Cahide

Cahide, Arapça "jahida" sözcüğünden gelir; "c-h-d" (çaba göstermek, cihad etmek) kökünden "çaba gösteren, gayret içinde olan kadın" anlamına gelir. İslam'da "cihad", en kapsamlı anlamıyla nefisle verilen iç mücadeleyi de kapsar (Ankebut 6). Türk sinemasının ilk kadın yıldızlarından Cahide Sonku (1916-1981) ile özdeşleşmiştir.

Aynı kök ailesinden el-cihad (cihad), el-mucahid (mücahid — Form III "yapan" anlamlı sıfat fiili), el-mucahada (mücahede — manevi iç mücadele) gelir. Aynı kökten ayrıca el-ictihad (içtihad — Kur'an-fıkıh yorumlama çabası), el-uchud (çaba, gayret — Mü'minun 56) türetilmiştir. el-cihad kavramı klasik İslami teoloji fıkıh tasavvufunda zengin katmanlı bir kavramdır: Hz. Peygamber'in "Cihadların en büyüğü, kendi nefsiyle savaştır" (Buhari) hadisi jihadu en-nafs (nefs cihadı) kavramının manevi temelidir. Ankebut 6 Ve-men jahada fa-innama yujahidu li-nafsihi (Kim mücahede ederse, sırf kendisi için mücahede eder) ayeti, mücadelenin nihai faydalananın kişinin kendisi olduğunu vurgular. Cahide adı doğrudan bu Kur'ani jahada fiilinin dişil etken formunun kişi adına dönüşmüş halidir.