Cevdet

ErkekArapçaGeleneksel

Cevdet İsminin Anlamı ve Kökeni

Cevdet, Arapça kökeninden gelir; 'iyilik' ve 'güzellik' olarak yerleşmiştir. Hem ahlaki erdem hem de estetik güzelliği çağrıştıran bu isim, Osmanlı ve Türk kültüründe köklü bir kullanım geleneğine sahiptir.

Arapça Cevdet, j-w-d kökünden türer ve "iyilik, cömertlik, kalite yüceliği, yüksek değer" anlam ailesini taşır. Aynı kökten cud (cömertlik), caid (cömert), icade (yüceltme) ve cüda (üstün kalite) sözcükleri türer. Klasik Osmanlı-Türk İslami söyleyişte Cevdet "yüksek kalite, üstün değer, cömertlik" çağrışımlarını birleştiren onursal bir addır. Türkçeye Osmanlı yoluyla Cevdet biçiminde yerleşti.

Popülerlik

Cevdet, 1966'da #57 ile zirvesine ulaşan 1950-70 Türkiye'sinin klasik Arapça-İslami bir erkek adıdır. Ahmet Cevdet Paşa'nın Mecelle-i Ahkâm-ı Adliyye kurucu mirası ve Melih Cevdet Anday'ın modern şiir sahnesindeki varlığı ismin kolektif kültürel saygınlığını iki ayrı entelektüel alan üzerinden pekiştirdi.

Popülerlik Trendi

Yükseliyor
1.281.560.18651875190019251950197520002025Sıralama

Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar

Dini ve Manevi Bağlam

İslam: Cud (cömertlik) klasik İslami ahlak söyleyişinin temel kavramlarındandır; Hz. Peygamber'in cömertlik tavsiyesi "Cömertlik, kökü cennette olan bir ağaçtır" hadisiyle ifade edilir. Al-Cevad (Cömert) Allah'ın sıfatlarından biri olarak klasik İslami kelam geleneğinde anılır. Tasavvuf edebiyatında fütüvvet (yiğitlik-mertlik-cömertlik) ve sehavet (cömertlik) kavramları manevi olgunluğun göstergeleri olarak kullanılır; Cevdet adı bu klasik cömertlik-yücelik söyleyişinin onursal yansımasıdır.

Tarihi Figürler

Ahmed Cevdet Paşa

1822-1895, Lofça/İstanbul

Osmanlı Tanzimat döneminin en etkili hukukçu, tarihçi ve devlet adamlarından biridir. Mecelle-i Ahkâm-ı Adliyye (1868-1876) — İslam hukukunun modern kodifikasyonu olan Osmanlı medeni hukuk koleksiyonu — başkan olarak onun liderliğinde hazırlandı. Mecelle, İslam dünyasının ilk sistematik medeni hukuk kodu olarak kabul edilir; Türkiye'de 1926 Medeni Kanun'a kadar yürürlükte kaldı ve Arap dünyasında 20. yüzyıl ortasına kadar referans metin olarak kullanıldı. Tarih-i Cevdet (12 cilt, 1853-1884) Osmanlı tarihi için kurucu kaynak eserdir. Maarif Nazırı, Adliye Nazırı ve Şura-yı Devlet reisi olarak Tanzimat reformlarının mimari kuşağının en saygın isimlerinden biri oldu. Kızı Fatma Aliye Hanım (1862-1936) Türk edebiyatının ilk kadın romancısıdır.

Melih Cevdet Anday

1915-2002, İstanbul/Ankara

Türk şair ve yazar. Orhan Veli Kanık ve Oktay Rifat ile birlikte Garip Akımı (I. Yeni) Türk modern şiir hareketinin 1941 kurucu üçlüsünden biridir. Gün Akşamı (1940), Telgrafhane (1952), Yanyana (1956), Çağdaşlık Sorunu gibi eserleriyle Türk modern şiirinin ve denemeciliğinin 20. yüzyıl önde gelen isimlerinden biri oldu. Ad-taşıyıcı olarak Cevdetin modern Türk edebiyat belleğindeki önemli bir katkısı.

Modern Kültürde

Cevdet Şancı

Spor · 1951

Türk eski futbolcu (d. 1951). 1970'ler Türk futbolunun tanınan isimlerinden biri; Türk Milli Takımı'nda oynadı.

Uluslararası Karşılıkları

  • Arapça (kaynak)Jawdat
  • FarsçaCevdet
  • UrducaJawdat
  • KurmancîCewdet

Cevdet ile İkili İsimler

Ünlü İsimdaşlar

Ahmet Cevdet Paşa

Devlet adamı, tarihçi

Osmanlı döneminin önemli hukukçusu ve tarihçisi olup Mecelle'nin baş mimarıdır.

Cevdet Sunay

Asker, devlet adamı

Türkiye Cumhuriyeti'nin beşinci Cumhurbaşkanı olarak 1966-1973 yılları arasında görev yapmıştır.

Cevdet Kudret

Yazar, edebiyat tarihçisi

Türk edebiyatı tarihi alanında önemli eserler kaleme almış tanınmış bir yazardır.

Cevdet Mercan

Politikacı

Türk siyasetçi olarak çeşitli dönemlerde milletvekilliği görevini üstlenmiştir.

Benzer İsimler

Tümünü Gör →

Sıkça Sorulan Sorular

Daha Fazla Keşfet