Cahide
Cahide ismi “Çaba gösteren, gayretli kadın” anlamına gelir. Kur'an-ı Kerim'de Ankebût Suresi'nde geçen bir isimdir.
Deneyin
Cahide İsminin Anlamı ve Kökeni
Cahide, Arapça kökenli bir kız adıdır ve 'çaba gösteren, gayret içinde olan kadın' anlamına gelir; Cahit adının dişil biçimidir. Ad, 'çaba göstermek, var gücüyle uğraşmak' anlamındaki kökten gelir. İslam'da "cihad", en kapsamlı anlamıyla nefisle verilen iç mücadeleyi de kapsar (Ankebut 6). Türk sinemasının ilk kadın yıldızlarından Cahide Sonku (1919-1981) ile özdeşleşmiştir. TÜİK kayıtlarında Cahide ismine ilk olarak 1904 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1917 yılında 163. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2025 yılı verilerinde 401. sırayla listelenmektedir.
Arapça câhide, "çaba göstermek, var gücüyle gayret etmek" anlamındaki kökün dişil biçimidir — emek veren, mücadelesini sürdüren kadın. Aynı kökten cihad, mücahid (çaba gösteren), mücahede (insanın kendi nefsiyle verdiği iç mücadele) ve içtihad (dinî metinleri anlamak için gösterilen yorum çabası) gelir. Kökün asıl anlamı savaş değil, zorlanarak çalışmaktır. Ankebût suresinin 6. ayeti bunu açıkça söyler: "Kim mücahede ederse, ancak kendisi için mücahede etmiş olur" — çabanın asıl kazananı kişinin kendisidir. Rivayet edilen bir hadiste de cihadın en büyüğünün insanın kendi nefsiyle verdiği mücadele olduğu bildirilir. Cahide, bu Kur'ani fiilin dişil biçiminin kadın adına dönüşmüş halidir.
Bu ay çok bakılan kız isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim
Cahide İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
İsimler kişiliği tayin etmez; yine de her ad, hem anlamı hem de taşıdığı tarih yüzünden belli özellikleri akla getirir. Cahide deyince öne çıkan iki özellik:
Cesaret
İsmin ilk akla getirdiği şey cesaret — yeniyi denemekten, bilinmeyene girmekten çekinmeyen bir tavır. Bu adlar çoğu zaman bir yürek dileğiyle verilir.
Aydınlık
İyi haberi paylaşmayı seven, kendi keyfini çevresine de bulaştıran, kötü günde bile bir kapı aralık bırakan bir tavır — bu ismin taşıdığı nitelik aydınlık. Neşe kadar, umudu diri tutmak da bu niteliğin parçası.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Cahide 1904'te kayıtlara girdi ve 1917'de 163. sırayla zirvesine çıktı. Cumhuriyet'in ilk yarım yüzyılında çoğunlukla 200 ile 280. sıralar arasında, sürekli verilen bir ad olarak kaldı. 1970'lerden sonra yavaş yavaş geriledi; 1990'da 333., 2014'te 527. sıraya indi. Son yıllarda yeniden yükseliyor ve 2025'te 401. sıradadır.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 5.700 kişiden biri
- Orta yaygınlıkta
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Cahide adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Cahide adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: Cihad ve mücahede, İslam ahlakının ve tasavvufun merkez kavramlarındandır. Nefis mücahedesi, yani insanın kendi nefsiyle verdiği mücadele, tasavvuf eğitiminin temel disiplini sayılır ve müminin iç yolculuğunu anlatır. Türk-İslam ailelerinde Cahide adını koymak, kız çocuğuna çabalı, gayretli ve manevi bakımdan kararlı bir karakter dilemek anlamına gelir.
Kur'an-ı Kerim'de: Ankebût Suresi, 6. Ayet
Kim mücahede ederse, sırf kendisi için mücahede eder. Şüphesiz Allah, âlemlere muhtaç değildir.
Benzer İslami adlar için:
Edebiyatta ve Folklorda
Kur'an-ı Kerim — Ankebut 6 (men cahede)
Ankebut 6: "Kim mücahede ederse, sırf kendisi için mücahede eder. Şüphesiz Allah, alemlere muhtaç değildir." Cahede (çaba gösterdi) fiilinin Kur'an'daki en bilinen kullanımlarından biridir; mücadelenin manevi faydasını vurgular. Cahide adı aynı kökten gelir, ama ayette ad olarak geçmez.
Modern Kültürde
Cahide Sonku
Sinema · 1919Türk sinemasının ilk kadın yıldızı (1919-1981). Muhsin Ertuğrul'un Bataklı Damın Kızı Aysel (1935) filmiyle üne kavuştu; 1950'de Sonku Film'i kurdu ve Fedakâr Ana filmiyle Türk sinemasının ilk kadın yönetmeni oldu.
Ünlü İsimdaşlar
Cahide Sonku
Türk sinemasının ilk kadın yıldızı (1919-1981); Bataklı Damın Kızı Aysel (1935) ile büyük üne kavuştu, taktığı eşarpla bile moda yarattı. Muhsin Ertuğrul'un Şehvet Kurbanı (1940) filmiyle erken Cumhuriyet sinemasının yüzü haline geldi; Vatan ve Namık Kemal (1951) filminde hem oynadı hem yönetmenlerden biriydi, sonraki yıllarda yapımcılık da yaptı.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- Arapçaجاهدة
- Farsçaجاهده
- UrducaCahida
- BoşnakçaDžahida