Cabir ismi “Onaran, kırılanı düzelten” anlamına gelir. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2025: #433).
Deneyin
Cabir İsminin Anlamı ve Kökeni
Cabir, Arapça 'cebr' (kırığı onarma, düzeltme, güçlendirme) kökünden gelen ve 'onaran, kırılanı düzelten' anlamına gelen klasik İslami bir erkek adıdır. el-Cebbar (Allah'ın güzel isimlerinden — kırılanları onaran, mutlak güç sahibi) ile aynı kökten gelir. Türk Dil Kurumu adı "zorlayan, cebreden" diye de açıklar. TÜİK kayıtlarında Cabir ismine ilk olarak 1864 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1869 yılında 131. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2025 yılı verilerinde 433. sırayla listelenmektedir.
Arapça 'kırığı onarmak, kemiği yerine koymak, mecbur etmek' kökünden gelir; sözcük "kırık kemik onaran, kırıkçı" anlamının yanında mecazen "gönül alan" anlamında da kullanılır. Tarihteki merkezi taşıyıcısı Hz. Cabir bin Abdullah el-Ensari'dir (~607-697): Hz. Peygamber'in en gençlerinden bir sahabi, yaklaşık 1.540 hadis rivayet etmiş, Medine mescidinde son sahabilerden biri olarak ders vermiştir; hacca ilişkin hadislerin hemen hepsi ondan aktarılır. Aynı kök aileden Cebbar (Allah'ın esması), Cebriye (kelam mezhebi), Cebir (matematik dalı — el-Harizmi'nin Kitab el-Cebr ve'l-Mukabala eserinden gelir) türer. Türkiye'de özellikle Hatay'da rağbet gören bir addır.
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Bu ay çok bakılan erkek isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 11 Ekim – 7 Kasım
Cabir İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
İsimler kişiliği tayin etmez; yine de her ad, hem anlamı hem de taşıdığı tarih yüzünden belli özellikleri akla getirir. Cabir deyince öne çıkan üç özellik:
Şefkat
İsmin ilk akla getirdiği şey şefkat: seven, sarıp sarmalayan, kırılganı gözeten bir tavır. Bu adlar geleneksel olarak bir aile dileğini de taşır — evin kalbi olsun diye.
Aydınlık
İyi haberi paylaşmayı seven, kendi keyfini çevresine de bulaştıran, kötü günde bile bir kapı aralık bırakan bir tavır — bu ismin taşıdığı nitelik aydınlık. Neşe kadar, umudu diri tutmak da bu niteliğin parçası.
Kararlılık
Ağırlığını taşıyan, taşıyamadığında da bırakıp gitmeyen bir karakter. Bu adlarda güç, sesin yüksekliğiyle değil, sözün tutulmasıyla ölçülür.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Cabir, TÜİK kayıtlarına 1864'te 140. sırayla girdi ve 1869'da 131. sırayla zirvesine ulaştı. 19. yüzyılın sonunda çoğunlukla 140 ile 220. sıralar arasında görülen bir addı; 20. yüzyıl boyunca yavaş ama kesintisiz geriledi: 1925'te 275., 1950'de 387., 1970'te 488. sıradaydı. 1974'te 525. sırayla en alt noktasını gördü ve 2010'ların sonuna dek 460 ile 520. sıralar arasında kaldı. 2018'den bu yana yeniden yükseliyor; 2025'te 433. sıradadır.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 32.000 kişiden biri
- Nadir
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Cabir adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Cabir adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Dini ve Manevi Bağlam
Cabir'in kök ailesinden el-Cebbar (kırılanı onaran, mutlak güç sahibi) Allah'ın güzel isimlerinden biridir; Haşr 59:23'te Allah'ın esmalarının sıralandığı pasajda geçer: el-'Azizu el-Cabbaru el-Mutakabbir (üstün, kırılanı onaran, mutlak büyüklük sahibi). Klasik kelam geleneğinde el-Cebbar sıfatı Allah'ın hem mutlak gücünü hem de kullarının maneviyatını onarma kapasitesini birlikte ifade eder.
Benzer İslami adlar için:
Tarihi Figürler
Hz. Cabir bin Abdullah el-Ensari
~607-697, sahabiMedineli Ensar'dan bir sahabi. Babası Uhud'da şehit düştükten sonra Hz. Peygamber'in on dokuz gazvesine katıldı, vefatından sonra Şam'ın fethinde bulundu. 1.540 hadis rivayet ederek en çok hadis aktaran altı sahabiden biri oldu; Mescid-i Nebevî'de kurduğu ilim meclisinde Saîd b. Müseyyeb, Hasan-ı Basrî gibi tâbiîn âlimleri yetişti. Medine'de vefat eden son sahabilerdendir.
Cabir ibn Hayyan (Geber)
~721-815, klasik İslam kimyageriKlasik İslam döneminin en ünlü kimyagerlerinden, kimya tarihinin erken öncülerinden sayılır. Doğum yeri Kûfe ile Tus arasında tartışmalıdır; ömrünün büyük kısmını Kûfe'de geçirdi, bir süre Bağdat'ta Bermekîlerin himayesinde çalıştı. Yalnızca deneyle gözlediğini kaydetmeyi öğütlemesi ve maddelerin bileşimini oranlarla açıklayan "mîzan" kuramıyla tanınır. Latin dünyasında Geber adıyla bilinir; ancak bu adla yayılan Latince eserler 13-14. yüzyıla ait ayrı bir külliyattır.
Edebiyatta ve Folklorda
Kitab el-Cebr ve'l-Mukâbala
Muhammed bin Musa el-Harizmi · 830Modern cebir biliminin merkezi kurucu yapıtı. Kelime cebr (kırığı onarma) bu yapıttan Latinceye algebra olarak geçti; yazarın adı (Harizmi) ise algorithm sözcüğünün kaynağıdır. Bağdat'taki Beytü'l-Hikme'de yazıldı, 12. yüzyılda Latinceye çevrilerek Avrupa matematik geleneğinin temellerini attı.
Ünlü İsimdaşlar
Hz. Câbir bin Abdullah el-Ensârî
Babası Abdullah b. Amr b. Harâm, Uhud'da ilk şehit düşen sahabidir; Câbir, yedi (bazı rivayetlerde dokuz) kız kardeşine bakmakla görevlendirildiği için Uhud'a katılamadı, sonrasında Hz. Peygamber'le birlikte on dokuz gazvede bulundu. 1.540 hadis rivayet etti, 697'de Medine'de vefat etti.
Câbir ibn Hayyan (Geber)
Klasik İslam döneminin en ünlü kimyagerlerinden (öl. 815); deneye dayalı yöntemi vurgulamasıyla kimya tarihinin erken öncülerinden sayılır. Avrupa'da Geber adıyla anılır.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- ArapçaCabir (جابر)
- FarsçaCabir
- UrducaCabir
- İngilizce/AvrupaJabir / Geber (Cabir ibn Hayyan)
- TürkçeCâbir / Cabir