine ilk olarak 1938 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1941 yılında 360. sırayla zirvesine çıkmıştır. En son 2007 yılı verilerinde 531. sırayla görülmüştür.
Türkçedeki tane sözcüğü Farsça dane'den gelir; eski biçim tespih danesi ve 'dane dane söylemek' gibi kullanımlarda yaşar ve mecazen 'biricik, paha biçilmez' anlamı kazanır. Türkçe bir ile birleşince 'tek tane evlat' sevgisini anlatır; 'bir tanem' deyimi bu çağrışımı taşır. Farsçada dana ise 'bilen, bilge' demektir: Harun Reşid döneminde Bağdat'ta yaşadığı anlatılan Behlül Dana'nın adı buradan gelir ve halk ağzında Pehlül Birdane biçimine dönüşmüştür. Adın bu söylenişten doğmuş olabileceği de düşünülür.
Bu ay çok bakılan kız isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim
Birdane İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
Bir adın insanı belirlediğini söyleyemeyiz; ama adların taşıdığı çağrışımlar kültürel olarak paylaşılır ve gerçektir. Türkçe ve Farsça kökenli Birdane isminde öne çıkan iki özellik:
Şefkat
İsmin ilk akla getirdiği şey şefkat: seven, sarıp sarmalayan, kırılganı gözeten bir tavır. Bu adlar geleneksel olarak bir aile dileğini de taşır — evin kalbi olsun diye.
Zarafet
Sözünü tartan, karşısındakini küçültmeden söyleyen bir incelik. Zarafeti kuran şey burada süs değil, ölçü.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Birdane, Cumhuriyet'in ilk onyıllarında öne çıkan bir ad. TÜİK verilerinde 1938'den itibaren görünür ve en yüksek konumuna kayıtların erken döneminde, 1941'de 360. sırada ulaşır. İlerleyen onyıllarda kullanımı seyrelmiş, 2007 itibarıyla 531. sıraya gerilemiştir.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 110.000 kişiden biri
- Nadir
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Birdane adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Birdane adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- Türkçe-FarsçaBirdane