Canan

Canan, Türkçe ve Farsça kökenli bir sözcük olup 'sevgili, gönül verilen, âşık olunan kişi' anlamına gelir. Klasik Türk şiirinde ve divan edebiyatında sevgiliye sesleniş için sıkça kullanılan bu sözcük, derin bir aşk ve bağlılık duygusunu içinde taşır.

Farsça jānān (جانان) sözcüğü — cân (جان, "ruh, can, hayat") kelimesinin çoğul-yapım ekiyle oluşan "canlar, sevgililer, çok-sevilen" anlamına gelen biçimidir. Klasik Fars-Türk divan şiirinde cânân özellikle sevgili anlamında yüceltici-estetik kullanılır — cânân-ı dil (gönül-sevgilisi), cânân-ı cân (canın-canı), cânân-ı ahvâl (sevgili-halleri) tamlamaları divan klasiklerinde sıkça kullanılır. Cân kelimesi Proto-İran gyan- (ruh, hayat-ilkesi) kökünden gelir ve Türkçede de can olarak yerleşti; cânân formunda bu ruh-sevgi çiftlemesinin çoğul-ağırlıklı ifadesi oluştu. Türkçeye Osmanlı Türkçesi aracılığıyla Cânân veya Canan biçiminde yerleşti; modern Türkçede özellikle 1970-90 dönemi Fars-klasik estetik kadın adları dalgasının (Canan, Dilan, Nihan, Nisa) temsilcisi oldu.