Cangül, Farsça can ile gül sözcüklerinden kurulur; Türk Dil Kurumu adı 'özü gül gibi temiz olan kimse' diye açıklar, halk arasında 'can gibi sevgili gül' diye bilinir. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2020: #472).
Deneyin
Cangül İsminin Anlamı ve Kökeni
Cangül, Farsça can ile gül sözcüklerinden kurulmuş bir kız adıdır ve iki yoldan okunur. Türk Dil Kurumu adı 'özü gül gibi saf ve temiz olan kimse' diye açıklar; bu okumada can, insanın özü, iç dünyası demektir. Halk arasında ise can, Türkçedeki 'canım' sevgi sözünde olduğu gibi 'sevgili' anlamıyla duyulur ve ad 'can gibi aziz gül, gönülden sevilen güzel' diye bilinir. Gülcan adı da aynı iki sözcüğün yer değiştirmiş biçimidir. TÜİK kayıtlarında Cangül ismine ilk olarak 1927 yılında rastlanmaktadır; isim en yüksek sırasına (335.) yine bu yıl ulaşmıştır. Güncel olarak 2020 yılı verilerinde 472. sırayla listelenmektedir.
Farsça can, yaşamın ve gönlün özüdür: hem 'ruh, hayat' hem 'insanın özü' hem de 'sevgili' anlamına gelir. Canan (sevgili) sözcüğü ve Türkçenin en sıcak seslenişi canım bu öğeyi taşır; Cansu ve Canan adları da onu yaşatır. Gül ise Farsçada hem genel olarak çiçek hem özel olarak gül demektir ve eski İran dillerindeki verd- biçimine dayanır; divan şiirinde sevgilinin güzelliğinin en bilinen simgesidir. İki sözcüğün hangi anlamla birleştiği, adı nasıl okuduğunuza bağlıdır: 'özü gül gibi temiz' ya da 'can kadar sevilen gül'. Aynı iki öğe Gülcan adında ters sırayla birleşir; Gülcan 1970'lerde listelerin ön sıralarına çıkmış, 1980'lerin ikinci yarısında inişe geçmiştir.
Bu ay çok bakılan kız isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim
Cangül İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
Cangül, Farsça kökenli bir ad. İsim karakteri belirlemez — ama her adın, anlamından ve kullanım geçmişinden gelen bir çağrışım dünyası vardır. Cangül isminde bunlar üç başlıkta toplanıyor:
Şefkat
Şefkat, bu ismin merkezindeki nitelik. Koruyan, gözeten, kimsenin fark etmediği ihtiyacı fark eden bir kalp. Türkçede bu nitelik sıcaklık ve emekle iç içedir.
Zarafet
Sözünü tartan, karşısındakini küçültmeden söyleyen bir incelik. Zarafeti kuran şey burada süs değil, ölçü.
Aydınlık
Bu isim aydınlık bir karakterle anılır: güler yüzlü, umutlu, karanlığı büyütmeyen biri. Aydınlık burada şımarıklık değil, iyi niyetin görünen hâlidir.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Cangül, TÜİK kayıtlarına 1927'de 335. sırayla girdi; bu, adın en yüksek sırası olarak kaldı. Sonraki on yıllarda seyrek verildi ve 1950'lerden 1980'lere dek 430 ile 565. sıralar arasında dolaştı. 1989-1992 yıllarında 437. sıraya kadar çıkan kısa bir canlanma yaşadı, ardından 500 ile 530. sıralar arasına döndü. Son kaydı 2020'de 472. sıradır.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 63.000 kişiden biri
- Nadir
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Cangül adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Cangül adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- Farsçaجان گل