Cevdet

ErkekArapçaGeleneksel

Anlam ve Köken

Cevdet, Arapça kökenli bir isim olup 'iyilik' ve 'güzellik' anlamlarını taşır. Hem ahlaki erdem hem de estetik güzelliği çağrıştıran bu isim, Osmanlı ve Türk kültüründe köklü bir kullanım geleneğine sahiptir.

Arapça Jawdat (جودة) sözcüğü — j-w-d (ج-و-د) kökünden türer — "iyilik, cömertlik, kalite-yüceliği, yüksek-değer" anlam-ailesini taşır. Aynı kökten cûd (cömertlik), câid (cömert), icâde (yüceltme), cüdâ (üstün-kalite) kelimeleri türer. Klasik Osmanlı-Türk İslami adlandırma geleneğinde Cevdet "yüksek-değerli, kaliteli-kişilikli" anlamını taşıyan onur-adı olarak kullanıldı. Türkçeye Osmanlı Türkçesi aracılığıyla Cevdet biçiminde yerleşti; klasik-İslami erkek-ad havuzunun temel üyelerinden biri oldu. En tanınan taşıyıcısı Ahmed Cevdet Paşa (1822-1895) — Osmanlı Tanzimat döneminin en büyük hukukçu-tarihçisi.

Popülerlik

Cevdet, 1950-70 Türkiye'sinin klasik-İslami Arapça erkek-ad havuzunun temsilcilerinden biri olarak 1966'da #57 ile zirvesine ulaştı. Ahmet Cevdet Paşa'nın Mecelle-tarihi kurucu-miras ve Melih Cevdet Anday'ın modern şiir-varlığı ismin kolektif-kültürel saygınlığını pekiştirdi. 2025'te #423 sırada ancak yükseliyor trendinde — klasik-İslami entelektüel çağrışımlı erkek adlarının 2020'lerde yeniden-değerlendirilmesinin göstergelerinden biri olarak yorumlanabilir.

Popülerlik Trendi

Yükseliyor
1.281.560.18651875190019251950197520002025Sıralama

Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar

Tarihi Figürler

Ahmed Cevdet Paşa

1822-1895, Lofça/İstanbul

Osmanlı Tanzimat döneminin en etkili hukukçu, tarihçi ve devlet adamlarından biri. Mecelle-i Ahkâm-ı Adliyye (1868-1876) — İslam hukukunun modern-kodifikasyonu olan Osmanlı medenî hukuk koleksiyonu — başkan olarak onun liderliğinde hazırlandı. Mecelle, İslam dünyasının ilk sistematik medenî-hukuk kodu olarak kabul edilir; Türkiye'de 1926 Medenî Kanun'a kadar yürürlükte kaldı ve Arap dünyasında 20. yüzyıl ortasına kadar referans-metin olarak kullanıldı. Tarih-i Cevdet (12 cilt, 1853-1884) Osmanlı tarihi için kurucu-kaynak eserdir. Maarif Nâzırı, Adliye Nâzırı ve Şûrâ-yı Devlet reisi olarak Tanzimat reformlarının mimari kuşağının en saygın isimlerinden biri oldu. Kızı Fatma Aliye Hanım (1862-1936) Türk edebiyatının ilk-kadın romancısıdır.

Melih Cevdet Anday

1915-2002, İstanbul/Ankara

Türk şair ve yazar. Orhan Veli Kanık ve Oktay Rifat ile birlikte Garip Akımı (I. Yeni) Türk modern şiir hareketinin 1941 kurucu-üçlüsünden biri. Gün Akşamı (1940), Telgrafhane (1952), Yanyana (1956), Çağdaşlık Sorunu gibi eserleriyle Türk modern şiirinin ve denemeciliğinin 20. yüzyıl önde gelen isimlerinden biri oldu. Ad-taşıyıcı olarak Cevdetin modern Türk edebiyat-belleğindeki önemli bir katkısı.

Modern Kültürde

Cevdet Şancı

Spor · 1951

Türk eski futbolcu (d. 1951). 1970'ler Türk futbolunun tanınan isimlerinden biri; Türk Milli Takımı'nda oynadı.

Uluslararası Karşılıkları

  • Arapça (kaynak)Jawdat (جودة)
  • FarsçaCevdet (جودت)
  • UrducaJawdat
  • KurmancîCewdet

Cevdet ile İkili İsimler

Ünlü İsimdaşlar

Ahmet Cevdet Paşa

Devlet adamı, tarihçi

Osmanlı döneminin önemli hukukçusu ve tarihçisi olup Mecelle'nin baş mimarıdır.

Cevdet Sunay

Asker, devlet adamı

Türkiye Cumhuriyeti'nin beşinci Cumhurbaşkanı olarak 1966-1973 yılları arasında görev yapmıştır.

Cevdet Kudret

Yazar, edebiyat tarihçisi

Türk edebiyatı tarihi alanında önemli eserler kaleme almış tanınmış bir yazardır.

Cevdet Mercan

Politikacı

Türk siyasetçi olarak çeşitli dönemlerde milletvekilliği görevini üstlenmiştir.

Benzer İsimler

Tümünü Gör →

Sıkça Sorulan Sorular

Daha Fazla Keşfet